UN Methane Monitoring: మీథేన్ లీకులపై UN నిఘా విస్తరణ - బొగ్గు గనులు, వ్యర్థాలపైకి కూడా!

UN దూకుడు: మీథేన్ పర్యవేక్షణలో కొత్త అధ్యాయం

ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UN Environment Programme) తన అంతర్జాతీయ మీథేన్ ఉద్గారాల పరిశీలన (International Methane Emissions Observatory - IMEO) ఆధ్వర్యంలో మీథేన్ అలర్ట్ అండ్ రెస్పాన్స్ సిస్టమ్ (MARS) ను గణనీయంగా విస్తరించింది. ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా ఆయిల్, గ్యాస్ కార్యకలాపాలపైనే దృష్టి సారించిన ఈ శాటిలైట్ ఆధారిత మీథేన్ పర్యవేక్షణ, ఇప్పుడు బొగ్గు గనులు, వ్యర్థాల నిర్వహణ కేంద్రాలకు కూడా విస్తరించింది. 2026 మే 4న ఈ విస్తరణను ప్రకటించారు.

మీథేన్ ఎందుకంత ప్రమాదకరం?

మీథేన్, కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO2) కంటే 80 రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైన గ్రీన్హౌస్ వాయువు, ముఖ్యంగా స్వల్పకాలంలో. వాతావరణ మార్పులను అరికట్టడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇటీవల జరిగిన అధ్యయనాల్లో, చెత్త కుప్పలు (landfills) మీథేన్ కు ప్రధాన వనరులుగా గుర్తించబడ్డాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక మీథేన్ విడుదల చేస్తున్న టాప్ 3 ప్రదేశాలలో రెండు భారతదేశంలోనే ఉన్నాయని వెల్లడైంది.

శాటిలైట్ టెక్నాలజీతో నిఘా

MARS, అంతరిక్షం నుంచి కనిపించే అతి పెద్ద మీథేన్ ఉద్గారాల వనరులను (super-emitters) గుర్తించడానికి 30కి పైగా శాటిలైట్ల డేటాను ఉపయోగిస్తుంది. ఈ సమాచారంతో దేశాలకు, పరిశ్రమలకు హెచ్చరికలు జారీ చేసి, ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది. ఇప్పటివరకు, ఈ సిస్టమ్ ఆయిల్ అండ్ గ్యాస్ మీథేన్ పార్టనర్‌షిప్ 2.0 (OGMP 2.0) పరిధిలోని ఆయిల్, గ్యాస్ సైట్లపైనే దృష్టి సారించింది. ఈ విస్తరణతో, బొగ్గు, వ్యర్థాల రంగాలు కూడా వ్యవస్థ పరిధిలోకి వస్తాయి. ఈ ప్రయత్నాల్లో కార్బన్ మ్యాపర్ (Carbon Mapper), మీథేన్‌శాట్ (MethaneSAT) వంటి సంస్థలు కూడా తమ శాటిలైట్ టెక్నాలజీతో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

బొగ్గు, వ్యర్థాల రంగాలపై దృష్టి

బొగ్గు గనుల నుండి మీథేన్ విడుదలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ఈ రంగంలో డేటా కొరత, అధిక ఉద్గారాల నేపథ్యంలో చాలా ముఖ్యం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బొగ్గు కార్యకలాపాలు పెద్ద మొత్తంలో మీథేన్‌ను విడుదల చేస్తాయి, ముఖ్యంగా భూగర్భ గనులలో వెంటిలేషన్ వ్యవస్థల ద్వారా. ప్రస్తుత టెక్నాలజీతో బొగ్గు గనుల మీథేన్ ఉద్గారాలలో 50% కంటే ఎక్కువ తగ్గించే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనా వేసింది.

ఇదే సమయంలో, వ్యర్థాల నిర్వహణ రంగం, ముఖ్యంగా పెరుగుతున్న నగరాలు, కఠినమైన ల్యాండ్‌ఫిల్ నిబంధనల వల్ల వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. 2033 నాటికి ప్రపంచ వ్యర్థాల నిర్వహణ మార్కెట్ $2.3 ట్రిలియన్లు దాటవచ్చని అంచనా. Waste Management Inc. (WM) వంటి కంపెనీలు ఈ రంగంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

సవాళ్లు: నెమ్మదిగా స్పందిస్తున్న ప్రభుత్వాలు

అయితే, సాంకేతిక పురోగతులు, పర్యవేక్షణ పెరిగినప్పటికీ, కొన్ని ప్రధాన సవాళ్లు ఇంకా ఉన్నాయి. గుర్తించిన "సూపర్-ఎమిటర్స్" మొత్తం ఉద్గారాలలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. అంటే, అసలు సమస్య పరిధి ఇంకా పెద్దదిగా ఉండవచ్చు. అలాగే, MARS హెచ్చరికలకు కేవలం 12% మాత్రమే సరైన ప్రతిస్పందన లభించిందని 2025 చివర్లో తేలింది. ఇది లీక్‌లను గుర్తించడం, వాటిని సరిదిద్దడం మధ్య పెద్ద అంతరాన్ని సూచిస్తుంది. టర్క్‌మెనిస్తాన్, వెనిజులా వంటి దేశాలు పాత పరికరాలు, బలహీనమైన పర్యవేక్షణ కారణంగా అధిక మీథేన్ ఉద్గార తీవ్రతను చూపుతున్నాయి. MARS ప్రభావవంతంగా ఉండాలంటే, హెచ్చరికలు నిజమైన చర్యలకు దారితీయాలి. దీనికి ప్రభుత్వాలు, పరిశ్రమల నుంచి మరింత నిబద్ధత అవసరం.