భారత్ మెడ్‌టెక్ దూకుడు: దిగుమతుల నుంచి ఎగుమతులకు.. గ్లోబల్ లీడర్‌గా ఎదుగుదల!

భారతదేశ మెడికల్ టెక్నాలజీ రంగం ప్రస్తుతం ఒక కీలక దశలో ఉంది. ఇది దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే మార్కెట్ నుండి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోటీపడే స్థాయికి మారుతోంది. బోస్టన్ కన్సల్టింగ్ గ్రూప్ (BCG), అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ మెడికల్ డివైజ్ ఇండస్ట్రీ (AiMeD), కలాం ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ టెక్నాలజీ (KIHT) నివేదికల ప్రకారం, ప్రస్తుతం $16 బిలియన్ల విలువైన ఈ మార్కెట్, 2030 నాటికి $41-44 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' మరియు 'ఇన్నోవేట్ ఇన్ ఇండియా' వంటి కార్యక్రమాలతో, దేశీయంగా తయారీని పెంచుకుంటూ, ప్రపంచ మార్కెట్‌లో భారత్ తన వాటాను పెంచుకునే దిశగా పయనిస్తోంది. ప్రస్తుతానికి గ్లోబల్ మెడికల్ డివైజ్ మార్కెట్‌లో భారత్ వాటా కేవలం 1.5-2% మాత్రమే ఉండగా, వచ్చే 25 ఏళ్లలో 10-12% వాటాను సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2035 నాటికి ఈ రంగం $83-89 బిలియన్లకు చేరుకోవచ్చని అంచనాలున్నాయి.

దేశీయంగా పెరుగుతున్న ఆరోగ్య సంరక్షణ అవసరాలను తీర్చడం, దిగుమతి చేసుకునే వైద్య ఉత్పత్తులకు ప్రత్యామ్నాయాలను సృష్టించడం ఈ వృద్ధికి ప్రధాన చోదకశక్తి. ప్రస్తుతం $8 బిలియన్ల విలువైన ఈ విభాగం, 2035 నాటికి $45-48 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వైద్య పరికరాలు, వినియోగ వస్తువులు (consumables) ముందువరుసలో ఉన్నాయి. భారత్ ఇప్పటికీ అధిక-స్థాయి ఇమేజింగ్ సిస్టమ్స్, ప్రత్యేక పరికరాలతో సహా 70-80% వైద్య పరికరాలను దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఈ భారీ అంతరాన్ని పూడ్చడానికి స్థానిక తయారీదారులకు ఇది గొప్ప అవకాశం.

దేశీయ అవసరాలతో పాటు, భారత్ తన ఎగుమతి సామర్థ్యాన్ని కూడా పెంచుకుంటోంది. అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్, ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తయారీ కేంద్రంగా మారాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రస్తుతం సుమారు $4 బిలియన్లుగా ఉన్న ఎగుమతులు, 2035 నాటికి $16-18 బిలియన్లకు చేరతాయని అంచనా. కార్డియాక్, ఆర్థోపెడిక్ ఇంప్లాంట్లు, IVD (in-vitro diagnostics) మరియు అధిక-పరిమాణ వినియోగ వస్తువులు కీలక ఎగుమతి రంగాలలో ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, భారత్ ఎగుమతుల కంటే దిగుమతులే దాదాపు రెట్టింపు స్థాయిలో ఉండటంతో, వాణిజ్య లోటు (trade deficit) గణనీయంగానే ఉంది.

