గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో ఇంధన ధరల అస్థిరత నుంచి మన ఆర్థిక వ్యవస్థను కాపాడుకునేందుకు భారత్ 'సెల్ఫ్-రిలయన్స్' బాట పట్టింది. దేశీయంగా బొగ్గు ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచడం ద్వారా, ఖరీదైన గ్యాస్ దిగుమతుల భారం పడకుండా పవర్, స్టీల్, సిమెంట్ రంగాలకు అండగా నిలుస్తోంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరల్లో కనిపిస్తున్న ఒడిదుడుకులను తట్టుకునేందుకు భారత్ దేశీయ బొగ్గు ఉత్పత్తిని ఒక బలమైన కవచంగా మార్చుకుంది. కేంద్ర బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ నివేదిక ప్రకారం, వెస్ట్ ఏషియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల LNG, LPG సరఫరాకు ఆటంకాలు కలిగినా, భారత్ మాత్రం తన అవసరాలను స్వదేశీ ఉత్పత్తితోనే మేనేజ్ చేస్తోంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో మన దేశ బొగ్గు ఉత్పత్తి 1,041 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకోవడం విశేషం.
దిగుమతుల భారం vs స్థానిక ఉత్పత్తి
అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనాల ప్రకారం, 2027 వరకు గ్లోబల్ గ్యాస్ మార్కెట్‌లో సరఫరా కొరత ఉండే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుత ఏడాది సెకండ్ క్వార్టర్‌లో ఆసియా స్పాట్ LNG ధరలు ఏకంగా 45% పెరిగి, ఒక MBtu కి 17.5 డాలర్లుగా నమోదయ్యాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో, స్థానికంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్న ప్రతి టన్ను బొగ్గు మన దేశ ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Imported Inflation) తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
భవిష్యత్తు డిమాండ్ అంచనాలు
NITI Aayog నివేదికల ప్రకారం, దేశంలో బొగ్గు వినియోగం భారీగా పెరగనుంది. 2025లో సుమారు 1.25 బిలియన్ టన్నులుగా ఉన్న డిమాండ్, 2050 నాటికి 2.6 బిలియన్ టన్నులకు చేరుకోవచ్చని అంచనా. నెట్-జీరో ఎమిషన్స్ లక్ష్యాలు ఉన్నప్పటికీ, పవర్, స్టీల్, సిమెంట్ రంగాల అవసరాల దృష్ట్యా ఏటా 1.8 బిలియన్ టన్నులకు పైగా బొగ్గు అవసరం ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం మన దేశంలో 70% కంటే ఎక్కువ విద్యుత్ ఉత్పత్తి బొగ్గుపైనే ఆధారపడి ఉంది.
సుస్థిర గనుల వైపు అడుగులు
బొగ్గు ఉత్పత్తిని పెంచుతూనే, మరోవైపు పర్యావరణ పరిరక్షణపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో గనులను మూసివేయడం (Scientific Mine Closure), ఖాళీ అయిన గనులను తిరిగి సాగుకు లేదా స్థానిక అభివృద్ధికి ఉపయోగపడేలా మార్చడం వంటి కార్యక్రమాలను చేపడుతున్నారు. వృద్ధి మరియు పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడుకుంటూ ముందుకు సాగడమే ఈ సెక్టార్ ముందున్న ప్రధాన సవాలు.