నమో డ్రోన్ దీదీ: రూ.1,261 కోట్ల పథకం! గ్రామీణ మహిళలకు డ్రోన్లతో ఉపాధి, అగ్రిటెక్ దూసుకుపోనుంది!

మహిళా సాధికారతకు డ్రోన్ శక్తి:

భారతదేశంలో 'నమో డ్రోన్ దీదీ' పథకం ద్వారా మహిళా సాధికారతకు కొత్త దారులు తెరుచుకున్నాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి, 15,000 మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలకు (SHGs) డ్రోన్ టెక్నాలజీని అందించడానికి గాను ₹1,261 కోట్ల నిధులను ఈ పథకం కింద కేటాయించారు. వీటిని ఎరువులు, పురుగుమందుల పిచికారీ వంటి వ్యవసాయ సేవలకు వినియోగించడం ద్వారా, క్షేత్రస్థాయిలో వ్యవసాయ సామర్థ్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా, ప్రతి బృందానికి ఏటా ₹1 లక్షకు పైగా అదనపు ఆదాయాన్ని సమకూర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలను ప్రోత్సహించడం, వారి ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యాన్ని పెంచడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

అగ్రిటెక్ రంగంలో కొత్త విప్లవం:

ఈ 'నమో డ్రోన్ దీదీ' పథకం, భారతదేశపు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న అగ్రిటెక్ రంగంలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి. ఈ రంగం 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి $24 బిలియన్ల స్థాయికి చేరుకుంటుందని అంచనా. 2023లోనే $500 మిలియన్లకు పైగా పెట్టుబడులను ఆకర్షించింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న ఇంటర్నెట్, స్మార్ట్‌ఫోన్ వినియోగం, 'అగ్రిస్టాక్' (AgriStack) , 'ఇ-నామ్' (eNAM) వంటి ప్రభుత్వ వేదికల మద్దతు ఈ వృద్ధికి తోడ్పడుతున్నాయి.

సవాళ్లు, అడ్డంకులు:

అయితే, విస్తృత స్థాయిలో ఈ సాంకేతికతను అందుకోవడంలో కొన్ని అడ్డంకులున్నాయి. దేశంలో 85% మంది రైతులకు 2 హెక్టార్ల కంటే తక్కువ భూమి ఉండటం, ఆర్థిక వనరుల లభ్యత కష్టంగా మారడం, గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల కొరత, రైతుల్లో డిజిటల్ అక్షరాస్యత లోపించడం వంటివి ప్రధాన సమస్యలు. చిన్న భూములు, రుణాలు పొందడంలో ఇబ్బందులు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సరైన మౌలిక సదుపాయాల లేమి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై అవగాహన లోపం వంటివి అగ్రిటెక్ విస్తరణకు అడ్డుగా నిలుస్తున్నాయి.

ప్రజా సేవల్లోనూ సాంకేతికత:

వ్యవసాయంతో పాటు, ప్రభుత్వ సేవల్లోనూ సాంకేతికత వినియోగం పెరుగుతోంది. సెంట్రల్ వాటర్ కమిషన్ (CWC) ఏడు రోజుల వరకు వరద అంచనాల కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ను పరీక్షిస్తోంది. డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) హిమాలయాల్లో హిమపాత హెచ్చరికల కోసం AI వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేస్తోంది. 'పీఎం సూర్య ఘర్ ముఫ్త్ బిజిలీ యోజన' ద్వారా రూఫ్‌టాప్ సోలార్ ప్యానెల్స్ ఏర్పాటును వేగవంతం చేస్తున్నారు. మార్చి 2026 నాటికి 2.6 మిలియన్లకు పైగా గృహాలు అనుసంధానించబడ్డాయి, 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి 10 మిలియన్ల లక్ష్యంతో ముందుకు వెళ్తున్నారు. డేటా ఆధారిత నిర్ణయాలు, ఆధునీకరణ వైపు ప్రభుత్వ అడుగులు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.

ఆరోగ్య రంగం, భవిష్యత్ ప్రణాళిక:

ప్రజా ఆరోగ్య రంగంలోనూ కీలక అంశాలపై దృష్టి సారించారు. నీతి ఆయోగ్, CSIR ల ఉమ్మడి నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో 275 మిలియన్ల మంది పిల్లలు ప్రమాదకరమైన స్థాయిలో సీసం (Lead) స్థాయిలతో ఉండవచ్చని, ఇది తీవ్రమైన అభివృద్ధి సమస్యలకు దారితీస్తుందని హెచ్చరించింది. అలాగే, 2025-26 చివర్లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో రెండు నిపా వైరస్ కేసులు నమోదయ్యాయి. ఈ పరిస్థితులు, వ్యాధుల నిఘా, సత్వర ప్రతిస్పందన వ్యవస్థల ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతున్నాయి. అయితే, 'నమో డ్రోన్ దీదీ' వంటి పథకాలు కేవలం సబ్సిడీలుగానే మిగిలిపోకుండా, స్థిరమైన వ్యాపారాలుగా ఎదగాలంటే, నిరంతర మద్దతు, రైతులకు అందుబాటు ధరలు, డిజిటల్ నైపుణ్యాలు, మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల వంటివి చాలా ముఖ్యం. AI, విపత్తు నిర్వహణ సాధనాలను ప్రభుత్వ ప్రక్రియల్లో సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం, డేటా కచ్చితత్వాన్ని పాటించడం వంటివి కూడా ముఖ్యమైన సవాళ్లు.