భారతదేశ సౌర మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం ఆగస్టు 2026 నాటికి **200 GW** మార్క్ ను దాటింది. ఇది గతంతో పోలిస్తే భారీ పురోగతి. అయితే, కీలకమైన పాలిసిలికాన్ వంటి ముడిసరుకుల కోసం దేశం ఇప్పటికీ **100%** దిగుమతులపైనే ఆధారపడి ఉంది. ఈ లోపం వలన సరఫరా గొలుసులో రిస్కులు, వ్యయాలు పెరిగే అవకాశం ఉందని, వీటిని పరిష్కరించడానికి ప్రభుత్వం కొత్త ప్రోత్సాహక పథకాలను ప్రవేశపెట్టే యోచనలో ఉంది.
సౌర విద్యుత్ రంగంలో సరికొత్త మైలురాయి
భారతదేశ సౌర విద్యుత్ రంగం ఆగస్టు 2026 నాటికి ఒక కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. దేశ సౌర మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం 200 గిగావాట్లు (GW) దాటింది. కొన్నేళ్ల క్రితం దేశీయ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం చాలా తక్కువగా ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు సాధించిన ఈ వృద్ధి చాలా చెప్పుకోదగినది. దేశంలో మొత్తం సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం కూడా సుమారు 164.59 GW కి చేరుకుంది. పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల వైపు దేశం దూసుకుపోతోందని, శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తోందని ఇది సూచిస్తోంది.
ముడిసరుకులపైనే ఆధారపడుతున్న దేశం
అయితే, ఈ అసెంబ్లీ సామర్థ్యం పెరుగుదల వెనుక ఒక లోతైన సవాలు దాగి ఉంది. భారతదేశం భారీ మొత్తంలో సౌర మాడ్యూళ్లను తయారు చేయగలిగినప్పటికీ, సౌర ఘటాల (solar cells) తయారీకి అవసరమైన ప్రధాన ముడిసరుకైన పాలిసిలికాన్ కోసం ఇప్పటికీ పూర్తిగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. అంతేకాకుండా, వేఫర్లు (wafers) మరియు ఇంగాట్స్ (ingots) కోసం కూడా ఎక్కువగా చైనా నుండి దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు. దీనివల్ల, దేశీయ తయారీదారులు కేవలం అసెంబ్లీ హబ్స్ గానే మిగిలిపోతున్నారు. ప్రపంచ ధరలలో హెచ్చుతగ్గులు, రవాణా ఆలస్యం, మరియు భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలకు వీరు ప్రభావితమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రభుత్వ చర్యలు.. భవిష్యత్ ప్రణాళికలు
ఈ లోపాన్ని అధిగమించడానికి, ప్రభుత్వం 'ఆమోదించబడిన మోడల్స్ మరియు తయారీదారుల జాబితా' (ALMM) వంటి విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది. దీని ప్రకారం, సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టులలో తప్పనిసరిగా దేశీయంగా తయారు చేసిన సెల్స్ నే ఉపయోగించాలి. అంతేకాకుండా, పాలిసిలికాన్ స్థానిక ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం ఒక కొత్త ప్రోత్సాహక పథకాన్ని కూడా రూపొందిస్తోంది. దీని లక్ష్యం 2030 నాటికి 30 GW సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవడం. ఈ కార్యక్రమానికి సుమారు ₹25,000 కోట్ల పెట్టుబడి అవసరమవుతుందని అంచనా. దీని ద్వారా, పరిశ్రమ కేవలం అసెంబ్లీ స్థాయి నుండి పూర్తిస్థాయి వెనుకబడిన ఏకీకరణ (backward integration) వైపు అడుగులు వేయనుంది.
పెట్టుబడిదారులకు రిస్కులు.. అవకాశాలు
ఈ మార్పు సౌర పరిశ్రమకు రిస్కులు మరియు అవకాశాలు రెండింటినీ అందిస్తోంది. దిగుమతి చేసుకునే అప్ స్ట్రీమ్ మెటీరియల్స్ పై ఆధారపడటం వలన, ప్రపంచ పాలిసిలికాన్ లేదా వేఫర్ల ధరలు పెరిగితే, దేశీయ తయారీదారుల లాభాల మార్జిన్లు తగ్గే అవకాశం ఉంది. అలాగే, కొత్త ప్రోత్సాహక పథకాల అమలులో జాప్యం జరిగే ప్రమాదం కూడా ఉంది, ఇది దేశీయ తయారీ వైపు పురోగతిని నెమ్మదింపజేయవచ్చు. పెట్టుబడిదారులు మరియు పరిశ్రమ భాగస్వాములు, విదేశీ సరఫరాదారులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి కంపెనీలు ఎంత త్వరగా దేశీయ పాలిసిలికాన్ మరియు వేఫర్ ఉత్పత్తి సౌకర్యాలను ఏర్పాటు చేయగలవో నిశితంగా పరిశీలించాలి.
కీలక పరిశీలన
రాబోయే నెలల్లో, ప్రతిపాదిత 30 GW పాలిసిలికాన్ ప్రోత్సాహక పథకం పురోగతి, మరియు ప్రస్తుతం సుమారు 32 GW ఉన్న దేశీయ సెల్ తయారీ సామర్థ్యం, భారీస్థాయి సౌర ప్రాజెక్టుల నుండి పెరుగుతున్న డిమాండ్ ను అందుకోవడానికి ఎంత త్వరగా విస్తరించగలదో చూడటం చాలా ముఖ్యం. ఈ రంగాలలో విజయం సాధిస్తేనే, భారతీయ సౌర తయారీదారులు తమ వృద్ధిని కొనసాగించగలరు మరియు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు రిస్కులకు వ్యతిరేకంగా తమ లాభదాయకతను కాపాడుకోగలరు.