ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్మాణ రంగంలో సిమెంట్ వినియోగం చాలా ఎక్కువ. అయితే, ఈ సిమెంట్ తయారీ ప్రక్రియలోనే భారీగా కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO2) వెలువడుతోంది. భూమి నుంచి తీసే సున్నపురాయి (Limestone)ని వేడిచేయడం వల్ల ఈ CO2 విడుదల అవుతుంది. ప్రస్తుతం ప్రపంచ CO2 ఉద్గారాల్లో దాదాపు 8% సిమెంట్ పరిశ్రమ నుంచే వస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడానికి ఈ ఉద్గారాలను తగ్గించడం చాలా అవసరం.
సిమెంట్ తయారీ ఎందుకు ఒక పర్యావరణ సవాలు?
సాధారణంగా, సిమెంట్ తయారీలో సున్నపురాయిని 1,500 డిగ్రీల సెల్సియస్ కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వేడిచేస్తారు. ఈ రసాయనిక చర్య వల్లనే కాల్షియం కార్బోనేట్ నుండి CO2 నేరుగా బయటకు వస్తుంది. ప్రతి టన్ను సిమెంట్ తయారీకి దాదాపు 500 కిలోల CO2 విడుదల అవుతుంది. ఇది పర్యావరణానికి పెద్ద భారంగా మారింది.
బేసాల్ట్: ఒక పర్యావరణ హిత ప్రత్యామ్నాయం
ఇప్పుడు శాస్త్రవేత్తలు ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని ప్రతిపాదించారు. కాల్షియం పుష్కలంగా ఉండే, కార్బన్-ఫ్రీ అయిన బేసాల్ట్ (Basalt) వంటి సిలికేట్ శిలలను సిమెంట్ తయారీలో వాడాలని సూచిస్తున్నారు. 'కమ్యూనికేషన్స్ సస్టైనబిలిటీ' (Communications Sustainability) లో ప్రచురించబడిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా బేసాల్ట్ నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుత పద్ధతుల్లోనే దీన్ని వాడితే, లక్షల సంవత్సరాల పాటు సిమెంట్ పరిశ్రమ అవసరాలను తీర్చవచ్చు.
ఉద్గారాలు, శక్తి వినియోగంలో భారీ కోతలు
బేసాల్ట్ వాడకం వల్ల ప్రయోజనాలు చాలా ఉన్నాయి. ఈ రాయి నుంచి తయారయ్యే సిమెంట్ కు, సున్నపురాయితో తయారయ్యే దానికంటే 60% వరకు తక్కువ శక్తి అవసరం అవుతుంది. ప్రతి టన్ను సిమెంట్ కు విడుదలయ్యే CO2 పరిమాణం, ప్రస్తుతం సున్నపురాయి, సహజ వాయువు (natural gas) వాడకంతో 600 కిలోలకు పైగా ఉంటే, బేసాల్ట్ వాడితే కేవలం 43-59 కిలోలకు పడిపోతుంది. ఇది పరిశ్రమ పర్యావరణ ప్రభావాన్ని బాగా తగ్గిస్తుంది. ప్రస్తుత శిలాజ ఇంధనాలను (fossil fuels) వాడినా కూడా CO2 ఉద్గారాలు 25% కంటే ఎక్కువగా తగ్గుతాయని అంచనా.
ఆర్థిక ప్రయోజనాలు, వేగవంతమైన అమలు
ఈ పరిశోధన తక్కువ శక్తి వినియోగం వల్ల ఖర్చు తగ్గడం గురించి కూడా చెబుతోంది. బేసాల్ట్ రాళ్లలో విలువైన లోహాలు (valuable metals) ఉండే అవకాశం ఉంది, వాటిని ఉప-ఉత్పత్తులుగా (by-products) పొందవచ్చు. ప్రస్తుతం వస్తున్న ఇతర 'గ్రీన్ సిమెంట్' రకాలలా కాకుండా, దీనికి కొత్త టెక్నాలజీలు అవసరం లేదు. ఇప్పటికే ఉన్న సాంకేతికతనే (existing technology) వాడొచ్చు. కాబట్టి, నిర్మాణ రంగంలో దీని వాడకం వేగంగా పెరుగుతుంది. సుదీర్ఘమైన అభివృద్ధి, పరీక్షా కాలాలు అవసరం ఉండదు. తయారయ్యే సిమెంట్ కూడా ప్రస్తుతం వాడుతున్న పోర్ట్ల్యాండ్ సిమెంట్ (Portland cement) లాంటిదే, కాబట్టి అన్ని రకాల ఉపయోగాలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక కీలక పరిశ్రమను డీకార్బనైజ్ (decarbonize) చేయడానికి ఇది ఒక ఆచరణాత్మక మార్గాన్ని చూపుతుంది.