వాతావరణ మార్పులు: సమశీతోష్ణ మండల జాతులపై తీవ్ర ప్రభావం.. అంతరించిపోయే ప్రమాదం!

ఒక గ్లోబల్ స్టడీ ప్రకారం, సమశీతోష్ణ మండలాల్లో (Temperate Zones) ఉన్న జాతులలో **49%** స్థానిక అంతరించిపోయే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఇది ఉష్ణమండల (Tropical) ప్రాంతాల్లోని **33%** రేటు కంటే చాలా ఎక్కువ. ఈ డేటా, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంపై గత అంచనాలను సవాలు చేస్తోంది.

వాతావరణ మార్పులు: కొత్త భయంకరమైన నిజాలు!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగిన ఒక సమగ్ర అధ్యయనంలో, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంపై మనకున్న అవగాహనలో ఒక పెద్ద మార్పు కనిపించింది. జూన్ 2026 లో ప్రచురించబడిన ఈ అధ్యయనంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 40,000 ప్రాంతాల నుండి 5,000 పైగా వృక్ష, జంతు జాతుల డేటాను విశ్లేషించారు. దీని ప్రకారం, గతంలో అనుకున్నదానికంటే సమశీతోష్ణ మండలాల్లో స్థానిక అంతరించిపోయే (Local Extinction) రేట్లు ఎక్కువగా ఉన్నాయని తేలింది.

సమశీతోష్ణ జాతులు Vs ఉష్ణమండల జాతులు

ఈ స్టడీ డేటా ప్రకారం, సర్వే చేసిన సమశీతోష్ణ మండల జాతులలో 49% స్థానిక అంతరించిపోయే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయితే, ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో ఈ రేటు కేవలం 33% మాత్రమే ఉంది. ఇది సైంటిస్టులు గతంలో చేసిన అంచనాలను పూర్తిగా తలకిందులు చేస్తోంది. ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే కొద్దీ, సమశీతోష్ణ మండలాల్లోని అనేక జాతులు కొత్త పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారలేకపోతున్నాయని, అవి తప్పించుకోవడానికి చల్లని ప్రాంతాలు (Cooler Refuges) కూడా అందుబాటులో లేవని ఈ అధ్యయనం నొక్కి చెబుతోంది.

ఆవాసాలు, జాతుల వారీగా ప్రమాదాలు

వివిధ ఆవాసాలను పరిశీలిస్తే, సముద్ర జాతులు (Marine Species) ప్రస్తుతం అత్యధిక ఒత్తిడిలో ఉన్నాయి. వీటికి స్థానిక అంతరించిపోయే రేటు 56% గా ఉంది. సమశీతోష్ణ మండలాల్లోని భూమిపై నివసించే మొక్కలు (Terrestrial Plants) కూడా అధిక ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. వాటి అంతరించిపోయే రేటు 45% గా ఉండగా, ఉష్ణమండల మొక్కలకు ఇది కేవలం 18% మాత్రమే. మొత్తం మీద, మొక్కల కంటే జంతు జాతులే ఎక్కువ దుర్బలత్వంతో ఉన్నాయి. 54% జంతు జాతులు స్థానిక అంతరించిపోయే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటుంటే, మొక్కల విషయంలో ఈ రేటు 39% ఉంది.

ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతంతో సంబంధం

పర్యావరణ మార్పులకు, జాతుల మనుగడ రేటుకు మధ్య స్పష్టమైన సంబంధం ఉందని ఈ అధ్యయనం గుర్తించింది. భూమిపై నివసించే జాతులకు, సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రతలో ప్రతి 1 డిగ్రీ సెల్సియస్ పెరుగుదల, స్థానిక అంతరించిపోయే సంభావ్యతను 85% పెంచుతుంది. సముద్ర జాతులకు ఈ ప్రమాదం మరింత ఎక్కువగా ఉంది, అదే ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వల్ల అంతరించిపోయే అవకాశాలు 139% మేర పెరుగుతాయి. అంతేకాకుండా, మంచినీటి జాతులు (Freshwater Species) నీటి కొరతకు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. వార్షిక వర్షపాతంలో 100 మిల్లీమీటర్ల తగ్గుదల, అంతరించిపోయే ప్రమాదాన్ని 60% పెంచుతుంది.

సమశీతోష్ణ మండలాలే ఎందుకు ఎక్కువ సున్నితం?

ఈ అధ్యయనానికి నేతృత్వం వహించిన ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగళూరుకు చెందిన ఎవల్యూషనరీ ఎకాలజిస్ట్ గోపాల్ మురళి ప్రకారం, ఈ వ్యత్యాసానికి కారణం 'ఫిజియాలజికల్ థర్మల్-సేఫ్టీ మార్జిన్స్' కావచ్చు. ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో తరచుగా పర్వతాలు ఉండటం వల్ల, తక్కువ దూరంలోనే వివిధ రకాల సూక్ష్మ వాతావరణాలు (Microclimates) ఏర్పడతాయి. ఇది జాతులకు ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగినప్పుడు చల్లని ప్రాంతాలను వెతుక్కోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. అయితే, సమశీతోష్ణ మండలాల్లో ఇలాంటి ఆశ్రయాలు (Refuge Options) తక్కువగా ఉండవచ్చు. దీనివల్ల వాతావరణ మార్పుల ప్రతికూల ప్రభావాలు జాతుల సహజ విస్తరణ ప్రాంతం అంతటా ఒకేలా వ్యాపిస్తాయి. ఈ మారుతున్న జీవవైవిధ్య నమూనాలు వ్యవసాయం, సహజ వనరుల నిర్వహణ వంటి పర్యావరణ సేవలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయో పెట్టుబడిదారులు, పర్యావరణ పరిశోధకులు నిరంతరం గమనిస్తూనే ఉంటారు.