భారత ప్రభుత్వ పవర్ సెక్టార్ సమాచారాన్ని ఒకే చోట చేర్చేందుకు 'National Electricity Data Sharing Framework'ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది. దీని ద్వారా AI సాయంతో విద్యుత్ గ్రిడ్ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో సైబర్ భద్రత మరియు డేటా సెంటర్ల నుంచి పెరుగుతున్న విద్యుత్ లోడ్ వంటి సవాళ్లు ఇన్వెస్టర్లకు కీలకం కానున్నాయి.
భారత ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా చెల్లాచెదురుగా ఉన్న విద్యుత్ రంగానికి సంబంధించిన డేటాను అనుసంధానించేందుకు 'National Electricity Data Sharing Framework'ని లాంచ్ చేసింది. దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం జనరేషన్, ట్రాన్స్‌మిషన్ మరియు డిస్ట్రిబ్యూషన్ వ్యవస్థలను ఒకే డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌పైకి తీసుకురావడం. ఇందులో భాగంగానే 'National Electricity Data Portal (NEDP)'ని ప్రభుత్వం సిద్ధం చేసింది. దీని ద్వారా స్టార్టప్‌లు మరియు యూటిలిటీ కంపెనీలు విద్యుత్ గ్రిడ్ నిర్వహణ కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మోడళ్లను తయారు చేసుకోవచ్చు.\n\n### AI తో గ్రిడ్ సామర్థ్యం పెంపు\n\nగ్రిడ్ విశ్వసనీయతను మెరుగుపరచడమే ఈ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ముఖ్య లక్ష్యం. పవర్ సెక్టార్‌లో కచ్చితమైన డేటా లేకపోవడం వల్ల గ్రిడ్ పనితీరును అంచనా వేయడం కష్టంగా మారింది. ఇప్పుడు ఈ డేటాను AI మోడళ్లకు అందించడం ద్వారా డిమాండ్ ఫోర్కాస్టింగ్, పునరుత్పాదక ఇంధన (Renewable Energy) వినియోగం మరియు ట్రాన్స్‌మిషన్ ఎక్విప్‌మెంట్ మెయింటెనెన్స్‌లో కీలక మార్పులు వస్తాయని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది. దీనిని 'National Electricity Data Governance Committee' పర్యవేక్షించనుంది.\n\n### సైబర్ భద్రత మరియు మౌలిక సదుపాయాల రిస్క్\n\nడిజిటలైజేషన్ పెరిగే కొద్దీ సైబర్ దాడుల ముప్పు పొంచి ఉంది. దీనిని అడ్డుకునేందుకు దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన AI మోడళ్ల సోర్స్ కోడ్‌పై ప్రభుత్వమే పూర్తి నియంత్రణ ఉంచుతుందని స్పష్టం చేసింది. మరోవైపు, AI డేటా సెంటర్లకు భారీగా విద్యుత్ అవసరం కావడం వల్ల స్థానిక గ్రిడ్లపై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటికే ప్రభుత్వం దీనిపై ప్రత్యేక 'డేటా సెంటర్ పాలసీ'ని సిద్ధం చేస్తోంది.\n\n### ఇన్వెస్టర్లు ఏమి గమనించాలి?\n\nప్రస్తుతానికి ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లో చేరడం అనేది రాష్ట్రాల విద్యుత్ సంస్థలకు, ప్రైవేట్ కంపెనీలకు స్వచ్ఛందం (Voluntary). అయితే, ఈ వెంచర్ సక్సెస్ కావాలంటే కంపెనీల భాగస్వామ్యం చాలా కీలకం. ప్రధాన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు మరియు ప్రైవేట్ ప్లేయర్లు ఈ పోర్టల్‌ను ఎంత వేగంగా స్వీకరిస్తారన్నదే ఇప్పుడు మార్కెట్ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.