భారతదేశం నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ కెపాసిటీలో **300 GW** మైలురాయిని అధిగమించింది. అయితే, గ్రిడ్ లోపాల వల్ల విద్యుత్ వృథా అవుతుండటంతో, ప్రభుత్వం 'India Energy Stack' పేరుతో కొత్త డిజిటల్ వ్యవస్థను తీసుకురానుంది. ఈ మార్పు విద్యుత్ రంగంలోని ట్రాన్స్మిషన్, స్టోరేజ్ కంపెనీల భవితవ్యాన్ని మార్చబోతోంది.
భారత విద్యుత్ రంగంలో ఇప్పుడు భారీ మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. 2026 జూలై నాటికి, దేశం యొక్క నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ కెపాసిటీ 300.5 GW దాటింది, ఇది మొత్తం 552 GW సామర్థ్యంలో 54% పైనే. సోలార్, విండ్ పవర్ ఉత్పత్తి పెరుగుతున్నా, అందుకు తగ్గట్టుగా గ్రిడ్ మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోవడం ప్రధాన సమస్యగా మారింది.
గ్రిడ్ కర్టైల్మెంట్ (Grid Curtailment) సమస్య
ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ 2026 మధ్యలో, ట్రాన్స్మిషన్ వ్యవస్థ సామర్థ్యం సరిపోక దాదాపు 800 కోట్ల యూనిట్ల సోలార్ విద్యుత్ వృథా అయ్యింది. ఈ ఇబ్బందిని అధిగమించడానికి కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ 'India Energy Stack'ను రంగంలోకి దించుతోంది. ఏఐ (AI), ఆటోమేటెడ్ ఫోర్కాస్టింగ్ ద్వారా విద్యుత్ డిమాండ్, సప్లైని రియల్ టైమ్లో బ్యాలెన్స్ చేయడం ఈ డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఇన్వెస్టర్లకు ఏంటి లాభం?
ఈ ఆధునికీకరణ వల్ల గ్రిడ్ ఇంటెలిజెన్స్, హార్మోనిక్ ఫిల్టర్లు, ఎఫిషియంట్ ట్రాన్స్ఫార్మర్లు, మరియు భారీ బ్యాటరీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ అందించే కంపెనీలకు డిమాండ్ పెరగనుంది. ముఖ్యంగా Power Grid Corporation of India, Adani Energy Solutions, మరియు JSW Energy వంటి సంస్థలపై మార్కెట్ నిపుణులు ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. Power Grid Corporation విషయానికి వస్తే, 2027 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి క్వార్టర్లో కంపెనీ ₹3,598 కోట్ల నెట్ ప్రాఫిట్ నమోదు చేసింది.
గమనించాల్సిన రిస్కులు
అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వ రంగ డిస్కంల (DISCOMs) ఆర్థిక పరిస్థితి ఇన్వెస్టర్లకు కొంత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వాటి అధిక అప్పులు, చెల్లింపుల్లో జాప్యం ప్రాజెక్టుల అమలును మందగించేలా చేస్తున్నాయి. ట్రాన్స్మిషన్ లైన్ల అభివృద్ధి గతి తప్పితే, విద్యుత్ వృథా మరింత పెరిగి కంపెనీల రిటర్న్స్పై ప్రభావం పడవచ్చు.