భారత్ ఎగుమతులు: ఏప్రిల్ లో జోరు, కానీ పెరిగిన ఖర్చులు, కొత్త సవాళ్లు!

ఏప్రిల్ లో ఎగుమతులకు ఊతం: ప్రపంచ అనిశ్చితిని తట్టుకున్న వృద్ధి

పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న సంక్షోభం మధ్య కూడా, ప్రస్తుత ఏప్రిల్ నెలలో భారతదేశం వస్తువుల ఎగుమతులు గణనీయమైన వృద్ధిని కనబరిచాయి. వాణిజ్య మంత్రి పియూష్ గోయల్ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, గతేడాదితో పోలిస్తే ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ తొలి నాళ్లలో ఎగుమతుల గణాంకాలు మెరుగ్గా ఉన్నాయి. కొత్త ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్లు (FTAs) అమలులోకి రావడం, మరిన్ని దేశాలతో FTA చర్చలు జరుగుతుండటం ఈ వృద్ధికి దోహదపడుతున్నాయి. పెరుగుతున్న ప్రపంచ వాణిజ్య ఆంక్షలు, అస్థిరత నేపథ్యంలో ఈ ఒప్పందాలు మెరుగైన మార్కెట్ యాక్సెస్ ను అందిస్తాయి. పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26 కు గాను, మొత్తం ఎగుమతులు (వస్తువులు, సేవలూ కలిపి) $860.09 బిలియన్లకు చేరాయి, ఇది 4.22% పెరుగుదల. వస్తువుల ఎగుమతులు మాత్రం $441.78 బిలియన్లకు చేరుకొని, 0.93% స్వల్ప వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. సేవల ఎగుమతులు మాత్రం తమ బలమైన ప్రదర్శనను కొనసాగిస్తూ, $418.31 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి.

FTA లతో దూకుడు, ప్రభుత్వ సహకారంతో వృద్ధి

ప్రభుత్వం తన FTA నెట్‌వర్క్‌ను వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఇటీవల బ్రిటన్, యూరోపియన్ యూనియన్, యూఏఈ, ఆస్ట్రేలియా, ఒమన్, న్యూజిలాండ్‌తో ఒప్పందాలు కుదిరాయి. ప్రస్తుతం పెరూ, చిలీ, కెనడా, ఖతార్, సౌదీ అరేబియాలతో చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ప్రపంచ దేశాల్లో పెరుగుతున్న వాణిజ్య సంరక్షణవాదాన్ని (Protectionism) ఎదుర్కోవడానికి ఈ ఒప్పందాలు చాలా కీలకం. ఎగుమతి ప్రోత్సాహక మిషన్ (Export Promotion Mission - EPM) 2030-31 వరకు ₹25,060 కోట్లతో అమలులోకి వస్తోంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు (MSMEs), కొత్త ఎగుమతిదారులు, శ్రామిక-ఆధారిత రంగాలకు మార్కెట్ అందుబాటును, పోటీతత్వాన్ని పెంచడం. దేశ ఎగుమతుల్లో 45.73% వాటా కలిగి ఉన్న MSME ల ఎగుమతులు, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹12 లక్షల కోట్లకు మూడు రెట్లు పెరిగాయి. విధానపరమైన మద్దతు, డిమాండ్‌తో వ్యవసాయ ఎగుమతులు కూడా 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో మొదటి అర్ధభాగంలో 8.8% వృద్ధి చెందాయి.

రవాణా కష్టాలు, పెరుగుతున్న ఖర్చులు, వాణిజ్య లోటు

అయితే, ఈ వృద్ధి గణాంకాల వెనుక కొన్ని తీవ్రమైన సమస్యలున్నాయి. పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం ప్రపంచ షిప్పింగ్‌ను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. ముఖ్యంగా యూరప్, ఉత్తర అమెరికా మార్గాల్లో 30-35% వరకు రవాణా సామర్థ్యం తగ్గింది. దీనివల్ల ప్రయాణ సమయం పెరగడమే కాకుండా, సరుకు రవాణా ఖర్చులు (Freight Costs) మూడు, నాలుగు రెట్లు పెరిగే అవకాశం ఉంది. అత్యవసర సర్‌ఛార్జీలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. ప్రస్తుతం దాదాపు 40,000-45,000 కంటైనర్ల భారతీయ ఎగుమతులు మధ్యలో నిలిచిపోయాయి. బాస్మతి బియ్యం వంటి వాటికి, సరుకు రవాణా ఖర్చులు దాదాపు 100%, బీమా ప్రీమియంలు 1000% పెరిగాయి. ఈ ఆటంకాలు, మార్చి 2026 నాటికి వస్తువుల ఎగుమతులు 7.6% తగ్గి $38.92 బిలియన్లకు చేరడానికి కారణమయ్యాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దిగుమతులు ఎగుమతుల కంటే అధికంగా ఉండటంతో, మొత్తం వాణిజ్య లోటు $119.30 బిలియన్లకు పెరిగింది. భారత రూపాయి కూడా గత 12 నెలల్లో 12.17% క్షీణించి, మార్చి 2026 లో చారిత్రాత్మక గరిష్టానికి చేరడంతో దిగుమతులు మరింత ఖరీదుగా మారాయి. 2030-31 నాటికి $2 ట్రిలియన్ల ఎగుమతి లక్ష్యం కూడా సవరించబడింది. మంత్రి గోయల్ ఇప్పుడు ఆ లక్ష్యాన్ని 2032 నాటికి చేరుకుంటామని అంచనా వేస్తున్నారు. మహమ్మారి ప్రభావాలు, ప్రపంచ వాణిజ్య అస్థిరత దీనికి కారణాలని ఆయన పేర్కొన్నారు. పెరుగుతున్న ప్రపంచ వాణిజ్య సంరక్షణవాదం మార్కెట్ యాక్సెస్ ను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తోంది.

భవిష్యత్ అంచనా: వృద్ధిని, భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులను సమన్వయం చేసుకోవడం

భారత ఎగుమతి రంగం ప్రస్తుతం ఒక కీలక దశలో ఉంది. FTAs, ఎగుమతి ప్రోత్సాహక మిషన్ వృద్ధికి మార్గం సుగమం చేస్తున్నప్పటికీ, సమీప భవిష్యత్తు భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులను, అధిక రవాణా ఖర్చులను ఎలా ఎదుర్కొంటుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వైవిధ్యీకరణ, MSME ల పోటీతత్వాన్ని పెంచడం, EPM కింద మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల వంటివి కీలకం కానున్నాయి. స్థిరమైన వాణిజ్య మార్గాలు, ప్రపంచ వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గడం వంటివి నిరంతర వృద్ధికి దోహదం చేస్తాయి. సవరించిన $2 ట్రిలియన్ల ఎగుమతి లక్ష్యం, ఈ బాహ్య సవాళ్లను వాస్తవికంగా ఎదుర్కోవడానికి ఒక సూచన.