భారత్ ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్స్ లో దూకుడు: ₹242 కోట్లతో గ్లోబల్ లీడర్ గా ఎదగాలని ప్రణాళిక!

నగలకు అతీతంగా: హై-టెక్ LGD అప్లికేషన్స్

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించిన ఈ ₹242 కోట్ల గ్రాంట్, కేవలం నగలు (Jewelry) కోసమే కాదు. దీని అసలు లక్ష్యం ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్ టెక్నాలజీలో అడ్వాన్స్‌డ్ అప్లికేషన్స్ ని ప్రోత్సహించడం. ముఖ్యంగా క్వాంటం కంప్యూటింగ్, ఎలక్ట్రానిక్స్, స్పేస్ రీసెర్చ్ వంటి హై-టెక్ రంగాలలో దీని వినియోగంపై ఫోకస్ పెడుతున్నారు. ఈ ఇనిషియేటివ్ 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' (Make in India), 'స్కిల్ ఇండియా' (Skill India) లక్ష్యాలకు బలంగా మద్దతునిస్తూ, దేశీయ టెక్నాలజీ అభివృద్ధికి, అధునాతన మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ రంగాలలో స్వయం సమృద్ధికి ఊతమిస్తుంది.

భారీగా ఎదుగుతున్న గ్లోబల్ మార్కెట్ లో దూసుకుపోవడం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్ మార్కెట్ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం, 2026 నాటికి $33.54 బిలియన్లుగా ఉన్న ఈ మార్కెట్, 2034 నాటికి $91 బిలియన్లకు పైగా చేరనుంది. అంటే ఏటా 13% కంటే ఎక్కువ వృద్ధిని సాధించనుంది. దీనికి ప్రధాన కారణాలు - పర్యావరణ హితమైన, నైతిక విలువలున్న ప్రత్యామ్నాయాల వైపు వినియోగదారుల మొగ్గు, సహజ వజ్రాల కంటే 40-60% తక్కువ ధర, అలాగే యువతరం (Millennials, Gen Z) నుంచి వస్తున్న డిమాండ్. ఆసియా-పసిఫిక్, ముఖ్యంగా చైనా, ఇండియా ఈ రంగంలో కీలక మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్ లుగా ఎదుగుతున్నాయి. కటింగ్, పాలిషింగ్ లో మనకున్న నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించుకొని, రాబోయే ఐదేళ్లలో INR 40,000 కోట్ల విలువైన ఎగుమతులను సాధించాలని ఇండియా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. IIT Madras లోని ఇండియా సెంటర్ ఫర్ ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్ (InCent-LGD) ఈ లక్ష్య సాధనకు కీలకంగా మారనుంది.

వర్క్‌ఫోర్స్, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం

కేవలం R&D మాత్రమే కాదు, నైపుణ్యం కలిగిన వర్క్‌ఫోర్స్ ని తయారు చేయడంపైనా భారీగా దృష్టి సారిస్తున్నారు. దీనిలో భాగంగా, ఉడుపిలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ జెమ్స్ & జ్యువెలరీ (IIGJ) కొత్త ప్రాంగణాన్ని ప్రారంభించారు. దీనికి ఆర్థిక మంత్రి డెవలప్‌మెంట్ ఫండ్స్, జెమ్ & జ్యువెలరీ ఎక్స్‌పోర్ట్ ప్రమోషన్ కౌన్సిల్ (GJEPC), నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజైన్ సహకారం అందించాయి. IIGJ, IIT Madras మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ద్వారా, InCent LGD ప్లాట్‌ఫామ్ కింద LGD టెక్నాలజీలలో ప్రత్యేక సర్టిఫికేషన్ ప్రోగ్రామ్ ని తీసుకురానున్నారు. ఇది పరిశ్రమలోని స్కిల్ గ్యాప్ ని తగ్గించి, నిపుణులను సిద్ధం చేస్తుంది. అత్యాధునిక 41 మిషన్లతో కూడిన ఉడుపి ఇన్‌స్టిట్యూట్, కొత్త టాలెంట్ ని ట్రైన్ చేయడమే కాకుండా, ఇప్పటికే ఉన్న వర్కర్ల నైపుణ్యాలను పెంచుతుంది. ముఖ్యంగా మహిళలకు, యువతకు ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడం, పీఎం విశ్వకర్మ (PM Vishwakarma) వంటి ప్రభుత్వ పథకాలకు అనుగుణంగా శిక్షణ ఇవ్వడం దీని లక్ష్యం.

LGD మార్కెట్ సవాళ్లను అధిగమించడం

అయితే, ఈ రంగం కొన్ని సవాళ్లను కూడా ఎదుర్కొంటోంది. ఇటీవలి నివేదికల ప్రకారం, ఇండియాలో LGDల ధరలు బాగా పడిపోయాయి. కొన్ని సెగ్మెంట్లలో గత ఏడాది కాలంలోనే విలువ 65% వరకు తగ్గింది. దీనికి అధిక సరఫరా, దిగుమతుల ఒత్తిడి కారణమవుతున్నాయి. దీనివల్ల భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టిన తయారీదారుల లాభదాయకతపై ప్రభావం పడుతోంది. ఇండియా కటింగ్, పాలిషింగ్ లో ముందున్నా, నాణ్యమైన LGD సీడ్స్ కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. అందుకే, GJEPC వంటి పరిశ్రమ సంఘాలు ధరల పోటీతత్వాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి దిగుమతి సుంకాల మినహాయింపును కొనసాగించాలని కోరుతున్నాయి. సహజ వజ్రాల పరిశ్రమతో పోటీ, వాటి చారిత్రక, భావోద్వేగ విలువ కూడా ముఖ్యమైన అంశాలు.

గ్లోబల్ లీడర్‌షిప్ కోసం ఇండియా విజన్

మొత్తంగా చూస్తే, ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్ మార్కెట్ లో ఇండియా ఒక బలమైన శక్తిగా ఎదగాలని చూస్తోంది. సాంప్రదాయ డైమండ్ ప్రాసెసింగ్ నైపుణ్యాన్ని, అధునాతన మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ సామర్థ్యాలను కలపాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ₹242 కోట్ల పరిశోధన గ్రాంట్, నైపుణ్యాభివృద్ధి, ప్రభుత్వ మద్దతుతో స్వయం సమృద్ధి కలిగిన, ప్రపంచ పోటీతత్వంతో కూడిన LGD ఎకోసిస్టమ్ ని నిర్మిస్తోంది. ధరల అస్థిరత, మార్కెట్ సంతృప్తత వంటి సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, ఈ వ్యూహాత్మక ప్రణాళికతో ప్రపంచ డైమండ్ టెక్నాలజీ, ఉత్పత్తి భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేయాలని ఇండియా భావిస్తోంది.