కాంట్రాక్ట్ తయారీ (contract manufacturing) రంగం కూడా వృద్ధికి మరో కీలక మార్గంగా కనిపిస్తోంది. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులలో (global supply chain) వస్తున్న మార్పుల నేపథ్యంలో, అసలు పరికరాల తయారీదారులు (OEMs) తమ ఉత్పత్తిని విస్తరించడానికి చూస్తున్నారు. గ్లోబల్ మెడికల్ డివైజ్ కాంట్రాక్ట్ తయారీ మార్కెట్ 2025 నాటికి $84.61 బిలియన్లకు, 2033 నాటికి $214.33 బిలియన్లకు చేరుతుందని అంచనా. ఈ రంగంలో ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది, మరియు భారత్ కూడా ఇందులో గణనీయమైన భాగం పొందాలని ఆశిస్తోంది. 2035 నాటికి భారత్‌లో ఈ రంగం సుమారు $7 బిలియన్లకు చేరుకోవచ్చని అంచనా.

ఈ అనూహ్యమైన వృద్ధి వెనుక ప్రభుత్వ మద్దతు, పెట్టుబడులు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. 2023లో ప్రకటించిన నేషనల్ మెడికల్ డివైసెస్ పాలసీ, ₹3,420 కోట్ల ఉత్పత్తి-ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకం (24 ప్రాజెక్టులు, 57 ఉత్పత్తులకు మద్దతు), మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ మెడ్‌టెక్ జోన్ (AMTZ) నేతృత్వంలోని నాలుగు మెడ్‌టెక్ పార్కులు దీనికి దోహదం చేస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా, 100% విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను (FDI) ఆటోమేటిక్ రూట్ ద్వారా అనుమతించడం వల్ల పెద్ద ఎత్తున మూలధనం ఆకర్షించబడుతోంది. 2025లో, 230కి పైగా ప్రైవేట్ ఈక్విటీ, వెంచర్ క్యాపిటల్, కార్పొరేట్ డీల్స్ ద్వారా సుమారు ₹10,940 కోట్లు పెట్టుబడిగా వచ్చాయి. AMTZ ద్వారా ప్రత్యేక మెడ్‌టెక్ ఫండ్ 'మెడ్‌అర్థా' కూడా ప్రారంభించబడింది.

పెట్టుబడులు గణనీయంగా పెరిగినప్పటికీ, ఆవిష్కరణల (innovation) రంగంలో ఇంకా గణనీయమైన పెట్టుబడులు అవసరం. 2019లో $180 మిలియన్లుగా ఉన్న భారత మెడ్‌టెక్ రంగంలో ప్రైవేట్ ఈక్విటీ, వెంచర్ క్యాపిటల్ ఫండింగ్, 2025 నాటికి $1.25 బిలియన్లకు పెరిగింది. ఇది పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తిని సూచిస్తుంది. అయితే, కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. అధునాతన టెక్నాలజీ పరికరాల దిగుమతిపై ఇంకా ఆధారపడటం, ఉత్పత్తి రిజిస్ట్రేషన్, ఆమోదాలకు రెండు సంవత్సరాల వరకు పట్టే నియంత్రణ ప్రక్రియలు (regulatory processes) ఆవిష్కరణలను నెమ్మదింపజేస్తున్నాయి. క్లిష్టమైన రంగాలలో టెక్నాలజీ అంతరాన్ని పూడ్చడం, అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా నిబంధనలను మెరుగుపరచడం భారత్ ముందున్న ముఖ్యమైన లక్ష్యాలు.

భారత మెడ్‌టెక్ రంగం భవిష్యత్తు, నిరంతర ప్రభుత్వ మద్దతు, పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D)లో పెట్టుబడులు, మరియు అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అనుకూలమైన ప్రభుత్వ విధానాలు, పెద్ద దేశీయ మార్కెట్, ఎగుమతులపై దృష్టి కలయిక బలమైన పునాదిని అందిస్తున్నాయి. అయితే, నిజమైన గ్లోబల్ లీడర్‌గా ఎదగాలంటే, భారత్ కేవలం తక్కువ ధరలతో కాకుండా, అధిక-నాణ్యత, సురక్షితమైన, ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన మెడికల్ టెక్నాలజీని ఉత్పత్తి చేయడంపై దృష్టి సారించాలి.