ప్రస్తుతం మార్కెట్లో బరువు తగ్గించే మందులకు విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది. దీనిని అడ్డం పెట్టుకుని నకిలీలరాయుళ్లు రంగంలోకి దిగుతున్నారు. తాజాగా గురుగ్రామ్లో జరిగిన ఈ సంఘటన, ఇలాంటి అక్రమ మార్కెట్లు ఎంత ప్రమాదకరంగా మారాయో తెలియజేస్తోంది. నకిలీ డ్రగ్స్ కేవలం డబ్బును మాత్రమే కాదు, ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని కూడా ప్రమాదంలో పడేస్తాయి.
గురుగ్రామ్లో నకిలీ మందుల వేట
గురుగ్రామ్ పోలీసులు నకిలీ Mounjaro Kwikpen ఇంజెక్షన్లను సుమారు ₹56 లక్షల విలువైన సరుకును స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ కేసులో ఇద్దరు వ్యక్తులను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వారిలో ఒక అనుమానితుడు ఇంట్లోనే ఈ నకిలీ మందులను తయారు చేస్తున్నట్లు ఒప్పుకున్నాడు. అక్రమ రవాణా జరుగుతుండగా వాహనాన్ని అడ్డగించి, ఎలాంటి లైసెన్సులు లేకుండా తయారీ, సరఫరా చేస్తున్న నిందితులను పోలీసులు పట్టుకున్నారు.
బరువు తగ్గించే మందుల మార్కెట్ దూకుడు
Eli Lilly తయారు చేసే Mounjaro (తీయ్జెపటైడ్) లాంటి మందులకు, అలాగే Zepbound లాంటివాటికి మార్కెట్లో విపరీతమైన గిరాకీ ఉంది. 2030 నాటికి ఈ రంగం వార్షికంగా వందల బిలియన్ల డాలర్ల అమ్మకాలను నమోదు చేస్తుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. మధుమేహ చికిత్సతో పాటు, బరువు తగ్గడానికి వీటిని ఆఫ్-లేబుల్ (Off-label) వాడటం కూడా ఈ డిమాండ్కు కారణం. అయితే, డిమాండ్కు తగినట్లుగా సరఫరా లేకపోవడంతో, అక్రమ కార్యకలాపాలకు అవకాశం ఏర్పడుతోంది. Eli Lilly (LLY) వంటి కంపెనీలు తమ ఉత్పత్తులను, సరఫరా గొలుసును (Supply Chain) కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నాయి. ఈ సంస్థ మార్కెట్ విలువ సుమారు $770 బిలియన్లు, షేర్లు సుమారు $820 వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. అలాగే P/E నిష్పత్తి సుమారు 88x గా ఉంది. Novo Nordisk కంపెనీ Ozempic, Wegovy మందుల విషయంలో కూడా ఇలాంటి నకిలీల బెడద ఎదుర్కొంది. ఇది పరిశ్రమ మొత్తానికి ఉన్న ప్రమాదాన్ని సూచిస్తోంది.
ప్యాకేజింగ్ లోపాలతోనే అసలు స్వరూపం బయటపడింది
నకిలీ మందులను ఒక రెసిడెన్షియల్ అపార్ట్మెంట్లో తయారు చేస్తున్నారంటే, ఈ ఆపరేషన్లు ఎంత రహస్యంగా, విస్తృతంగా జరుగుతున్నాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు. సీజ్ చేసిన ఇంజెక్షన్ల ప్యాకేజింగ్లో ముఖ్యమైన లోపాలు బయటపడ్డాయి. ఉదాహరణకు, 2°C–8°C మధ్య చల్లగా ఉంచాల్సిన 'కోల్డ్-చెయిన్' (Cold-Chain) సూచనలు లేకపోవడం, మందుల నాణ్యత, ప్రభావంపై తీవ్రమైన సందేహాలను రేకెత్తించాయి. ఇది నేరుగా వినియోగదారుల ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తుంది. Eli Lilly వంటి కంపెనీలకు బ్రాండ్ నమ్మకం (Brand Trust) చాలా ముఖ్యం. ఈ సంఘటనలు ఆ విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు. కంపెనీలు నకిలీ మందులను ఎదుర్కోవడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అధికారులతో కలిసి పనిచేస్తున్నప్పటికీ, ఈ బెడద కొనసాగుతూనే ఉంది. ఢిల్లీలోని భగీరథ్ ప్యాలెస్ వంటి మార్కెట్ల నుంచి ఈ నకిలీ ఉత్పత్తులు చట్టబద్ధమైన సరఫరా వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించే ప్రమాదం ఉంది. నియంత్రణ సంస్థలు, ప్రజారోగ్య అధికారులకు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారింది.
నకిలీల బెడదను అరికట్టడం ఎలా?
బరువు తగ్గించే, డయాబెటిస్ మందుల మార్కెట్ దూసుకుపోతున్న నేపథ్యంలో, వినియోగదారులను, బ్రాండ్ గౌరవాన్ని కాపాడుకోవడం ఎంత కష్టమో ఈ గురుగ్రామ్ ఘటన స్పష్టం చేస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ మందులకు డిమాండ్ పెరుగుతున్నందున, ఔషధ తయారీదారులు, నియంత్రణ సంస్థలు, చట్టాన్ని అమలు చేసే అధికారులు మరింత సన్నిహితంగా పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అత్యాధునిక సప్లై చైన్ ట్రాకింగ్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించడం, అంతర్జాతీయ సహకారం ద్వారానే నకిలీ కార్యకలాపాలను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోవచ్చు. రోగులకు సురక్షితమైన, అసలైన మందులు మాత్రమే అందేలా చూడటమే అంతిమ లక్ష్యం.
