సుమారు మూడు దశాబ్దాల తర్వాత, కశ్మీర్లోని వులార్ సరస్సులో కమలం పూలు మళ్లీ వికసించడం మొదలైంది. ఇది పర్యావరణ పునరుద్ధరణలో ఒక పెద్ద ముందడుగు. వులార్ పరిరక్షణ మరియు నిర్వహణ అథారిటీ (WUCMA) చేపట్టిన పూడిక తీత పనుల ఫలితంగా ఈ మార్పు చోటు చేసుకుంది. 'నద్రు' (తామర కాండం) సేకరణపై ఆధారపడిన స్థానిక ప్రజలకు ఇది కొత్త ఆశలను చిగురింపజేస్తోంది.
దశాబ్దాల తర్వాత ప్రకృతి అద్భుతం
ఆసియాలోనే రెండవ అతిపెద్ద మంచి నీటి సరస్సు అయిన వులార్లో, దాదాపు 30 సంవత్సరాల తర్వాత కమలం పువ్వులు మళ్లీ దర్శనమిస్తున్నాయి. ఇది సరస్సు యొక్క పర్యావరణ పునరుద్ధరణలో ఒక కీలకమైన మైలురాయిగా పరిగణించబడుతోంది.
పూడిక తీతతో సాధ్యమైన పునరుద్ధరణ
వులార్ పరిరక్షణ మరియు నిర్వహణ అథారిటీ (WUCMA) చేపట్టిన విస్తృతమైన సంరక్షణ చర్యల ఫలితంగా ఈ పునరాగమనం సాధ్యమైంది. సరస్సు అడుగున పేరుకుపోయిన లక్షలాది క్యూబిక్ మీటర్ల పూడికను తొలగించడం ద్వారా, సరస్సు సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థను పునరుద్ధరించడానికి WUCMA కృషి చేసింది.
'నద్రు' సేకరణకు కొత్త ఆశ
1992 నాటి వరదల తర్వాత కమలం కనుమరుగైంది. దశాబ్దాలుగా, పూడిక పేరుకుపోవడం వల్ల సరస్సు లోతు తగ్గి, తామర మొక్కలు పెరగడానికి అనుకూల పరిస్థితులు కరువయ్యాయి. దీనితో, 'నద్రు' (తామర కాండం) సేకరణపై ఆధారపడిన SK Payeen, Kolhama, Goorora వంటి గ్రామాల్లోని స్థానిక ప్రజల జీవనోపాధి తీవ్రంగా దెబ్బతింది. తామర కాండం స్థానిక వంటకాల్లో ముఖ్యమైనది మరియు కీలకమైన వ్యవసాయోత్పత్తి.
పరిరక్షణ చర్యలు & భవిష్యత్తు
ఈ నష్టాన్ని పూడ్చడానికి, WUCMA 2020 మరియు 2023 మధ్య భారీ ఎత్తున పూడిక తీత పనులను చేపట్టింది. సుమారు 5 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో సరస్సు అడుగు భాగాన్ని శుభ్రం చేశారు. ఈ చర్య కమలం పెరగడానికి అవసరమైన ఆవాసాన్ని తిరిగి తీసుకురావడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ పువ్వుల రాక, సరస్సు ఆరోగ్యం క్రమంగా మెరుగుపడుతోందనడానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది.
అయితే, పర్యావరణ పునరుద్ధరణ ఇంకా సున్నితంగానే ఉంది. భారీ వర్షాలు, కాలుష్యం వంటి అంశాలు నీటి మట్టాలు, నాణ్యతను త్వరగా మార్చగలవు. భవిష్యత్తులో 'నద్రు' వ్యాపారం పూర్వపు స్థాయికి చేరుకోవాలంటే, సరస్సు లోతును స్థిరంగా నిర్వహించడం, సరస్సులోకి నీరు చేరే ప్రాంతాలను (Catchment areas) జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం చాలా అవసరం. రాబోయే కొన్ని సీజన్లలో కమలం పెరుగుదల స్థిరంగా ఉంటేనే, ఈ పునరుద్ధరణ శాశ్వతమని చెప్పవచ్చు.