ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే సమస్యలు: రోడ్ బిల్డర్ల పనితీరుపై NHAI కాంట్రాక్టు రద్దు హెచ్చరిక!

నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI) ప్రతిష్టాత్మక ఢిల్లీ-ముంబై ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే ప్రాజెక్టుకు కీలకమైన రోడ్‌వేస్ సొల్యూషన్స్ ఇండియా ఇన్‌ఫ్రా లిమిటెడ్ (RSIL) కాంట్రాక్టును రద్దు చేయాలనే "కాంట్రాక్టు రద్దు చేసే ఉద్దేశ్యం నోటీసు" (intention to termination notice) జారీ చేసింది. పుణె ఆధారిత ఈ నిర్మాణ సంస్థ "సంపూర్ణ పనితీరు లేకపోవడం" (absolute non-performance) ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ చర్యను ఎదుర్కొంటోంది.

NHAI ఈ కఠినమైన చర్య తీసుకోవడానికి ప్రధాన కారణం, గుజరాత్‌లోని ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేకి చెందిన 35 కిలోమీటర్ల సెక్షన్‌లో చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతున్న పనులే. ఇటీవలి నివేదికల ప్రకారం, ఈ సెక్షన్‌లో ఫిజికల్ ప్రోగ్రెస్ కేవలం 4.9 శాతం, ఫైనాన్షియల్ ప్రోగ్రెస్ 4.6 శాతంగా ఉంది.

RSIL కు 2021లో గుజరాత్‌లో మొత్తం 87 కిలోమీటర్ల కోసం అనేక ప్యాకేజీలు మంజూరయ్యాయి. అయితే, అన్నింటిలోనూ దాని పనితీరు స్థిరంగా తక్కువగానే ఉంది. తీవ్రంగా ఆలస్యమైన 35 కి.మీ. సెక్షన్‌తో పాటు, 27 కి.మీ. మరియు 25 కి.మీ.లకు చెందిన ఇతర రెండు సెక్షన్‌లు వరుసగా 23% మరియు 36% మాత్రమే పూర్తయ్యాయి.

NHAI RSIL కు పంపిన అధికారిక కమ్యూనికేషన్‌లో, గత 16 నెలల్లో కేవలం 4.59% ఫైనాన్షియల్ ప్రోగ్రెస్ మాత్రమే సాధించబడిందని, అయితే అసలు కాంట్రాక్టు ప్రకారం ఈ సమయానికి సుమారు 70% ఫైనాన్షియల్ ప్రోగ్రెస్ సాధించి ఉండాల్సిందని పేర్కొంది.

ఈ వేగంతో, జుజువా-గాందేవా సెక్షన్‌ను నవంబర్ 15, 2026 నాటికి పూర్తి చేయడం "పూర్తిగా అసాధ్యం" అని అథారిటీ భావిస్తోంది.

NHAI అధికారులు, RSIL పనితీరును మెరుగుపరచుకోవడానికి మరియు కోల్పోయిన సమయాన్ని భర్తీ చేసుకోవడానికి సంస్థకు అనేక అవకాశాలు మరియు గణనీయమైన సహాయం అందించినట్లు నొక్కి చెప్పారు. అయినప్పటికీ, ఎటువంటి స్పష్టమైన మెరుగుదల కనిపించలేదు.

ఒప్పందాల (settlement agreements) ప్రకారం, నిర్దేశిత మైలురాళ్లను చేరుకోవడంలో విఫలమైతే, 'క్యూరే పీరియడ్ నోటీసు' (cure period notice) అవసరం లేకుండానే కాంట్రాక్టును రద్దు చేసే అధికారం NHAI కి ఉంది. అందువల్ల, NHAI అధికారిక రద్దుకు ముందు 15 రోజుల నోటీసును జారీ చేసింది.

NHAI మార్చి 2023లో RSIL యొక్క రెండు ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే విభాగాల కాంట్రాక్టులను గతంలోనే రద్దు చేసినప్పటికీ, నవంబర్ 2023లో RSIL మళ్ళీ అతి తక్కువ బిడ్డర్‌గా నిలిచినప్పుడు అదే కాంట్రాక్టులను తిరిగి ఇచ్చిందని ఈ పరిణామం మరింత ఆసక్తికరంగా మారింది. ఈ తాజా జాప్యాలు, NHAI లో కాంట్రాక్టర్ల ఎంపిక ప్రక్రియలు మరియు మొత్తం ప్రాజెక్ట్ పర్యవేక్షణ యంత్రాంగాల సమర్థతపై ఆందోళనలను మళ్ళీ రేకెత్తించాయి.