ప్రస్తుతం భారత ఫార్మా ఎగుమతులు (Pharma Exports) తీవ్రమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి. మధ్యప్రాచ్యం (West Asia) లో ఉద్రిక్తతలు కొద్దిగా తగ్గుముఖం పట్టినప్పటికీ, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులు (Supply Chains) ఇంకా గాడిలో పడలేదు. దీనికి తోడు రవాణా ఖర్చులు (Freight Costs) విపరీతంగా పెరగడంతో, భారత ఔషధ రంగంపై తీవ్ర ఒత్తిడి నెలకొంది. ఈ అంతరాయాల వల్ల ఎగుమతులు, ఔషధ ధరలు వెంటనే పుంజుకునే అవకాశాలు తక్కువని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీర్ఘకాలికంగా ఈ రంగం నిలదొక్కుకోవాలంటే, సరఫరా గొలుసుల్లో పటిష్టత, తయారీలో స్వయం సమృద్ధి చాలా అవసరమని సూచిస్తున్నారు.
భారత ఫార్మా ఎగుమతుల్లో మధ్యప్రాచ్యం (West Asia) ఒక కీలక మార్కెట్. మొత్తం ఎగుమతుల్లో దాదాపు 5.6% వాటా ఈ ప్రాంతానిదే. యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, ఒమన్, కువైట్, యెమెన్ వంటి దేశాలు చౌక ధరలకు దొరికే జనరిక్ ఔషధాల కోసం భారతదేశంపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. అయితే, ప్రస్తుతం మారిపోయిన షిప్పింగ్ రూట్లు, రెట్టింపు అయిన రవాణా ఖర్చుల వల్ల సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. ఒక్కో షిప్మెంట్కు $4,000-$8,000 అదనపు సర్ఛార్జీలతో సహా, ఫ్రైట్ ఛార్జీలు రెట్టింపు అయ్యాయని అంచనా. ఈ అంతరాయాలు మార్చి వరకు కొనసాగితే, భారత పరిశ్రమకు సుమారు ₹2,500 కోట్ల నుంచి ₹5,000 కోట్ల (సుమారు $300-$600 మిలియన్లు) నష్టం వాటిల్లవచ్చని ఫార్మెక్సెల్ (Pharmexcil) అంచనా వేస్తోంది. ఇప్పటికే ముడి పదార్థాల (Raw Materials) ధరలు పెరిగి కొనుగోలు చేసిన కంపెనీలకు ఇది మరింత భారంగా మారింది.
ఈ సంక్షోభం, భారతదేశం యాక్టివ్ ఫార్మాస్యూటికల్ ఇంగ్రిడియెంట్స్ (APIs) మరియు కీ స్టార్టింగ్ మెటీరియల్స్ (KSMs) కోసం ఎక్కువగా దిగుమతులపై (ముఖ్యంగా చైనా నుంచి) ఆధారపడటాన్ని మరోసారి బయటపెట్టింది. దాదాపు 70% అవసరమైన ఔషధ ముడి పదార్థాలు విదేశాల నుంచే దిగుమతి అవుతున్నాయి. చైనా భారీ స్థాయిలో APIలను తక్కువ ధరలకు ఉత్పత్తి చేయడం వల్ల, దాని సరఫరా గొలుసులో అంతరాయం వస్తే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభావం పడుతోంది. భారతదేశం "ప్రపంచ ఫార్మసీ"గా పేరుగాంచినా, విలువ పరంగా చూస్తే ర్యాంక్ తక్కువగానే ఉంది. కేవలం తక్కువ ధరలకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వల్ల, చైనాపై ఆధారపడటం ఎక్కువైంది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి సమయంలో కూడా ఇలాంటి అంతరాయాలు ఎదురయ్యాయి. వీటిని అధిగమించడానికి, భారత ప్రభుత్వం ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్, బల్క్ డ్రగ్ పార్కుల ఏర్పాటు వంటి చర్యలు చేపట్టింది. ఇవి దేశీయ API ఉత్పత్తిని పెంచి, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి.
భారత ఫార్మా రంగం మొత్తం చూసుకుంటే, దీర్ఘకాలంలో వృద్ధి బాగుంటుందని అంచనా. ఐసీఆర్ఏ (ICRA) ప్రకారం, FY2026 నాటికి ఆదాయ వృద్ధి 7-9% మధ్య ఉండవచ్చు. దేశీయ డిమాండ్, యూరప్ ఎగుమతులు దీనికి ఊతమిస్తాయి. అయితే, అమెరికా మార్కెట్లో ధరల ఒత్తిళ్లు, రెగ్యులేటరీ సమీక్షల వల్ల వృద్ధి నెమ్మదిగా ఉండవచ్చు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2026లో ఔషధాల వాడకం మధ్యస్థాయిలో వృద్ధి చెందుతుందని ఫిచ్ రేటింగ్స్ (Fitch Ratings) అంచనా వేస్తోంది. యూరోపియన్ యూనియన్ - ఇండియా మధ్య కుదిరిన వాణిజ్య ఒప్పందం (EU-India trade pact) యూరప్కు మన ఎగుమతులను పెంచడానికి దోహదపడవచ్చు. అయినప్పటికీ, భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులు, సరఫరా గొలుసుల సమస్యలు, బయోలాజిక్స్ వంటి అధిక-విలువ ఉత్పత్తులలో ఆవిష్కరణల అవసరం వంటి సవాళ్లు ఇంకా ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో కేవలం తక్కువ ధరలే కాకుండా, నాణ్యత, విశ్వసనీయత, పటిష్టమైన సరఫరా గొలుసులపై దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది.
మొత్తంగా చూస్తే, ప్రస్తుత మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం భారత ఫార్మా పరిశ్రమలోని లోతైన బలహీనతలను బయటపెట్టింది. ముఖ్యంగా చైనాపై API, KSMల దిగుమతి కోసం అతిగా ఆధారపడటం ప్రధాన సమస్య. ఇది గ్లోబల్ అస్థిరతకు సులభంగా దారితీస్తుంది. చైనా భారీ స్థాయిలో, ప్రభుత్వ మద్దతుతో ఉత్పత్తి చేయడం వల్ల తక్కువ ధరలకు ఇవ్వగలుగుతోంది. ఇది దేశీయ API ఉత్పత్తిని దెబ్బతీస్తోంది. నాణ్యత, రెగ్యులేటరీ నిబంధనలపై కొన్నిసార్లు రాజీ పడటం వల్ల కూడా గతంలో సమస్యలు వచ్చాయి (FDA హెచ్చరికలు). అధిక ఇంధన, రవాణా ఖర్చులు ఈ రిస్కులను మరింత పెంచుతున్నాయి. స్వయం సమృద్ధి సాధించడానికి PLI వంటి పథకాలు కీలకం, కానీ అవి ఫలితాలనివ్వడానికి సమయం, పెట్టుబడి అవసరం. 2030 నాటికి $130 బిలియన్లకు చేరాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న భారత ఫార్మా రంగం, ఇప్పుడు కీలక దశలో ఉంది. ఎగుమతులను $29 బిలియన్లకు పెంచుకోవడంతో పాటు, API/KSMల దేశీయ ఉత్పత్తిని **80-90%**కి పెంచడం, ఎగుమతి మార్కెట్లను, షిప్పింగ్ మార్గాలను విస్తరించడం ద్వారానే ఈ సవాళ్లను అధిగమించగలదు. పోటీని తట్టుకుని, నాణ్యత, విశ్వసనీయత, పటిష్టమైన సరఫరా గొలుసులతో ప్రపంచ నాయకత్వాన్ని నిలబెట్టుకోవాలి.