వాణిజ్య ఒప్పందంతో భారీ ఊపు
అమెరికా, భారత్ మధ్య కుదిరిన కీలకమైన తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం (Interim Trade Agreement) ఫిబ్రవరి 7, 2026న ఏరోస్పేస్ రంగంలో భారత్కు కొత్త ద్వారాలు తెరిచింది. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా, భారత్ నుండి ఎగుమతి అయ్యే విమాన విడిభాగాలపై (Aircraft Parts) ఉన్న టారిఫ్లను గణనీయంగా తగ్గించడం జరిగింది. ఈ పరిణామం అంతర్జాతీయ విమానయాన దిగ్గజాలైన బోయింగ్ (Boeing), ఎయిర్బస్ (Airbus) సంస్థలను భారత్ వైపు చూసేలా చేసింది. రాబోయే ఐదేళ్లలో భారత్, అమెరికా నుండి సుమారు $500 బిలియన్ విలువైన వస్తువులను, ముఖ్యంగా విమానాలు, విడిభాగాలను కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉంది. ఇందులో బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలు ఆర్డర్లు సుమారు $80 బిలియన్ వరకు ఉండవచ్చని అంచనా.
OEM హబ్గా భారత్ ఎంట్రీ
గ్లోబల్ సప్లై చెయిన్లలో వస్తున్న ఒడిదుడుకులను తట్టుకోవడానికి, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి బోయింగ్, ఎయిర్బస్ సంస్థలు వ్యూహాత్మకంగా భారత్పై దృష్టి సారిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం బోయింగ్, భారత్లోని 300 కి పైగా సప్లయర్ల నుండి సంవత్సరానికి $1.25 బిలియన్ కంటే ఎక్కువ విలువైన విడిభాగాలను సేకరిస్తోంది. టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్తో కలిసి AH-64 అపాచీ హెలికాప్టర్ ఫ్యూజ్లేజ్ల తయారీలో భాగస్వామ్యం ద్వారా భారత్ను కీలక కాంపోనెంట్ బేస్గా వాడుకుంటోంది.
ఎయిర్బస్ కూడా ఈ విషయంలో వెనుకంజ వేయడం లేదు. ప్రస్తుతం సంవత్సరానికి సుమారు $1.4 బిలియన్ విలువైన విడిభాగాలను భారత్ నుండి సేకరిస్తున్న ఎయిర్బస్, 2030 నాటికి ఈ కొనుగోళ్లను $2 బిలియన్కు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. టాటా గ్రూప్, డైనమిక్ టెక్నాలజీస్ వంటి సంస్థలతో భాగస్వామ్యాలు కుదుర్చుకుంటూ, ఇంజనీరింగ్ టాలెంట్, అధునాతన తయారీ కేంద్రంగా భారత్ను చూస్తోంది. భారత్ క్లిష్టమైన అసెంబ్లీలు, ఇంజనీరింగ్ సేవలను అందించగల సామర్థ్యాన్ని ఈ విస్తరణ గుర్తించింది.
భారత్ ఏరోస్పేస్ రంగం.. అవకాశాలు & సవాళ్లు
భారత ఏరోస్పేస్ తయారీ రంగం పరిణితి చెందుతోంది. ప్రస్తుతం సుమారు 30 భారతీయ సరఫరాదారులు (MSMEల తో సహా) ఏటా దాదాపు $6.25 బిలియన్ విలువైన విడిభాగాలను అందిస్తున్నారు. అయితే, గ్లోబల్ విమానాల తయారీలో భారత్ వాటా కేవలం 2% మాత్రమే ఉండగా, ఫ్లీట్ డెలివరీలలో 5% వాటా కలిగి ఉంది. నైపుణ్యాభివృద్ధి, మూలధన పెట్టుబడులు, సర్టిఫికేషన్ ప్రక్రియలు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పన వంటి అంశాలలో సవాళ్లను అధిగమించాల్సి ఉంది. కేవలం మ్యాచింగ్ పనులు కాకుండా, అధిక-విలువ కలిగిన ఏరోస్పేస్ విలువ గొలుసులోకి ప్రవేశించడం పరిశ్రమ వృద్ధికి కీలకం. ఇటీవల బడ్జెట్లో పౌర విమానాల తయారీ, MRO కార్యకలాపాల కోసం వినియోగించే కాంపోనెంట్లపై ప్రాథమిక కస్టమ్స్ డ్యూటీ నుండి మినహాయింపు ఇవ్వడం కూడా ఈ రంగానికి ప్రోత్సాహాన్నిచ్చింది.
సంభావ్య రిస్కులు (Bear Case)
బోయింగ్, ఎయిర్బస్ వంటి పెద్ద OEMలపై అధికంగా ఆధారపడటం వలన, గ్లోబల్ డిమాండ్, OEM ఉత్పత్తి లక్ష్యాలలో మార్పులు వంటి రిస్కులు ఉన్నాయి. బోయింగ్ ఉత్పత్తిలో ఆలస్యం వంటివి సరఫరా గొలుసులపై ప్రభావం చూపుతాయి. అంతేకాకుండా, భారత్ తక్కువ ఖర్చు ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నప్పటికీ, మెక్సికో, తూర్పు ఐరోపా దేశాల వంటి పోటీదారులను ఎదుర్కోవాలి. త్వరితగతిన ఉత్పత్తిని పెంచడం, నాణ్యతా నియంత్రణ, ధృవీకరణ ప్రక్రియలపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. అలాగే, భారత్ తక్కువ-ధర తయారీ కేంద్రంగానే మిగిలిపోతే, దీర్ఘకాలిక వృద్ధి, లాభదాయకత పరిమితం కావచ్చు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ప్రపంచ ఏరోస్పేస్ పరిశ్రమ అనూహ్యమైన డిమాండ్ను ఎదుర్కొంటోంది. రాబోయే దశాబ్దంలో భారత్ తన విమానాల సంఖ్యను మూడింతలు చేస్తుందని అంచనా. విమానాల ఆధునీకరణ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రయాణీకుల రద్దీ పెరగడం వల్ల నిరంతర వృద్ధిని అంచనా వేస్తున్నారు. భారత్ తన పూర్తి సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవడానికి, నిర్మాణ లోపాలను అధిగమించడానికి, కేవలం కీలక సరఫరాదారుగా కాకుండా, ఏరోస్పేస్ డిజైన్, ఆవిష్కరణలలో ప్రధాన పాత్రధారిగా ఎదగడానికి వ్యూహాత్మక పెట్టుబడులు అవసరం.