గ్లోబల్ సప్లై చైన్స్ లో ఇండియా కి బూస్ట్! ఖర్చు కంటే స్థిరత్వానికే ప్రాధాన్యత

గ్లోబల్ ట్రెండ్: ఖర్చు నుంచి స్థిరత్వానికి మారుతున్న సప్లై చైన్స్

ప్రపంచ తయారీ రంగంలో వేగంగా మార్పులు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. గతంలో, కంపెనీలు తమ సరఫరా గొలుసులను (Supply Chains) మరింత సమర్థవంతంగా (efficient) మార్చుకోవడానికి ప్రయత్నించాయి. కానీ ఇటీవల కాలంలో వచ్చిన మహమ్మారులు, యుద్ధాలు, వాణిజ్యపరమైన అడ్డంకులు ఈ చైన్స్ ఎంత సున్నితమైనవో (fragile) బయటపెట్టాయి. ఈ పరిణామాల వల్ల గ్లోబల్ జీడీపీ 7% వరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. దీంతో, ప్రభుత్వాలు, వ్యాపార సంస్థలు సప్లై చైన్స్ ను కేవలం ఖర్చుల విభాగంగా కాకుండా, వ్యూహాత్మక ఆస్తులుగా (strategic assets) చూడటం ప్రారంభించాయి. ఇప్పుడు, స్థిరత్వం, విస్తృతమైన కార్యకలాపాలు (scale) అందించే దేశాలకు 'రెసిలియన్స్ ప్రీమియం' (resilience premium) లభిస్తోంది. భారతదేశం తనకున్న బలాలు, ప్రభుత్వ విధానాలతో ఈ గ్లోబల్ రీకాలిబ్రేషన్ నుండి ప్రయోజనం పొందడానికి సిద్ధంగా ఉంది.

తయారీ రంగంలో ఇండియా బలాలు

భారతదేశం తయారీ రంగంలో ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా మారడానికి నాలుగు కీలకమైన అంశాలు దోహదపడుతున్నాయి. మొదటిది, దేశీయంగా ఉన్న భారీ మార్కెట్. ఎగుమతులకు ముందే పెద్ద మొత్తంలో ఉత్పత్తి చేసే అవకాశం దీని ద్వారా లభిస్తుంది. రెండవది, దేశ జనాభా యువతతో నిండి ఉండటం, ఇది అనేక ఆసియా దేశాలతో పోలిస్తే సానుకూల అంశం. మూడవది, స్థిరమైన ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ, పారదర్శకమైన న్యాయ వ్యవస్థ ప్రపంచ పెట్టుబడిదారులకు రిస్క్ ను తగ్గించేలా ఆకర్షిస్తున్నాయి. నాల్గవది, ఆస్ట్రేలియా, యూఏఈ వంటి దేశాలతో ఇటీవల కుదిరిన ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్స్ (FTAలు), అమెరికాతో జరుగుతున్న చర్చలు వంటివి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారతదేశానికి ప్రాధాన్యతతో కూడిన ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. ఈ అంశాలన్నీ కలిసి భారతదేశాన్ని తయారీ రంగానికి ఒక బలమైన అడ్డాగా నిలుపుతున్నాయి.

ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇతర రంగాలలో వృద్ధి

భారతదేశ తయారీ రంగంలో వృద్ధికి ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగం ఒక చక్కటి ఉదాహరణ. ఈ రంగంలో ఉత్పత్తి విలువ విపరీతంగా పెరిగింది. ముఖ్యంగా మొబైల్ ఫోన్ల తయారీ మాత్రమే ₹189 బిలియన్ (2014-15) నుండి అంచనా ప్రకారం ₹5.5 ట్రిలియన్ (2024-25) కు చేరుకుంది. ఆపిల్, శాంసంగ్ వంటి ప్రపంచ దిగ్గజాలు భారతదేశంలో తమ కార్యకలాపాలను విస్తరించడంతో, స్మార్ట్‌ఫోన్ల ఎగుమతులు $30 బిలియన్ (FY 2024-25) కు రెట్టింపు అయ్యాయి. ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం ఈ వృద్ధికి గణనీయంగా దోహదపడుతోంది. ఔషధాల నుంచి ఆటో విడిభాగాల వరకు 14 రంగాలలో అమలులో ఉన్న ఈ పథకం, ఉత్పత్తి పెరిగిన మేరకే ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తుంది. 2026 ప్రారంభం నాటికి, PLI పథకాలు ₹20.4 ట్రిలియన్ కు పైగా సంచిత ఉత్పత్తి, అమ్మకాలకు దారితీశాయి. ఇది ప్రారంభ లక్ష్యాలను అధిగమించింది.

