పారిస్ ఒప్పందంలోని 'ఆర్టికల్ 6.4' కింద జారీ చేసిన మొట్టమొదటి కార్బన్ క్రెడిట్స్‌ను నిలిపివేయాలని సుమారు **130** అంతర్జాతీయ సివిల్ సొసైటీ గ్రూపులు ఐక్యరాజ్యసమితిని (UN) కోరుతున్నాయి. మయన్మార్ కేంద్రంగా జరుగుతున్న కుక్‌స్టవ్ ప్రాజెక్ట్ (PoA 10471)లో అవకతవకలు, మిలిటరీతో ఆర్థిక సంబంధాలు ఉండవచ్చనే అనుమానాలతో అంతర్జాతీయ కార్బన్ మార్కెట్ విశ్వసనీయత ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
వివాదం ఎక్కడ మొదలైంది?
ఫిబ్రవరి 2026లో పారిస్ ఒప్పందం కింద మొట్టమొదటిసారిగా సర్టిఫికేషన్ పొందిన మయన్మార్ 'PoA 10471' కుక్‌స్టవ్ ప్రాజెక్ట్ ఇప్పుడు తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా జారీ చేసిన కార్బన్ క్రెడిట్స్, వాస్తవంగా జరిగిన ఉద్గారాల తగ్గింపు (Emissions Reductions) కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయని విమర్శకులు ఆరోపిస్తున్నారు. దీనిని 'ఓవర్-క్రెడిటింగ్' అని పిలుస్తున్నారు. కార్బన్ మార్కెట్ యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశమే 'నిజమైన మరియు వెరిఫై చేయదగిన' తగ్గింపు అని, ఈ ఘటన ఆ నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రాజెక్ట్ పర్యవేక్షణలో లోపాలు
మయన్మార్‌లో నెలకొన్న అస్థిర రాజకీయ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో, ఈ ప్రాజెక్ట్ పర్యవేక్షణ పూర్తిస్థాయిలో జరగలేదని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. క్షేత్రస్థాయిలో (On-the-ground) తనిఖీలు చేయడానికి బదులుగా, ఆన్‌లైన్ ఇంటర్వ్యూలు వంటి రిమోట్ పద్ధతులను మాత్రమే పాటించడం గమనార్హం. అంతేకాకుండా, ఈ కార్బన్ క్రెడిట్స్ ద్వారా వచ్చే డబ్బు ఏ విధంగా ఖర్చు అవుతుందో పారదర్శకత లేకపోవడం, మిలిటరీ ప్రభుత్వానికి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు చేకూరుతాయేమోననే భయాందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
బాన్ (Bonn) మీటింగ్ కీలక మలుపు
ప్రస్తుతం జర్మనీలోని బాన్‌లో అక్టోబర్ 5 నుంచి అక్టోబర్ 9, 2026 వరకు జరుగుతున్న 'ఆర్టికల్ 6.4 సూపర్‌వైజరీ బాడీ' సమావేశం ఈ కేసులో అత్యంత కీలకం కానుంది. UN తన నియంత్రణ వ్యవస్థను ఎంత కఠినంగా అమలు చేయగలదో ఈ సమావేశం నిర్ణయించనుంది. ఒకవేళ UN ఈ ప్రాజెక్ట్‌పై స్వతంత్ర దర్యాప్తుకు ఆదేశించకపోతే, ఇన్వెస్టర్ల నమ్మకం భారీగా దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.