భారత్-ఫ్రాన్స్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం: రక్షణ, టెక్నాలజీ రంగాల్లో దూసుకుపోనున్న ఇండియా!

ఇరు దేశాల బంధం మరింత బలపడేనా?

భారత్, ఫ్రాన్స్ మధ్య సంబంధాలు ఇప్పుడు 'ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం' స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇది కేవలం దౌత్యపరమైన బంధం మాత్రమే కాదు, ఇండో-పసిఫిక్ రీజియన్, అధునాతన టెక్నాలజీలు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), క్రిటికల్ మినరల్స్, బయోటెక్నాలజీ, అధునాతన మెటీరియల్స్ వంటి కీలక రంగాల్లో ఉమ్మడి లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకున్నాయి. ఈ భాగస్వామ్యం ద్వారా ఫ్రాన్స్ యొక్క టెక్నాలజీ నైపుణ్యాన్ని, భారతదేశం యొక్క తయారీ సామర్థ్యాన్ని కలిపి, విశ్వసనీయ టెక్నాలజీల అభివృద్ధికి, మానవ వనరుల అభివృద్ధికి కృషి చేయాలని ఇరు దేశాలు భావిస్తున్నాయి. ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్, ఇండియా-మిడిల్ ఈస్ట్-యూరప్ ఎకనామిక్ కారిడార్ (IMEC) వంటి కార్యక్రమాలు కూడా ఈ బంధంలో భాగం.

రక్షణ రంగంలో సరికొత్త ఉత్పత్తి!

ఈ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంలో కీలకమైనది, భారతదేశంలోనే అధునాతన హెలికాప్టర్ల అసెంబ్లీ లైన్ ఏర్పాటు కానుంది. ఈ హెలికాప్టర్లు ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో కూడా పనిచేయగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటాయి. దేశీయ అవసరాలతో పాటు, విదేశీ మార్కెట్లకు కూడా వీటిని ఎగుమతి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇది భారతదేశం యొక్క 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' (Make in India) కార్యక్రమానికి పెద్ద ఊపునివ్వడమే కాకుండా, టెక్నాలజీ బదిలీని సులభతరం చేస్తుంది, రక్షణ ఎగుమతులను పెంచుతుంది. గతంలో స్కోర్పీన్ సబ్ మెరైన్లు, రాఫెల్ ఫైటర్ జెట్ల వంటి ప్రాజెక్టులలో ఫ్రాన్స్ కీలక భాగస్వామిగా ఉంది. ఇప్పుడు, అధునాతన ఏరో-ఇంజిన్లను భారతదేశంలో తయారు చేయడానికి కూడా ఫ్రాన్స్ చర్చలు జరుపుతోంది.

ఆవిష్కరణలకు, పారిశ్రామిక వృద్ధికి ఊతం

'ఇండియా-ఫ్రాన్స్ ఇయర్ ఆఫ్ ఇన్నోవేషన్' (India-France Year of Innovation) పేరుతో ప్రారంభమైన ఈ కార్యక్రమం, స్ట్రాటజిక్ అలైన్‌మెంట్‌ను ప్రజలకు దగ్గరయ్యేలా మారుస్తోంది. ఇది స్టార్టప్‌లు, MSMEలు (Small and Medium Enterprises), పరిశ్రమల మధ్య సహకారాన్ని పెంచుతుంది. జాయింట్ ఇన్నోవేషన్ సెంటర్లను ప్రోత్సహించడం, పరిశోధకులు, విద్యార్థుల మధ్య మార్పిడి కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ద్వారా వ్యూహాత్మక ఏకాభిప్రాయాన్ని సామాజిక-ఆర్థిక ప్రయోజనాలుగా మార్చాలని చూస్తున్నారు. భారతదేశం యొక్క 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (Atmanirbhar Bharat) లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి, ప్రపంచ తయారీ కేంద్రంగా ఎదగడానికి ఈ భాగస్వామ్యం దోహదపడుతుంది.

