భారతదేశంలో విమానయాన రంగం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఈ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకునేందుకు, రక్షణ రంగంలో అగ్రగామి అయిన HAL (Hindustan Aeronautics Limited), ఇప్పుడు వాణిజ్య విమానాల (Commercial Aviation) తయారీపై భారీగా దృష్టి సారించనుంది. ప్రస్తుతం తమ ఆదాయంలో కేవలం 5% వాణిజ్య విభాగం నుంచి వస్తుంటే, రాబోయే పదేళ్లలో దీన్ని **25%**కి పెంచాలని కంపెనీ చైర్మన్, MD DK సునీల్ తెలిపారు. భారతదేశపు పెరుగుతున్న విమాన ప్రయాణ అవసరాలను తీర్చడమే దీని వెనుక ఉన్న ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
ఈ వ్యూహాత్మక మార్పుకు కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 ఒక బలమైన ఊతమిచ్చింది. బడ్జెట్లో వాణిజ్య విమానాల తయారీకి అవసరమైన విడిభాగాలపై (components) కస్టమ్స్ డ్యూటీని ఎత్తేయడం, HALకు తయారీ ఖర్చులను తగ్గించి, వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకంగా మార్చింది. HAL తన వాణిజ్య ప్రణాళికలో భాగంగా మూడు ప్రధాన ప్లాట్ఫామ్లను ముందుకు తెస్తోంది: SJ-100 రీజనల్ జెట్, ధ్రువ్ NG హెలికాప్టర్, మరియు హిందుస్థాన్-228 లైట్ ట్రాన్స్పోర్ట్ విమానం. ముఖ్యంగా, రష్యాకు చెందిన United Aircraft Corporation (UAC)తో కలిసి HAL, SJ-100 అనే ట్విన్-ఇంజిన్ జెట్ను అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఇది సుమారు 103 మంది ప్రయాణికులను మోసుకెళ్లగలదు. రాబోయే మూడేళ్లలో భారతదేశంలో దీని ఉత్పత్తి ప్రారంభం కానుంది. అంతలోగా, వచ్చే 18 నెలల్లో భారతీయ ఆపరేటర్లకు 10 SJ-100 విమానాలను లీజుకు ఇవ్వాలని HAL యోచిస్తోంది. హిందుస్థాన్-228 విమానానికి 'ఆక్వా వెర్షన్' (Aqua Version) కూడా వస్తోంది, ఇది సముద్ర విమానాల (Seaplane) తయారీకి ఊతమిస్తుంది. అలాగే, ధ్రువ్ NG హెలికాప్టర్ సివిల్ సర్టిఫికేషన్ దిశగా సాగుతోంది, దీనికి ఇప్పటికే Pawan Hans నుంచి 10 యూనిట్ల ఆర్డర్ వచ్చింది.
భారతదేశంలో విమానయాన మార్కెట్ విపరీతంగా విస్తరిస్తోంది. వచ్చే దశాబ్దంలో దేశీయ విమానాల సంఖ్య దాదాపు 2,250కి చేరుతుందని అంచనా. SJ-100 కేటగిరీలో రాబోయే 10 ఏళ్లలో సుమారు 200 జెట్లు, ఇండియన్ ఓషన్ రీజియన్లో మరో 350 జెట్లకు డిమాండ్ ఉండొచ్చని మార్కెట్ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ధ్రువ్ NG హెలికాప్టర్ల విభాగంలో సుమారు 400 యూనిట్లకు డిమాండ్ ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఈ పెరుగుతున్న మార్కెట్లోకి Adani గ్రూప్ కూడా బ్రెజిల్కు చెందిన Embraer సంస్థతో కలిసి రీజనల్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ తయారీ యూనిట్ను ఇండియాలో ఏర్పాటు చేసే యోచనలో ఉంది. HAL, UACతో భాగస్వామ్యం ద్వారా తన అనుభవాన్ని, రక్షణ రంగ మౌలిక సదుపాయాలను వాడుకుంటుండగా, Adani-Embraer కూటమి విదేశీ టెక్నాలజీని అందిపుచ్చుకుంటోంది. 1980ల చివర్లో Avro HS-748 విమానాల లైసెన్స్ ఉత్పత్తిని ఆపివేసిన తర్వాత, HAL మళ్లీ ప్యాసింజర్ విమానాల తయారీలోకి అడుగుపెట్టడం ఇదే తొలిసారి.
HAS ఆర్థిక పరిస్థితి ప్రస్తుతం చాలా బలంగా ఉంది. కంపెనీ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ దాదాపు ₹2.92 లక్షల కోట్లు (2026 ఆరంభం నాటికి). FY 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి, కంపెనీ ఆదాయం ₹30,000 కోట్లకు పైగా, నెట్ ప్రాఫిట్ ₹8,000 కోట్లకు పైగా నమోదైంది. ఆపరేటింగ్ మార్జిన్లు 27-28% మధ్య కొనసాగుతున్నాయి. ఇన్వెస్టర్లు కూడా కంపెనీ భవిష్యత్ అవకాశాలపై గట్టి నమ్మకంతో ఉన్నారు. ప్రభుత్వ అనుకూల విధానాలు, దేశీయ విమానయాన రంగంలో పెరుగుతున్న డిమాండ్ నేపథ్యంలో, HAL వాణిజ్య రంగంలోకి విస్తరించడం దాని ఆదాయ వనరులను వైవిధ్యపరచడానికి, 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (Self-Reliance) లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా దేశాన్ని విమానయాన తయారీ కేంద్రంగా మార్చడానికి దోహదపడుతుంది.