Power Ministry ఇప్పుడు రైట్ ఆఫ్ వే (RoW) వివాదాలను తగ్గించేందుకు కొత్త ల్యాండ్ కాంపెన్సేషన్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను తీసుకువచ్చింది. ఇకపై ట్రాన్స్‌మిషన్ ప్రాజెక్టులు వేగంగా పూర్తవ్వడంపై ఇన్వెస్టర్లు ఆశలు పెట్టుకోవచ్చు.
భారతీయ ఇంధన రంగంలో దశాబ్దాలుగా వేధిస్తున్న అతిపెద్ద సమస్య 'రైట్ ఆఫ్ వే' (RoW). భూ యజమానులకు, ట్రాన్స్‌మిషన్ కంపెనీలకు మధ్య భూమి ధరలపై నెలకొన్న వివాదాల వల్ల ప్రాజెక్టులు నెలలు, కొన్నిసార్లు ఏళ్ల తరబడి ఆగిపోతున్నాయి. దీన్ని అడ్డుకునేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ఒక స్పష్టమైన, ప్రామాణికమైన నిబంధనావళిని అందుబాటులోకి తెచ్చింది. సర్కిల్ రేట్ల కంటే మార్కెట్ రేట్లు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, రైతులకు ఎంత చెల్లించాలో ఈ కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్ నిర్దేశిస్తుంది.
వాల్యుయేషన్ ఎలా జరుగుతుంది?
ఇకపై వివాదాలు వస్తే, స్థానిక జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ నేతృత్వంలో 'మార్కెట్ రేట్ కమిటీ' (MRC) ఏర్పడుతుంది. ఈ కమిటీ అత్యంత పారదర్శకత కోసం Insolvency and Bankruptcy Board of India (IBBI) ప్యానెల్ నుండి ముగ్గురు స్వతంత్ర వాల్యూయర్లను ఎంపిక చేస్తుంది. వీరు భూమి విలువను అంచనా వేస్తారు. దీనివల్ల ప్రాజెక్టులు న్యాయపరమైన చిక్కుల్లో పడకుండా, కంపెనీలు తమ పనులను వేగంగా పూర్తి చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన అంశాలు
Power Grid Corporation of India వంటి దిగ్గజాలతో పాటు ప్రైవేట్ ప్లేయర్లకు ఇది కలిసొచ్చే అంశం. ప్రాజెక్టులు టైమ్‌కి పూర్తయితే కంపెనీలకు ఆదాయం త్వరగా అందుతుంది. ముఖ్యంగా PM-DHARA వంటి భారీ పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టులకు గ్రిడ్ కనెక్టివిటీని అందించే క్రమంలో ఈ నిర్ణయం కీలకమైనది.
రిస్క్ కారకాలు
అయితే ఇన్వెస్టర్లు ఒకటి గుర్తుంచుకోవాలి: అదనపు పరిహారం చెల్లించాల్సిన భారం ముందుగా కంపెనీలపైనే పడుతుంది. వీటిని CERC ద్వారా 'Change in Law' కింద క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు కానీ, ఈ రీయింబర్స్‌మెంట్ ప్రక్రియలో కొంత జాప్యం ఉండవచ్చు. అలాగే, భూమి అనేది రాష్ట్ర పరిధిలోని అంశం కావడంతో, అన్ని రాష్ట్రాలు ఈ కేంద్ర నిబంధనలను ఎంత త్వరగా అమలు చేస్తాయనేది కీలకం. వచ్చే క్వార్టర్లలో కంపెనీల ప్రాజెక్ట్ కమిషనింగ్ వేగాన్ని మరియు రెగ్యులేటరీ నిర్ణయాలను నిశితంగా గమనించాలి.