పోటీదారులు & ప్రపంచంలో భారతదేశ స్థానం

భారతదేశం తన విస్తృతమైన కార్యకలాపాలను (scale) ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, పోటీని ఎదుర్కొంటోంది. ఉదాహరణకు, వియత్నాం ఎలక్ట్రానిక్స్ అసెంబ్లీలో, ఉద్యోగుల నిలుపుదల (worker retention) విషయంలో మంచి పేరు తెచ్చుకుంది. వియత్నాం పారిశ్రామిక P/E రేషియోలు తరచుగా భారతదేశ Nifty తయారీ ఇండెక్స్ P/E (సుమారు 25-26) కంటే తక్కువగా ఉంటాయి. అయినప్పటికీ, భారతదేశ మొత్తం తయారీ రంగం 2031 నాటికి $2.47 ట్రిలియన్ కు చేరుతుందని అంచనా. ఇందులో ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగం వార్షికంగా 13.46% వృద్ధిని సాధిస్తోంది. PLI, 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' వంటి కార్యక్రమాలతో గత దశాబ్దంలో భారతదేశ తయారీ రంగంలోకి వచ్చిన ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడులు (FDI) $165.1 బిలియన్ కు పెరిగాయి. 2010 నుండి 2023 మధ్య, భారతదేశ ఎగుమతి వృద్ధి అనేక ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థలను అధిగమించి, ప్రపంచ ఎగుమతుల్లో తన వాటాను 6.3% పెంచుకుంది. గతంలో అధికంగా ఉన్న లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు (GDPలో 14-15%) మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల వల్ల క్రమంగా తగ్గుతున్నప్పటికీ, ప్రపంచ సగటుతో పోలిస్తే ఇంకా సవాళ్లు ఉన్నాయి. భారతదేశ విస్తరిస్తున్న వాణిజ్య ఒప్పందాలు, ముఖ్యంగా భౌగోళిక రాజకీయ మార్పుల నేపథ్యంలో, ప్రాధాన్యతతో కూడిన మార్కెట్ యాక్సెస్ కు కీలకం.

భారతదేశ తయారీ రంగానికి సవాళ్లు

తనకున్న బలాలతో పాటు, భారతదేశ తయారీ రంగం వృద్ధికి కొన్ని అడ్డంకులు ఉన్నాయి. అమలులో లోపాలు, సంక్లిష్టమైన బ్యూరోక్రసీ ప్రపంచ డిమాండ్ ను పూర్తిగా అందుకోవడానికి ఆటంకం కలిగిస్తాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్ అసెంబ్లీ, ఉద్యోగుల నిలుపుదల వంటి విషయాల్లో వియత్నాంకున్న ప్రయోజనాలు, భారతదేశం తన సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవాల్సిన అవసరాన్ని సూచిస్తున్నాయి. నియంత్రణ ప్రక్రియలను సులభతరం చేయడం ఒక సవాలుగానే మిగిలింది. బహుళ-స్థాయి బ్యూరోక్రసీ కార్యకలాపాలను నెమ్మదిస్తుంది. గతంలో అధికంగా ఉన్న దిగుమతి సుంకాలు పోటీతత్వాన్ని ప్రభావితం చేశాయి, అయితే ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. PLI పథకాల విజయం నిరంతర పెట్టుబడులు, స్థిరమైన విధానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. గతంలో అమెరికా తన GSP హోదాను ఉపసంహరించుకున్న సంఘటనలు, ఎగుమతి మార్కెట్లు విధాన మార్పులకు ఎంత సున్నితంగా ఉంటాయో తెలియజేస్తాయి. సౌర రంగంలో వలె, అప్‌స్ట్రీమ్ తయారీ సామర్థ్యాలను వేగంగా అభివృద్ధి చేయడం దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి అవసరం.

భవిష్యత్ అంచనాలు: తయారీ భవిష్యత్తును భద్రపరచడం

భారతదేశ తయారీ రంగం భవిష్యత్తు, అమలును వేగవంతం చేయడం, ప్రపంచ విలువ గొలుసుల్లో (global value chains) తన స్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వాణిజ్య ఒప్పందాల విస్తరణ, PLI 2.0 వంటి పథకాలు గ్లోబల్ తయారీ కేంద్రంగా తన స్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకోవాలనే ప్రభుత్వ సంకల్పాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. కొనసాగుతున్న ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, స్థిరమైన, స్థితిస్థాపకత కలిగిన సప్లై చైన్ భాగస్వాముల ఆవశ్యకతను పునరుద్ఘాటిస్తోంది. భారతదేశం తన తయారీ సామర్థ్యాలను సమర్థవంతంగా పెంచుకొని, లాజిస్టిక్స్ ను మెరుగుపరిచి, విధాన స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించగలిగితే, ప్రపంచీకరణ తదుపరి దశలో కీలక పాత్ర పోషించడానికి సిద్ధంగా ఉంది.