భారతదేశ వాతావరణ మార్పులు: ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముప్పు.. పెట్టుబడులకు కొత్త దారులు

ఈ వాతావరణ మార్పులు కేవలం పర్యావరణ సమస్యలే కాదు, దేశంలోని కీలక రంగాలపై తీవ్ర ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల గత మూడు దశాబ్దాలుగా భారతదేశం సుమారు $170 బిలియన్ల నుండి $180 బిలియన్ల వరకు నష్టపోయిందని అంచనా.

దేశంలోని దాదాపు 40-58% మందికి ఉపాధి కల్పిస్తూ, జీడీపీలో 15% నుండి 18% వరకు వాటాను కలిగి ఉన్న వ్యవసాయ రంగం ఈ వాతావరణ మార్పులకు అత్యంత గురవుతోంది. పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతల వల్ల 2100 నాటికి జీడీపీలో 8.7% వరకు నష్టం వాటిల్లవచ్చని, తీవ్రమైన వేడి వల్ల 34 మిలియన్ల పూర్తికాల ఉద్యోగాలు, ముఖ్యంగా వ్యవసాయ రంగంలో, 2030 నాటికి ప్రమాదంలో పడతాయని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. గత దశాబ్దాలతో పోలిస్తే, వాతావరణ సంబంధిత విపత్తుల వల్ల ఆర్థిక నష్టాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. 1988-1997 దశాబ్దంలో $20 బిలియన్లు ఉంటే, 2008-2017 మధ్య కాలంలో ఈ నష్టం $45 బిలియన్లకు చేరింది.

ఇదే సమయంలో, దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 600 మిలియన్ల మంది ప్రజలు తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. 28 రాష్ట్రాలలో 17 రాష్ట్రాలు తీవ్ర నీటి కొరతతో సతమతమవుతున్నాయి. దేశ ఆహార ఉత్పత్తిలో దాదాపు 40% వాటాను కలిగి ఉన్న, వర్షంపై ఆధారపడిన వ్యవసాయం (rainfed cultivation) దేశంలోని 51% విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఈ పరిస్థితుల్లో, శాస్త్రవేత్తలు గత పరిధులను దాటిన కొత్త ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాత కలయికలు ఏర్పడుతున్నాయని, దీనివల్ల 'హాట్ డ్రాట్స్' వంటి తెలియని వాతావరణ పరిస్థితులు తలెత్తుతున్నాయని హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది ఆహార, నీటి భద్రతకు ప్రత్యక్ష ముప్పుగా పరిణమిస్తోంది. 2080 నాటికి గోధుమ దిగుబడిలో 40%, వర్షాధార వరి దిగుబడిలో 47% తగ్గుదల ఉండవచ్చని అంచనాలున్నాయి. కేవలం 1-1.5°C సగటు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల కూడా ప్రధాన పంటల దిగుబడిలో 10% వరకు నష్టాన్ని కలిగించగలదు.

ఈ పెరుగుతున్న నష్టాలను ఎదుర్కోవడానికి, భారతదేశం వాతావరణ అనుసరణ వ్యూహాలపై భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతోంది. వ్యవసాయ సాంకేతికత (Agritech) రంగంలో పెట్టుబడులు జోరందుకున్నాయి. పబ్లిక్, ప్రైవేట్ రంగాల భాగస్వామ్యంతో AI, డ్రోన్లు, వాతావరణానికి తట్టుకునే పరిష్కారాలపై దృష్టి సారించడంతో, 2026 నాటికి ఈ రంగంలో బిలియన్ల డాలర్ల పెట్టుబడులు వస్తాయని అంచనా. 2025 మొదటి అర్ధభాగంలోనే ప్రైవేట్, వెంచర్ క్యాపిటల్ పెట్టుబడులు $1 బిలియన్లకు పైగా చేరాయి, ఇది ఏడాదికి 35% వృద్ధిని సూచిస్తోంది.

నీటి మౌలిక సదుపాయాల కల్పన కూడా ఒక ప్రధాన ప్రాధాన్యతగా మారింది. నీటి సేకరణ, శుద్ధి, సరఫరా, సంరక్షణ, రీసైక్లింగ్ సామర్థ్యాలను పెంచడానికి సుమారు $60-75 బిలియన్ల పెట్టుబడి అవసరమని అంచనా. 'జల్ జీవన్ మిషన్' కింద సుమారు $42 బిలియన్లు, 2021-2026 కాలానికి 'నమామి గంగే' కార్యక్రమంలో సుమారు $2.6 బిలియన్లు కేటాయించడం ఈ నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. శుద్ధి చేసిన వాడిన నీటి మార్కెట్ (treated used water market) 2047 నాటికి $26-35 బిలియన్లకు చేరవచ్చని, దీనికి సమగ్ర శుద్ధి మౌలిక సదుపాయాల కోసం $18-27 బిలియన్ల పెట్టుబడి అవసరమని అంచనా వేస్తున్నారు.

వర్షంపై అధికంగా ఆధారపడటం, అసమర్థ నీటి నిర్వహణ, పాతబడిన మౌలిక సదుపాయాలు వంటి వ్యవస్థాగత బలహీనతలు, వాతావరణ వైవిధ్యాల వల్ల వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని మరింత ప్రమాదంలో పడేస్తున్నాయి. దిగుబడులు తగ్గడం, కరువులు, వరదలు వంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాలు పెరగడం ఆహార ద్రవ్యోల్బణానికి, ప్రభుత్వ ఖజానాపై భారాన్ని పెంచడానికే కాకుండా, ప్రపంచ కమోడిటీ మార్కెట్లలో అస్థిరతను సృష్టించే ప్రమాదం ఉంది. వేలాది మంది చిన్న కమతాల రైతులను చేర్చడం, సంక్లిష్టమైన ప్రభుత్వ విధానాలను దాటడం వంటి పెద్ద ఎత్తున అనుసరణ ప్రాజెక్టుల అమలుకు గణనీయమైన సవాళ్లు ఉన్నాయి.

మరింత వైవిధ్యభరితమైన పారిశ్రామిక స్థావరాలున్న దేశాలతో పోలిస్తే, వాతావరణ-సున్నితమైన వ్యవసాయంపై భారతదేశం ఆధారపడటం, వాతావరణ షాక్‌లకు దాని దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతుంది. బలమైన, కొలవగల, స్థిరంగా అమలు చేయబడిన అనుసరణ వ్యూహాలు లేకుండా, ఈ వాతావరణ-ప్రేరిత షాక్‌లు ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతటా వ్యాపించి, స్థూల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది. భవిష్యత్తులో ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి, వ్యవసాయ, నీటి నిర్వహణ రంగాలలో నిరంతర, వ్యూహాత్మక పెట్టుబడులు అత్యవసరం. వాతావరణ-స్మార్ట్ వ్యవసాయ పద్ధతులు, అధునాతన నీటి నిర్వహణ పరిష్కారాలను అనుసంధానించడం ఇకపై ఐచ్ఛికం కాదు, భారతదేశ భవిష్యత్తు వృద్ధి, స్థిరత్వాన్ని సురక్షితం చేయడానికి ఒక వ్యూహాత్మక ఆవశ్యకత.