బేసెల్ కన్వెన్షన్ సమావేశంలో, ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాలు (e-waste) మరియు వస్త్రాల (textile) వ్యర్థాల నిర్వహణపై నియమాలను కఠినతరం చేశారు. అయితే, ప్లాస్టిక్ కాలుష్యంపై నియంత్రణ విషయంలో ఏకాభిప్రాయం కుదరక, తదుపరి సమావేశానికి వాయిదా పడింది. ఈ మార్పులు అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసులకు (global supply chains) వర్తించనున్నాయి.
ఏం జరిగింది?
జూన్ 23 నుంచి 26, 2026 వరకు జెనీవాలో జరిగిన బేసెల్ కన్వెన్షన్ (Basel Convention) సమావేశంలో, 147 దేశాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. అంతర్జాతీయంగా ప్రమాదకర వ్యర్థాల రవాణాను నియంత్రించే ఈ కన్వెన్షన్, ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాలు (e-waste) మరియు వస్త్రాల వ్యర్థాల (textile waste) నిర్వహణపై కఠినమైన మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది. ఈ సమావేశంలో 'ప్రయర్ ఇన్ఫార్మ్డ్ కన్సెంట్' (Prior Informed Consent - PIC) వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారించారు. ఈ PIC విధానం ప్రకారం, ఏదైనా దేశం ప్రమాదకర వ్యర్థాలను దిగుమతి లేదా ఎగుమతి చేయడానికి ముందే, ఆ దేశం నుంచి అధికారిక అనుమతి తప్పనిసరి. దీనివల్ల వ్యర్థాల రవాణాపై మెరుగైన నియంత్రణ ఉంటుంది.
వస్త్ర, ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగాలపై ప్రభావం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వస్త్రాల ఉత్పత్తి 2030 నాటికి ఏటా 200 బిలియన్ గార్మెంట్లుగా పెరుగుతుందని అంచనా. దీనితో వ్యర్థాల సమస్య కూడా భారీగా పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, వస్త్రాల వ్యర్థాల తరలింపుపై అంతర్జాతీయ నియమావళిని కఠినతరం చేస్తున్నట్లు సమావేశంలో ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చారు. ముఖ్యంగా, అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసులు (international supply chains) ఉన్న టెక్స్టైల్, ఎలక్ట్రానిక్స్ కంపెనీలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు వ్యర్థాలను ఎగుమతి చేసే సంస్థలు, కొత్త నిబంధనల ప్రకారం మరింత కఠినమైన అనుమతి ప్రక్రియలను, డాక్యుమెంటేషన్ను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.
ప్లాస్టిక్ కాలుష్యంపై ప్రతిష్టంభన
ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల నియంత్రణపై మాత్రం దేశాల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు వ్యక్తమయ్యాయి. స్విట్జర్లాండ్, కొన్ని ద్వీప దేశాలు ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల ఉత్పత్తిని నిరోధించడంలో బేసెల్ కన్వెన్షన్ మరింత చురుగ్గా వ్యవహరించాలని కోరాయి. అయితే, సౌదీ అరేబియా, ఖతార్, ఇరాన్, రష్యా, అమెరికా వంటి దేశాలు, దీనిపై ఇప్పటికే జరుగుతున్న చర్చలకు ఇది అదనమని వాదించాయి. దీంతో, ఈ అంశంపై నిర్ణయం తీసుకోలేదు. బదులుగా, ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల నిర్వహణపై జరుగుతున్న కార్యకలాపాలపై సమాచారాన్ని సేకరించాలని సెక్రటేరియట్ను ఆదేశించారు. దీనిపై తుది నిర్ణయం ఏప్రిల్ 2027లో పనామాలో జరిగే COP18 శిఖరాగ్ర సమావేశంలో తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
ఓడల రీసైక్లింగ్, భవిష్యత్ నియమాలు
ఈ సమావేశంలో ఓడల రీసైక్లింగ్ (ship recycling) గురించి కూడా చర్చించారు. 2025లో అమల్లోకి వచ్చిన 'హాంకాంగ్ ఇంటర్నేషనల్ కన్వెన్షన్ ఫర్ ది సేఫ్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంటల్లీ సౌండ్ రీసైక్లింగ్ ఆఫ్ షిప్స్' ను గుర్తించారు. బేసెల్ కన్వెన్షన్, ఇతర అంతర్జాతీయ నియమాలతో ఎలా కలిసి పనిచేస్తుందో స్పష్టం చేసే క్రమంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యర్థాలు, రీసైక్లింగ్ వ్యాపారంలో ఉన్న కంపెనీలు తమ కార్యకలాపాల ప్రమాణాలలో మార్పులకు సిద్ధంగా ఉండాలి. ఈ విషయాలపై తమ అభిప్రాయాలను దేశాలు అక్టోబర్ 30, 2026 లోగా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
ఇన్వెస్టర్లు ఏం గమనించాలి?
వస్త్రాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ, షిప్పింగ్ వంటి రంగాలలో పెట్టుబడులు పెట్టిన ఇన్వెస్టర్లు, ఈ అంతర్జాతీయ మార్గదర్శకాలు స్థానిక నిబంధనలలో ఎలా ప్రతిబింబిస్తాయో గమనించాలి. ముఖ్యంగా, ఏప్రిల్ 2027లో జరగబోయే COP18 శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని అనుసరించడం ముఖ్యం. ఇక్కడ ప్లాస్టిక్ కాలుష్యంపై ప్రతిష్టంభన తొలగిపోయే అవకాశం ఉంది. అలాగే, బేసెల్ కన్వెన్షన్ యొక్క అప్డేట్ చేయబడిన PIC వ్యవస్థకు అనుగుణంగా దేశీయ వ్యర్థాల నిర్వహణ చట్టాలలో వచ్చే మార్పులు, కంపెనీల నిర్వహణ ఖర్చులు, సరఫరా గొలుసు లాజిస్టిక్స్పై ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు.