PM-KUSUM 2.0 పథకంలో కీలక మార్పులు తీసుకురావాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. మొదటి దశలో ఎదురైన సవాళ్లను అధిగమిస్తూ, గ్రిడ్ అనుసంధానం మరియు పేమెంట్ సెక్యూరిటీపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించనుంది. ఈ పథకం కోసం **₹51,000 కోట్ల** బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలు సిద్ధమవుతున్నాయి.
ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ ఉర్జా సురక్ష ఏవం ఉత్థాన్ మహాభియాన్ (PM-KUSUM) రెండో దశను ప్రారంభించేందుకు ప్రభుత్వం కసరత్తు చేస్తోంది. మొదటి దశలో సోలార్ పంపుల ఏర్పాటులో 90 శాతం లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నప్పటికీ, గ్రిడ్-కనెక్టెడ్ ప్లాంట్ల విషయంలో మాత్రం ఆశించిన ఫలితాలు రాలేదు. 10,000 మెగావాట్ల లక్ష్యానికి గాను కేవలం 2,400 మెగావాట్లు మాత్రమే పూర్తయ్యాయి. రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థలు మరియు డిస్కంల మధ్య సమన్వయ లోపం ఈ జాప్యానికి ప్రధాన కారణమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
పేమెంట్ సెక్యూరిటీ సమస్యలే కీలకం
సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ల్యాండ్ అక్విజిషన్ మరియు స్టేక్ హోల్డర్ల మధ్య సమన్వయం లేకపోవడం ప్రాజెక్టుల ఆలస్యానికి దారితీస్తోంది. ముఖ్యంగా విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థల (Discoms) నుంచి చెల్లింపులు ఆలస్యం కావడం డెవలపర్లను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. PM-KUSUM 2.0 సక్సెస్ కావాలంటే, ఖచ్చితమైన బిల్లింగ్ టైమ్‌లైన్స్ మరియు పేమెంట్ సెక్యూరిటీ మెకానిజం తప్పనిసరి అని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు.
అగ్రివోల్టాయిక్స్ (Agrivoltaics) వైపు అడుగులు
రెండో దశలో సోలార్ పవర్ ఉత్పత్తితో పాటు వ్యవసాయాన్ని కూడా అనుసంధానించే 'అగ్రివోల్టాయిక్స్' మోడల్‌కు ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. దీనివల్ల రైతులకు అదనపు ఆదాయం లభిస్తుంది. అయితే, సోలార్ పంపుల వాడకం పెరిగితే భూగర్భ జలాల లభ్యతపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది, కాబట్టి దీనిని పర్యవేక్షించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
రానున్న రోజుల్లో ప్రభుత్వం ప్రకటించబోయే ఫైనల్ గైడ్‌లైన్స్ ఈ ప్రాజెక్ట్ భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి. ఇన్వెస్టర్లు ముఖ్యంగా పేమెంట్ సెక్యూరిటీ మరియు గ్రిడ్ సిద్ధతపై ప్రభుత్వం తీసుకునే నిర్ణయాలను గమనించాల్సి ఉంటుంది.