వాతావరణ మార్పుల కోసం కొత్త అడుగు: SPGET ఆరంభం
శాస్త్రవేత్తల బృందం, సైన్స్ ప్యానెల్ ఫర్ ది గ్లోబల్ ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్ (SPGET) ఇప్పుడు కొలంబియాలోని శాంటా మార్టాలో అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. శిలాజ ఇంధనాల (fossil fuels) వాడకాన్ని వేగంగా తగ్గించి, భూతాపాన్ని 1.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ లోపు నియంత్రించడమే ఈ ప్యానెల్ ప్రధాన లక్ష్యం. ఇందుకోసం ఆచరణాత్మకమైన శాస్త్రీయ సలహాలు, రోడ్మ్యాప్లను అందించాలని ఇది భావిస్తోంది.
పెను సవాళ్ల మధ్య ప్రారంభం
SPGET ప్రారంభమైన సమయం గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లకు చాలా క్లిష్టమైనది. అంతర్జాతీయంగా ఇంధన ధరలు భారీగా హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతున్నాయి. రాజకీయ ఘర్షణల వల్ల ముడి చమురు సరఫరాలో అంతరాయాలు ఏర్పడుతున్నాయి. ఇటువంటి పరిస్థితులు శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటం వల్ల కలిగే నష్టాలను స్పష్టం చేస్తూ, వాటికి ప్రత్యామ్నాయాలను వేగంగా అందుకోవాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతున్నాయి. కొలంబియా స్వయంగా రూపొందించిన డ్రాఫ్ట్ రోడ్మ్యాప్ ప్రకారం, దశలవారీగా పెట్టుబడులు పెడితే దీర్ఘకాలంలో గణనీయమైన ఆర్థిక ప్రయోజనాలు ఉంటాయని అంచనా.
COP30 వైఫల్యం, UN వ్యవస్థపై సందేహాలు
గతంలో బెలీమ్లో జరిగిన COP30 వాతావరణ సదస్సులో శిలాజ ఇంధనాల దశలవారీ తొలగింపు (phase-out) అంశాన్ని తుది ఒప్పందంలో చేర్చకపోవడంపై అసంతృప్తి వ్యక్తమైంది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, సంప్రదాయ UN ఫ్రేమ్వర్క్ కన్వెన్షన్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్ (UNFCCC) ప్రక్రియకు వెలుపల పనులు ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి కొన్ని దేశాలు SPGET ఏర్పాటుకు పూనుకున్నాయి. అయితే, వాతావరణ నిధుల (climate finance) పంపిణీలో అసమానతలు, fossil fuel పరిశ్రమల ప్రభావం వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు SPGET ముందు కూడా ప్రశ్నార్థకంగా నిలిచాయి.
క్లైమేట్ ఫైనాన్స్, పరిశ్రమల ప్రభావంపై విమర్శలు
వాతావరణ మార్పుల నిధులు సమానంగా పంపిణీ కావడం లేదని, ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అధిక రుణ ఖర్చులు, తగినంత గ్రాంట్ సాయం లేక ఇబ్బంది పడుతున్నాయని విమర్శలు వస్తున్నాయి. సెంటర్ ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ ఎన్విరాన్మెంటల్ లా (CIEL) కు చెందిన లిల్లీ ఫుర్ (Lili Fuhr) వంటివారు, అత్యంత ప్రభావిత ప్రాంతాలకు నిధులు, సాంకేతికత చేరేలా డీకాలొనైజేషన్ (decolonial) పద్ధతులు పాటించాలని కోరారు.
అంతేకాకుండా, వాతావరణ విధానాలపై శిలాజ ఇంధన పరిశ్రమల ప్రభావం ఎప్పటినుంచో ఒక సమస్యగా ఉంది. UNFCCC ఫ్రేమ్వర్క్లో ప్రయోజనాల సంఘర్షణ (conflicts of interest) , లాబీయింగ్పై పటిష్టమైన నియంత్రణలు లేకపోవడం, కొన్నిసార్లు విధానాలను బలహీనపరచడం లేదా తప్పుగా చూపించడం వంటివి జరిగాయి. SPGET, ఇంటర్నేషనల్ ప్యానెల్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్ (IPCC) కంటే మరింత చురుగ్గా, నిర్దిష్టంగా పనిచేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, పరిశ్రమల ప్రయోజనాలు బలంగా ఉన్న రాజకీయ రంగాలలో ఇది సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది.
భవిష్యత్ సవాళ్లను అధిగమించడం
SPGET నిర్దేశించుకున్న 1.5°C లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి దేశాల వారీగా, రంగాల వారీగా మైలురాళ్లను నిర్దేశించే లక్ష్యం చాలా క్లిష్టమైనది. ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, శిలాజ ఇంధనాలకు సంబంధించిన ఆర్థిక నష్టాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఇది మరింత కష్టం. ఈ ప్యానెల్ విజయం, దాని శాస్త్రీయ నిష్పాక్షికత, సమానమైన క్లైమేట్ ఫైనాన్స్ వంటి వివాదాస్పద సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యం, పరిశ్రమల అనవసర జోక్యం లేకుండా పనిచేయగలగడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ బాడీకి వెరా సాంగ్వే (Vera Songwe), ఒట్మార్ ఈడెన్హోఫర్ (Ottmar Edenhofer), గిల్బెర్టో ఎం. జన్నూజీ (Gilberto M. Jannuzzi) సహ-అధ్యక్షులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. COP30 వద్ద ఎదురైన అడ్డంకులు, ప్రస్తుత ఇంధన సంక్షోభాలు ప్రపంచ వాతావరణ కార్యాచరణకు ఉన్న సంక్లిష్ట మార్గాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
