భారత ఉక్కు రంగాన్ని ప్రపంచస్థాయికి తీసుకెళ్లేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ రోడ్‌మ్యాప్ సిద్ధం చేసింది. 2047 నాటికి దేశీయ స్టీల్ కెపాసిటీని **604 మిలియన్ టన్నులకు** పెంచాలని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించారు.
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2047 నాటికి దేశీయ ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని 604 మిలియన్ టన్నులకు పెంచాలనే స్పష్టమైన లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించారు. అక్టోబర్ 12, 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన వరల్డ్ స్టీల్ అసోసియేషన్ జనరల్ అసెంబ్లీలో ఆమె మాట్లాడుతూ, పరిశ్రమను ఆధునీకరించడానికి ఐదు కీలక స్తంభాలతో కూడిన వ్యూహాన్ని వివరించారు. ఈ రోడ్‌మ్యాప్ ప్రధానంగా డీకార్బనైజేషన్, హై-వాల్యూ స్పెషాలిటీ స్టీల్ ఉత్పత్తి, మరియు దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.
వృద్ధికి ప్రధాన కారణాలు
ప్రస్తుతం భారత్‌లో తలసరి ఉక్కు వినియోగం సుమారు 109 కేజీలుగా ఉంది, ఇది ప్రపంచ సగటు 209 కేజీలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. ఈ గ్యాప్‌ను భర్తీ చేయడం ద్వారా భారీ వృద్ధి అవకాశాలు ఉన్నాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఈ ప్రయాణానికి తోడుగా, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రభుత్వం ₹12.2 లక్షల కోట్ల మూలధన వ్యయాన్ని (Capital Expenditure) కేటాయించింది. భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులే ఈ స్టీల్ డిమాండ్‌కు ప్రధాన ఇంజన్‌గా మారనున్నాయి.
గ్రీన్ మరియు స్పెషలైజ్డ్ ఉత్పత్తి
సాధారణ ఉక్కు తయారీని దాటి, హై-గ్రేడ్ స్పెషాలిటీ స్టీల్ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం ₹6,300 కోట్లతో ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇది దేశీయ కంపెనీలు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులో భాగస్వామ్యం కావడానికి సహాయపడుతుంది.
సవాళ్లు మరియు రిస్కులు
ఈ లక్ష్యం వైపు ప్రయాణంలో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి:
- కాలుష్య నియంత్రణ: కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించి, గ్రీన్ స్టీల్ వైపు మళ్లడం ఖర్చుతో కూడుకున్న పని.
- ముడి పదార్థాల కొరత: దేశీయ స్టీల్ తయారీదారులు ఇప్పటికీ 92% కోకింగ్ కోల్‌ను విదేశాల నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు. ఇది గ్లోబల్ ధరల హెచ్చుతగ్గులకు పరిశ్రమను ప్రభావితం చేస్తోంది.
భవిష్యత్తులో నేషనల్ స్టీల్ పాలసీ విజన్ 2047 అమలును, కంపెనీల సామర్థ్య పెంపును మరియు లాభదాయకతను ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా గమనించాల్సి ఉంటుంది.