Indian Oil Corporation (IOC) తన తమిళనాడులోని నాగాపట్నం వద్ద చేపట్టాలనుకున్న ₹33,023 కోట్ల రిఫైనరీ ప్రాజెక్టును ప్రస్తుతానికి పక్కన పెట్టే ఆలోచనలో ఉంది. ఈ ప్రాజెక్టు ఆర్థికంగా లాభదాయకం కాదని భావిస్తూ, బదులుగా పెట్రోకెమికల్స్ కాంప్లెక్స్ వైపు మళ్లాలని చూస్తోంది. ఈ మార్పు, సాంప్రదాయ రిఫైనింగ్ నుండి అధిక-విలువ కలిగిన రసాయన ఉత్పత్తుల వైపు భారతీయ చమురు కంపెనీల మారుతున్న ధోరణిని సూచిస్తోంది.
రిఫైనరీ ప్రాజెక్టుపై IOC పునరాలోచన
Indian Oil Corporation (IOC) తమిళనాడులోని నాగాపట్నం వద్ద ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టాలనుకున్న భారీ రిఫైనరీ ప్రాజెక్టుపై కీలక నిర్ణయం తీసుకోనుంది. మొదట ₹33,023 కోట్ల పెట్టుబడితో నిర్మించాలని భావించిన ఈ గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టును, ఇప్పుడు సమీక్షిస్తోంది. బదులుగా, పెట్రోకెమికల్స్ కాంప్లెక్స్గా మార్చడంపై దృష్టి సారిస్తోంది. ఇది ప్రాజెక్టు నుంచి వచ్చే రాబడిని పెంచే అవకాశం ఉందని కంపెనీ భావిస్తోంది.
ప్రాజెక్టు వ్యయం, ఆర్థిక సాధ్యత
2021 జనవరిలో ఆమోదం పొందిన ఈ ప్రాజెక్టుకు అప్పట్లో ₹29,361 కోట్లు అంచనా వ్యయం ఉండేది. కానీ, మూడేళ్లలోనే ఈ అంచనా ₹33,000 కోట్లకు పైగా పెరిగిపోయింది. ఈ భారీ వ్యయం, ప్రాజెక్టు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సాధ్యతపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. ప్రాజెక్టు కోసం అవసరమైన భూమిని ఇప్పటికే సేకరించినప్పటికీ, సాంప్రదాయ చమురు శుద్ధి (Oil Refining) తో పోలిస్తే, పెట్రోకెమికల్స్ కేంద్రీకృత సైట్ మెరుగైన మూలధన సామర్థ్యాన్ని (Capital Efficiency) అందిస్తుందా అని IOC విశ్లేషిస్తోంది.
పెట్రోకెమికల్స్ వైపు మళ్లడానికి కారణాలు
భారత ఇంధన రంగంలో వస్తున్న మార్పులకు అనుగుణంగానే IOC ఈ నిర్ణయం తీసుకుంటున్నట్లు తెలుస్తోంది. రిఫైనింగ్ మార్జిన్లు (Refining Margins) అస్థిరంగా మారడం, భారీ రిఫైనరీలకు అధిక మూలధన వ్యయం అవసరం కావడం, తిరిగి చెల్లింపు కాలం (Payback Period) పెరగడం వంటి కారణాలతో కంపెనీలు పెట్రోకెమికల్స్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నాయి. ప్లాస్టిక్స్, సింథటిక్ ఫైబర్స్ వంటి వాటికి ముడిసరుకుగా ఉపయోగపడే పెట్రోకెమికల్స్, ఇంధన ఉత్పత్తుల కంటే మెరుగైన లాభాలను ఆర్జించిపెడతాయని కంపెనీ ఆశిస్తోంది.
ప్రభుత్వ మద్దతు లభించకపోవడం
ఈ ప్రాజెక్టుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి ఆర్థిక సహాయం నిరాకరించబడటం కూడా IOC నిర్ణయంపై ప్రభావం చూపింది. ప్రభుత్వ మద్దతు లేకపోవడంతో, భారీ మూలధన వ్యయ భారం పూర్తిగా కంపెనీపైనే పడుతుంది. దీంతో ప్రాజెక్టు ఆర్థిక నిర్మాణం వాటాదారులకు (Shareholders) కీలకంగా మారింది.
రంగంలోని ఇతర కంపెనీల తీరు
ఇతర ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీలు కూడా తమ సామర్థ్య విస్తరణ ప్రణాళికలలో ఇలాంటి మార్పులు చేస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (HPCL) రాజస్థాన్లో కొత్త రిఫైనరీ-కమ్-పెట్రోకెమికల్ ప్రాజెక్టును ఇటీవల ప్రారంభించింది. భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (BPCL) కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్లో ₹1 లక్ష కోట్ల వ్యయంతో భారీ రిఫైనరీ-కమ్-పెట్రోకెమికల్ కాంప్లెక్స్ను ప్లాన్ చేస్తోంది. దీని కోసం సౌదీ అరామ్కో వంటి అంతర్జాతీయ భాగస్వాములను, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలను BPCL కోరుతోంది.
పెట్టుబడిదారులకు కీలక అంశాలు
పెట్టుబడిదారులు ఈ మార్పు IOC మూలధన వ్యయ ప్రణాళికలపై, దీర్ఘకాలిక రుణ స్థాయిలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో గమనించాలి. పెట్రోకెమికల్స్ కాంప్లెక్స్కు, అసలు రిఫైనరీ ప్రణాళిక కంటే భిన్నమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం, మార్కెట్ సంబంధాలు అవసరం కావచ్చు. కంపెనీ నుంచి ప్రాజెక్టు తుది నిర్మాణం, అంచనా వ్యయం, నిర్మాణ సమయంపై అధికారిక ప్రకటన కోసం మార్కెట్ ఎదురుచూస్తోంది.