ఆరోగ్య సంరక్షణలో ప్రగతి, పెరిగిన భారాలు!
భారతదేశ ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంపై జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO) విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక మిశ్రమ చిత్రాన్ని ఆవిష్కరించింది. ఒకవైపు ప్రజలు వైద్య సేవలను ఎక్కువగా ఆశ్రయిస్తూ, బీమా కవరేజీ కూడా పెరుగుతున్నప్పటికీ, మరోవైపు పెరుగుతున్న ఖర్చులు, ప్రభుత్వ పథకాలలో నెలకొన్న సమస్యలు కోట్లాది మందికి సరైన వైద్యం అందకుండా చేస్తున్నాయి.
NSO 80వ రౌండ్ సర్వే ప్రకారం, 2017-18 తో పోలిస్తే 2025 నాటికి అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న భారతీయుల సంఖ్య దాదాపు రెట్టింపు అయింది. పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ పెరుగుదల కనిపించింది. అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ ఆసుపత్రుల్లో ప్రసవాలు 95% పైగా నమోదయ్యాయి. ఆయుష్మాన్ భారత్ వంటి ప్రభుత్వ బీమా పథకాలు ఇప్పుడు మూడు రెట్లు ఎక్కువ మందికి చేరువయ్యాయి, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 45% పైగా, పట్టణాల్లో 31% పైగా ప్రజలకు బీమా అందిస్తున్నాయి. ఈ గణాంకాలు వైద్యం అందుబాటులోకి వస్తున్నట్లు సూచిస్తున్నాయి.
అయితే, ఈ అంకెల వెనుక ఒక పెద్ద వాస్తవం దాగి ఉంది. బీమా కవరేజీ పెరిగినా, ఒక సగటు ఆసుపత్రి వైద్యానికి అయ్యే ఖర్చు ₹11,285. ఇది అనేక కుటుంబాలకు ఇప్పటికీ పెద్ద భారంగానే మిగిలింది. ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల్లో ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగిపోతున్నాయి. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులతో పోలిస్తే, ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులు 12-15% వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం కంటే వేగంగా ఖర్చులను పెంచుతున్నాయి.
భారతదేశ ఆరోగ్య సంరక్షణ మార్కెట్ విలువ $180 బిలియన్ డాలర్లు (FY23)గా ఉంది. ఇది FY28 నాటికి $320 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. అయితే, ఈ రంగంలో ఒక పెద్ద విభజన కనిపిస్తోంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో వైద్యం చాలా తక్కువ ఖర్చుతో (సాధారణంగా ఉచితం, కొన్ని ఆసుపత్రి ఖర్చులు సుమారు ₹1,100) లభిస్తుంది. కానీ, రద్దీ, నాణ్యతపై అపోహలు ప్రజలను ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల వైపు నెడుతున్నాయి. ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులు ఒకే రకమైన చికిత్సకు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల కంటే 20 రెట్లు ఎక్కువ వసూలు చేస్తున్నాయి.
ఆయుష్మాన్ భారత్ వంటి కీలక పథకాలు కూడా క్లెయిమ్లు తిరస్కరణ, ఆసుపత్రులకు చెల్లింపుల్లో జాప్యం, రోగులకు అసమాన చికిత్స వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అంతేకాకుండా, ఈ పథకాల ప్రయోజనాలను ఎక్కువగా ధనిక వర్గాలే పొందుతున్నాయని, అత్యంత అవసరమైన పేదలకు సరైన సేవలు అందడం లేదని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
దీర్ఘకాలిక వ్యాధులైన డయాబెటిస్, గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్ (NCDs) భారంతో భారతదేశం ప్రపంచంలోనే రెండో స్థానంలో ఉంది. డయాబెటిస్ వల్ల 2050 నాటికి $11.4 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక భారం పడుతుందని అంచనా. భారత్ తన GDPలో కేవలం 3.3% (2022లో) అంటే, ఒక్కొక్కరికి $80 మాత్రమే ఆరోగ్య సంరక్షణకు ఖర్చు చేస్తోంది. ఇది అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ.
నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ 'వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత చికిత్స' (sick-care) పైనే దృష్టి సారిస్తోంది తప్ప, నివారణపై (prevention) పెద్దగా దృష్టి పెట్టడం లేదు. ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగాల మధ్య భారీ ధరల వ్యత్యాసం, ప్రభుత్వ పథకాల వైఫల్యాలు.. ఆరోగ్యం అనేది ప్రాథమిక హక్కు కాకుండా, డబ్బున్నవారికి మాత్రమే లభించే సేవగా మారుతోంది.
భారతదేశ ఆరోగ్య సంరక్షణ మార్కెట్ FY28 నాటికి $320 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని అంచనాలున్నాయి. అయితే, వార్షికంగా 12-15% పెరుగుతున్న వైద్య ఖర్చులు, బీమా ప్రీమియంల పెరుగుదల ఈ వృద్ధి ఫలాలను అందరికీ అందించడంలో అడ్డంకులు సృష్టిస్తున్నాయి.
