దేశ స్టీల్ లక్ష్యాలు.. పెరిగే బొగ్గు డిమాండ్
2030 నాటికి భారతదేశం 300 మిలియన్ టన్నుల ముడి స్టీల్ సామర్థ్యాన్ని (MTPA) చేరుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే, మెటలర్జికల్ బొగ్గు డిమాండ్ గణనీయంగా పెరగనుంది. ప్రస్తుతం అభివృద్ధిలో ఉన్న 382 MTPA సామర్థ్యంలో, 64% బొగ్గు ఆధారిత బ్లాస్ట్ ఫర్నేస్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించనున్నాయి. ఈ ప్రణాళికాబద్ధమైన విస్తరణ మాత్రమే అదనంగా 140 MTPA బొగ్గు అవసరాన్ని సృష్టించవచ్చు. ఒక టన్ను స్టీల్కు సగటున 770 కిలోగ్రాముల బొగ్గు అవసరమవుతుందన్న లెక్కన, ఇది ప్రస్తుత సరఫరా స్థాయిలను దాదాపు రెట్టింపు చేస్తుంది.
దేశీయ పరిమితులు, దిగుమతులపై ఆధారపడటం
'మిషన్ కోకింగ్ కోల్' వంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టినప్పటికీ, భారతదేశంలోని దేశీయ బొగ్గు నిల్వలు అధిక బూడిద శాతం (high ash content) కారణంగా స్టీల్ తయారీకి అంతగా పనికిరావు. దీంతో, దేశం తన మెట్ కోల్ అవసరాలలో దాదాపు 90% దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోంది. సరఫరాదారులను విస్తరించే ప్రయత్నాలలో భాగంగా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ భారతదేశానికి రెండో అతిపెద్ద సరఫరాదారుగా అవతరించింది. FY21లో 8% వాటా నుంచి FY25 నాటికి సుమారు 15% వాటాకు పెరిగింది, అయితే ఇది పరిమిత ఉపశమనాన్ని మాత్రమే అందిస్తోంది.
అంతర్జాతీయ అస్థిరత, సరఫరా గొలుసు రిస్కులు
సరఫరాదారులను మార్చడం వల్ల దేశం అంతర్జాతీయ ధరల ఒడిదుడుకుల నుండి పూర్తిగా బయటపడలేదు. ఆస్ట్రేలియా, సీ-బోర్న్ మెట్ కోల్ యొక్క ప్రధాన ఎగుమతిదారుగా ఉంది, ప్రపంచ ధరలను నిర్దేశిస్తుంది. 2026 ప్రారంభంలో క్వీన్స్ల్యాండ్లో వచ్చిన వరదలు వంటి అంతరాయాలు, బెంచ్మార్క్ ధరలను విపరీతంగా పెంచాయి. US బొగ్గు ధరలు కూడా పెరిగాయి, మార్కెట్ ఎంతగా అనుసంధానించబడి ఉందో ఇది తెలియజేస్తుంది. వాతావరణ సంబంధిత అంతరాయాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది, ఇది సరఫరా రిస్కులను, ధరల అస్థిరతను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది.
లాజిస్టికల్, టెక్నికల్ అడ్డంకులు
లాజిస్టికల్ సవాళ్లు US బొగ్గు వినియోగం వల్ల వచ్చే ప్రయోజనాలను పరిమితం చేస్తాయి. ఆస్ట్రేలియా నుండి 20-25 రోజులుతో పోలిస్తే, భారతదేశానికి షిప్మెంట్లు 40-45 రోజులు పడుతుంది. దీనివల్ల ఫ్రైట్ ఖర్చులు, అనిశ్చితి పెరుగుతుంది. పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం రవాణా ఇంధన ఖర్చులను మరింత ప్రభావితం చేసింది. అంతేకాకుండా, US ఎగుమతి సామర్థ్యం పరిమితంగా ఉంది, దీర్ఘకాలిక ప్రత్యామ్నాయంగా దాని సంభావ్యత బలహీనపడుతుంది. భారత స్టీల్ తయారీదారులు స్టాంప్-ఛార్జింగ్ టెక్నాలజీని ఎక్కువగా అవలంబిస్తున్నారు, ఇది దేశీయ, ఆస్ట్రేలియన్ బొగ్గు మిశ్రమాలకు బాగా సరిపోతుంది, ఇది అనేక ప్లాంట్లలో US బొగ్గు వినియోగాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.
భవిష్యత్ కార్యాచరణ సూచన
ఇంధన భద్రతను మెరుగుపరచడానికి దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించాలని IEEFA సూచిస్తోంది. ఎలక్ట్రిక్ ఆర్క్ ఫర్నేస్లలో స్క్రాప్ మెటల్ ఉపయోగించి స్టీల్ తయారీని వేగవంతం చేయడం, గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తిని విస్తరించడం వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను సంస్థ సూచిస్తోంది. ఈ ప్రత్యామ్నాయాల వైపు వ్యూహాత్మక మార్పు లేకుండా, కేవలం సరఫరాదారులను వైవిధ్యపరచడం వల్ల రంగం యొక్క ప్రధాన ఇంధన భద్రతా సమస్యలు పరిష్కరించబడవు.