భారతదేశ రక్షణ ఉత్పత్తి రంగం అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధిస్తోంది. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹1.27 లక్షల కోట్ల విలువైన ఉత్పత్తి జరిగినట్లు అంచనా. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎగుమతులు ₹23,622 కోట్లకు చేరాయి, ఇది గత దశాబ్ద కాలంలో 34 రెట్లు పెరిగింది. 2025-26 మధ్య కాలంలో భారత రక్షణ పరిశ్రమ ₹1.60 లక్షల కోట్ల స్థాయికి చేరుతుందని అంచనా. 2029 నాటికి దేశీయ ఉత్పత్తిని ₹3 లక్షల కోట్లకు చేర్చాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

పెట్టుబడులకు, నియంత్రణలకు మార్గం సుగమం

భారతదేశ రక్షణ రంగంలో విదేశీ పెట్టుబడులను (FDI) ఆకర్షించడానికి, దేశీయ రక్షణ తయారీ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి భారతదేశం యొక్క నియంత్రణ విధానాలు ప్రోత్సాహకరంగా ఉన్నాయి. కొత్త పారిశ్రామిక లైసెన్సుల కోసం ఆటోమేటిక్ రూట్ (Automatic Route) ద్వారా 74% వరకు, ఆధునిక టెక్నాలజీ లభ్యత ఉన్నప్పుడు ప్రభుత్వ రూట్ (Government Route) ద్వారా 100% వరకు FDI అనుమతించబడుతుంది. డిఫెన్స్ అక్విజిషన్ ప్రొసీజర్ (DAP) 2020, డిఫెన్స్ ప్రొక్యూర్మెంట్ మాన్యువల్ (DPM) 2025 వంటివి కొనుగోలు ప్రక్రియలను క్రమబద్ధీకరిస్తూ, దేశీయ డిజైన్, అభివృద్ధి, ఉత్పత్తికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. HAL, BEL, L&T, BDL, BHEL వంటి భారతీయ రక్షణ రంగ దిగ్గజాలు దేశీయ డిమాండ్, ఎగుమతుల ద్వారా వృద్ధిని సాధిస్తున్నాయి.

సవాళ్లు, పోటీ

అయితే, ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల అమలులో కొన్ని సవాళ్లున్నాయి. IMEC వంటి ప్రాజెక్టుల అమలులో సంక్లిష్టతలు, భౌగోళిక-రాజకీయ అడ్డంకులు, వాణిజ్య కారిడార్ల అభివృద్ధిలో జాప్యం వంటివి ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. కొన్ని కీలక భాగాల కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడటం ఒక బలహీనతగా మిగిలిపోయింది. కొనుగోలు ఏజెన్సీలలో వేగవంతమైన నిర్ణయాల సంస్కృతి, అధికార యంత్రాంగంలోని అడ్డంకులు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని స్వీకరించడంలో, ప్రాజెక్ట్ అమలులో జాప్యానికి దారితీయవచ్చు. భారత రక్షణ ఎగుమతులు పెరుగుతున్నప్పటికీ, ప్రపంచ స్థాయి దేశాల నుండి పోటీ, భౌగోళిక-రాజకీయ సున్నితత్వాలు, లాజిస్టిక్స్ సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు

భారత్-ఫ్రాన్స్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం, దేశ రక్షణ, టెక్నాలజీ రంగాలలో మరింత వృద్ధికి దారితీస్తుంది. ప్రభుత్వ లక్ష్యాలు, ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం, FDI ప్రవాహాలు సానుకూల దృక్పథాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ఈ అంతర్జాతీయ సహకారాల ద్వారా ఆవిష్కరణలు, సహ-అభివృద్ధి, టెక్నాలజీ బదిలీపై నిరంతర దృష్టి సారించడం, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ రక్షణ తయారీ రంగంలో, అధునాతన టెక్నాలజీలలో ఒక కీలక శక్తిగా నిలబెట్టడంలో సహాయపడుతుంది.