రక్షణ ఎగుమతుల్లో సువర్ణాధ్యాయం: ₹38,424 కోట్లతో రికార్డు!
భారతదేశ రక్షణ ఎగుమతులు ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26 లో ఆల్-టైమ్ హైని నమోదు చేశాయి. ఈ ఏడాది ₹38,424 కోట్ల విలువైన రక్షణ ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేయడం ద్వారా, గత ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే 62.66% అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధించాయి. 2014 లో కేవలం ₹600 కోట్లతో పోలిస్తే, ఈ స్థాయికి చేరుకోవడం భారత్ రక్షణ రంగం యొక్క పరివర్తనకు నిదర్శనం. ఈ రంగంలో దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశం నుండి, ఇప్పుడు గ్లోబల్ సప్లయర్ గా భారత్ ఎదుగుతోంది. రక్షణ మంత్రి రాజ్ నాథ్ సింగ్ ఈ ఘనతను ప్రశంసిస్తూ, ప్రభుత్వ అనుకూల విధానాలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు రక్షణ రంగంలో పెట్టుబడులను పెంచుతున్నాయని తెలిపారు.
'మేక్ ఇన్ ఇండియా' విజయం, గ్లోబల్ డిమాండ్:
'మేక్ ఇన్ ఇండియా' చొరవ, రక్షణ సేకరణ విధానం (Defence Acquisition Procedure) వంటి ప్రభుత్వ విధానాలు ఈ రక్షణ ఎగుమతుల వృద్ధికి వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నాయి. మార్చి 2026 లో డిఫెన్స్ అక్విజిషన్ కౌన్సిల్ ₹2.38 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం తెలపడం, దేశీయ తయారీదారులకు భవిష్యత్తుపై స్పష్టతనిచ్చింది. మధ్య ప్రాచ్యం (Middle East) లోని సంఘర్షణలు, ఇతర ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ప్రపంచ దేశాలు రక్షణ రంగంలో తమ ఖర్చులను పెంచుకుంటున్నాయి. ఇది భారత్ కు ఎగుమతి అవకాశాలను మెరుగుపరుస్తోంది.
భారీ ఆర్డర్ బుక్స్ తో కంపెనీలు:
Hindustan Aeronautics Limited (HAL) వంటి సంస్థలు 2034 వరకు కొనసాగే ₹2,60,960 కోట్ల ఆర్డర్ బుక్ ను కలిగి ఉన్నాయి. Bharat Electronics Limited (BEL) ₹73,400 కోట్లు, Bharat Dynamics Limited (BDL) ₹25,962 కోట్లు, Mazagon Dock Shipbuilders Limited (MDL) ₹27,415 కోట్ల ఆర్డర్లను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ భారీ ఆర్డర్ బుక్స్, కంపెనీలకు స్థిరమైన ఆదాయాన్ని అందిస్తూ, రంగం వృద్ధికి దోహదపడుతున్నాయి.
వాల్యుయేషన్స్ పై ఆందోళనలు:
ఈ అద్భుతమైన వృద్ధి నేపథ్యంలో, పెట్టుబడిదారుల నుంచి డిఫెన్స్ స్టాక్స్ కు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. దీంతో కొన్ని కంపెనీల వాల్యుయేషన్స్ (Valuations) విపరీతంగా పెరిగాయి. ఉదాహరణకు, HAL ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ (P/E) రేషియో 27.6x - 34.3x మధ్య ట్రేడ్ అవుతుండగా, BEL 49.0x - 54.5x, BDL 76.1x - 82.6x మరియు MDL 28.3x - 41.1x వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. మార్చి 2026 లో మార్కెట్ ఒడిదుడుకులు ఉన్నా, నిఫ్టీ ఇండియా డిఫెన్స్ ఇండెక్స్ 6% పైగా లాభపడింది. అయితే, ఈ అధిక P/E రేషియోలు, కంపెనీలు తమ వృద్ధి అంచనాలను అందుకోలేకపోతే స్టాక్ ధరలు పడిపోయే ప్రమాదాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
రిస్కులు & భవిష్యత్తు ప్రణాళిక:
అధిక వాల్యుయేషన్స్ తో పాటు, ప్రాజెక్టుల అమలులో జాప్యం, ప్రభుత్వ విధానాల్లో మార్పులు, దేశీయంగా పూర్తిస్థాయి సిస్టమ్స్ కంటే భాగాలు, కాంపోనెంట్స్ ఎగుమతిపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెట్టడం వంటివి ఈ రంగానికి సవాళ్లుగా మారవచ్చు. Mazagon Dock Shipbuilders (MDL) వంటి సంస్థలు తమ అధిక ప్రైస్-టు-బుక్ (P/B) రేషియోతో, ధరలో పెద్దగా కదలిక లేకపోవడంతో కొంత ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
అయినప్పటికీ, భారత్ 2029 నాటికి ₹50,000 కోట్ల రక్షణ ఎగుమతులను సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రభుత్వ నిరంతర మద్దతు, 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' ఆకాంక్షలు, ప్రపంచవ్యాప్త డిమాండ్ నేపథ్యంలో డిఫెన్స్ రంగం రాబోయే రోజుల్లో మరింత వృద్ధి సాధించే అవకాశం ఉంది. అయితే, పెట్టుబడిదారులు అధిక వాల్యుయేషన్స్ పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని, సరైన ధర వద్ద ఇన్వెస్ట్ చేసే అవకాశాల కోసం వేచి చూడాలని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు.