భారత్ అణుశక్తి విస్తరణ: కైగాలో కొత్త రియాక్టర్ల నిర్మాణం ప్రారంభం - 'ఫ్లీట్ మోడ్'తో దేశీ తయారీకి ఊపు!

అణు విద్యుత్ రంగంలో కొత్త శకం: 'ఫ్లీట్ మోడ్' అమలు

భారత్ తన అణు విద్యుత్ రంగంలో ఒక కొత్త అధ్యాయాన్ని లిఖిస్తోంది. ఇకపై విడివిడి ప్రాజెక్టుల కంటే, ఒక పారిశ్రామిక పద్ధతిలో, ప్రమాణీకరించిన (standardized) విధానంలో అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను నిర్మించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనినే 'ఫ్లీట్ మోడ్' అంటారు. ఇది ప్రాజెక్టుల అమలును వేగవంతం చేయడమే కాకుండా, వ్యయాలను తగ్గించి, దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాలను గణనీయంగా పెంచేందుకు దోహదపడుతుంది.

కైగాలో మైలురాయి, భారీ లక్ష్యాలు

న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (NPCIL) కైగా వద్ద 5, 6 యూనిట్లకు సంబంధించిన నిర్మాణ పనులు ప్రారంభించింది. ఈ 700 MW PHWR రియాక్టర్లు, దేశం యొక్క 'ఫ్లీట్ మోడ్' నిర్మాణ వ్యూహానికి నిదర్శనం. భారతదేశం తన అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని 2032 నాటికి 22.5 GW కి, 2047 నాటికి 100 GW కి పెంచుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2017లో ఆమోదం పొందిన ఈ ఫ్లీట్ ప్రోగ్రామ్ కింద, పది 700 MW PHWR యూనిట్లను నిర్మించాలని ప్రణాళిక.

స్వయం సమృద్ధి వైపు అడుగులు

ఈ 'ఫ్లీట్ మోడ్' విధానం వల్ల ప్రాజెక్ట్ అమలు సమయం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా రియాక్టర్ల నిర్మాణానికి సగటున 6-8 ఏళ్లు పడితే, ఇండియా ఈ ప్రక్రియను దాదాపు 5 ఏళ్లకి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది దేశీయ తయారీ రంగానికి (domestic manufacturing) పెద్ద ఊపునిస్తుంది. BHEL, MEIL వంటి కంపెనీలు ఈ భారీ ప్రాజెక్టుల ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతాయి, 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' లక్ష్యాలు మరింత బలపడతాయి. ఈ 700 MW PHWR డిజైన్, గతంలోని 220 MW యూనిట్ల ఆధారంగా అభివృద్ధి చేయబడింది.

సవాళ్లు - పరిష్కారాలు

అయితే, ఈ ప్రణాళికల అమలులో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. గతంలో పెద్ద మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల్లో, ముఖ్యంగా అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లలో, రెగ్యులేటరీ అనుమతులు, సప్లై చైన్ అంతరాయాలు, ఫైనాన్సింగ్ సమస్యల వల్ల ఆలస్యం జరిగిన సందర్భాలున్నాయి. అలాగే, అణు బాధ్యత చట్టం (nuclear liability act) కొన్ని అంతర్జాతీయ సరఫరాదారులకు ఇబ్బందికరంగా మారింది. ఇంధన భద్రత కూడా ఒక ముఖ్యమైన అంశం. ఈ సవాళ్లను అధిగమించి, లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ప్రభుత్వం, NPCIL నిరంతరం కృషి చేస్తున్నాయి. ఈ కైగా ప్రాజెక్ట్ విజయవంతమైతే, భారతదేశం ఇంధన రంగంలో మరింత స్వయం సమృద్ధి సాధించగలదు.