భారతదేశంలో జీరో-ఎమిషన్ వాహనాలకు మారడం వల్ల 2050 నాటికి దాదాపు **17 లక్షల** మంది ప్రాణాలను కాపాడవచ్చని కొత్త పరిశోధన సూచిస్తోంది. ప్రస్తుతం, రోడ్డు రవాణా కాలుష్యం వల్ల ప్రతి సంవత్సరం **90,000** మరణాలు, **15,300** బాలల ఆస్తమా కేసులు నమోదవుతున్నాయి. భారతదేశం ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ వైపు మళ్లుతున్న నేపథ్యంలో ఈ ఆవిష్కరణలు ప్రజారోగ్యంపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.
భారతదేశంలో రాబోయే రెండున్నర దశాబ్దాలలో జీరో-ఎమిషన్ రవాణా వైపు మారడం వల్ల ప్రజారోగ్యంలో భారీ మెరుగుదలలు కనిపిస్తాయి. ఒక పరిశోధన ప్రకారం, 2045 నాటికి భారతదేశంలో అమ్మే అన్ని కొత్త వాహనాలు జీరో-ఎమిషన్ అయితే, 2050 నాటికి దేశం సుమారు 17 లక్షల అకాల మరణాలను నివారించగలదు. ప్రస్తుతం పట్టణ వాయు కాలుష్యానికి ప్రధాన కారణమైన రోడ్డు రవాణా, ప్రతి సంవత్సరం 90,000 మరణాలకు, 15,000 పైగా బాలల ఆస్తమా కేసులకు కారణమవుతోంది.
అత్యంత రద్దీ ప్రాంతాలపై ప్రభావం
దేశ రాజధాని ప్రాంతం (NCR), ముఖ్యంగా ఢిల్లీ, ట్రాఫిక్ సంబంధిత కాలుష్యం వల్ల తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. దేశ జనాభాలో దాదాపు 5% ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో, 2024లో రోడ్డు రవాణా వల్ల సంభవించిన జాతీయ అకాల మరణాలలో 9%, పిల్లల ఆస్తమా కొత్త కేసులలో 23% నమోదయ్యాయి. NCRలోని అనేక ప్రాంతాలలో, కేవలం రోడ్డు వాహనాల వల్ల విడుదలయ్యే నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ స్థాయిలు, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నిర్దేశించిన వార్షిక భద్రతా మార్గదర్శకాలను మించిపోయాయి. అంతేకాకుండా, 2024లో ఢిల్లీలో రవాణా రంగం నుంచి వెలువడే PM2.5కు ప్రజల ఎక్స్పోజర్ 13 మైక్రోగ్రామ్స్ పర్ క్యూబిక్ మీటర్ కు చేరుకుంది. ఇది WHO సిఫార్సు చేసిన భద్రతా పరిమితికి రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ.
భారీ వాహనాల పాత్ర
భారతదేశ వాహన సమ్మేళనం (vehicle fleet) ఈ కాలుష్య స్థాయిలలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. భారీ డ్యూటీ ట్రక్కులు, బస్సులు మొత్తం వాహనాల్లో తక్కువ శాతం ఉన్నప్పటికీ, వాయు నాణ్యతపై వాటి ప్రభావం అసమానంగా ఎక్కువగా ఉంటుంది. 2024లో, ఈ భారీ వాహనాల వల్లనే మొత్తం రోడ్డు రవాణా రంగం నుంచి వెలువడే నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్ ఉద్గారాలలో 79%, PM2.5 ఉద్గారాలలో 64% నమోదయ్యాయి. ఈ గణాంకాల నేపథ్యంలో, ఇంటర్నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆన్ క్లీన్ ట్రాన్స్పోర్టేషన్ (ICCT) నిపుణులు, ఎలక్ట్రిఫికేషన్ (electrification) అనేది టెయిల్పైప్ ఉద్గారాలను తొలగించడానికి అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గమని సూచిస్తున్నారు. ఈ పరివర్తన వ్యూహంలో కేవలం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EVs) స్వీకరణను పెంచడమే కాకుండా, పాత, అధిక కాలుష్యాన్ని విడుదల చేసే వాహనాలను దశలవారీగా తొలగించడం, ఈ దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య లక్ష్యాలను సాధించడానికి దేశవ్యాప్తంగా కఠినమైన రవాణా విధానాలను అమలు చేయడం కూడా అవసరం.