దేశంలో మానసిక ఆరోగ్యంపై సర్కార్ ఫోకస్
ఆర్థిక సర్వే 2026లో దేశ యువత ఎదుర్కొంటున్న మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా 15 నుంచి 24 ఏళ్ల వయసు వారిలో సోషల్ మీడియా వాడకం పెరిగిపోవడం, దీనివల్ల ఆందోళన (Anxiety), డిప్రెషన్ (Depression) వంటివి అధికమవుతున్నాయని సర్వే ఎత్తిచూపింది. డిజిటల్ వ్యసనం (Digital Addiction) కూడా పిల్లలు, టీనేజర్లలో అధికమై, నిద్రలేమి, చదువులో వెనుకబాటు, నిజ జీవిత సంబంధాలు దెబ్బతినడం వంటి పరిణామాలకు దారితీస్తుందని హెచ్చరించింది. ఈ నేపథ్యంలోనే, కొత్త NIMHANS ఏర్పాటు, ఇతర కేంద్రాల్లోనూ ఆధునీకరణ చేపట్టాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
అత్యున్నత సంస్థ NIMHANS పాత్ర
బెంగళూరు కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న NIMHANS.. దేశంలో మానసిక ఆరోగ్యం, న్యూరో సైన్సెస్లో అత్యున్నత సంస్థ. ఇది Institute of National Importanceగా గుర్తింపు పొందింది. దేశవ్యాప్తంగా లక్షలాది మందికి ఈ సంస్థ సేవలందిస్తోంది. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల భారత్కు 2012 నుంచి 2030 మధ్య కాలంలో సుమారు $1.03 ట్రిలియన్ నష్టం వాటిల్లుతుందని అంచనాలున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, కొత్త NIMHANS ఏర్పాటు, రాంచీ, తేజ్పూర్లలో ఆధునీకరణలు దేశ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ, కేంద్ర బడ్జెట్లో మానసిక ఆరోగ్య రంగానికి సుమారు ₹1,004 కోట్ల కేటాయింపులు జరిగాయి. ఇది మొత్తం ఆరోగ్య బడ్జెట్లో కేవలం 1% మాత్రమే. ఈ రంగంలో పెరుగుతున్న అవసరాలను తీర్చడానికి ఈ విస్తరణ చాలా కీలకం.
విధానపరమైన చర్యలు
కేవలం మౌలిక సదుపాయాల కల్పనే కాకుండా, మానసిక ఆరోగ్య సేవల అందుబాటును పెంచడానికి ప్రభుత్వం Tele MANAS వంటి కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహిస్తోంది. దీనికి NIMHANS నోడల్ సెంటర్గా వ్యవహరిస్తోంది. డిజిటల్ వ్యసనాన్ని అరికట్టడం, డిజిటల్ వెల్నెస్ ను ప్రోత్సహించడంపై కూడా దృష్టి సారించింది. ఈ కొత్త NIMHANS ఏర్పాటు, సౌకర్యాల ఆధునీకరణ.. దేశ యువతపై డిజిటల్ ప్రభావాలను తగ్గించి, మెరుగైన మానసిక ఆరోగ్యాన్ని అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ఆశిస్తున్నారు.