మధ్యప్రదేశ్‌లోని అడవుల్లో 'సాల్ హార్ట్‌వుడ్ బోరర్' పురుగుల దాడి తీవ్రమైంది. అడవిని కాపాడే క్రమంలో సుమారు 1,56,319 సాల్ చెట్లను నరికివేయాలని అధికారులు నిర్ణయించారు. 2027 మార్చి వరకు ఈ ఆపరేషన్ కొనసాగనుంది, ఇది స్థానిక గిరిజనుల ఉపాధిపై భారీ ప్రభావం చూపనుంది.
భారీ స్థాయిలో చెట్ల నరికివేత..
మధ్యప్రదేశ్‌లోని డిండోరి మరియు అనూప్‌పూర్ జిల్లాల్లో సాల్ హార్ట్‌వుడ్ బోరర్ పురుగుల వల్ల అడవులకు తీవ్ర నష్టం జరుగుతోంది. సత్పురా-మైకల్ ప్రాంతంలో ఈ పురుగుల వ్యాప్తిని అరికట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 1,56,319 సాల్ చెట్లను తొలగించవలసిందిగా ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఈ భారీ శానిటేషన్ ఆపరేషన్ సెప్టెంబర్ 2026 చివరలో ప్రారంభమైంది.
కంటైన్‌మెంట్ వ్యూహం మరియు రివార్డులు..
డిండోరి జిల్లాలో 1,46,784 చెట్లను, అమర్‌కంఠక్ ప్రాంతంలో 9,535 చెట్లను తొలగించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 2027 మార్చి నాటికి ఈ పనులు పూర్తి చేయాలని ఫారెస్ట్ డిపార్ట్‌మెంట్ లక్ష్యంగా నిర్ణయించుకుంది. కేవలం నరికివేత మాత్రమే కాకుండా, 'ట్రాప్ ట్రీ' పద్ధతిని కూడా అనుసరిస్తున్నారు. పురుగులను సేకరించే స్థానికులకు ఒక్కో పురుగుకు ₹2 చొప్పున ప్రోత్సాహకాన్ని అందిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు 1.9 మిలియన్లకు పైగా పురుగులను సేకరించినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
ఆర్థిక, పర్యావరణ ముప్పు..
ఈ చెట్ల నరికివేత అడవిపై ఆధారపడిన గిరిజనుల జీవితాల్లో అలజడి రేపుతోంది. సాల్ చెట్ల ద్వారా లభించే గింజలు, ఆకులు, మరియు ఔషధ మొక్కల ద్వారానే వారు జీవనోపాధి పొందుతుంటారు. ఈ భారీ నరికివేత వల్ల నర్మదా మరియు సోన్ నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో భూసార కోతతో పాటు పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని పర్యావరణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ముందున్న సవాళ్లు..
ఈ ఆపరేషన్ పురుగులను ఎంతవరకు అరికడుతుందనేది ఇప్పుడు పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది. కేవలం చెట్లను తొలగించడం వల్ల అడవికి కలిగిన నష్టాన్ని పూడ్చడం సాధ్యమేనా? పురుగుల నివారణ తర్వాత తిరిగి అడవిని ఎలా పునరుద్ధరిస్తారు? మరియు గిరిజనుల ఉపాధిని ఎలా కాపాడుతారనే అంశాలే రాబోయే రోజుల్లో కీలక మానిటరింగ్ పాయింట్లుగా ఉండనున్నాయి.