పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, గ్రిడ్ స్థిరత్వం కోసం 2036 నాటికి **888 GWh** ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సామర్థ్యాన్ని నిర్మించాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రస్తుతం కేవలం **7.5 GWh** మాత్రమే అందుబాటులో ఉండటంతో, పవర్ సెక్టార్‌లో ఇది భారీ అవకాశంగా కనిపిస్తోంది.
భారతదేశ విద్యుత్ రంగంలో గ్రిడ్ స్థిరత్వాన్ని కాపాడటం ఇప్పుడు అతిపెద్ద సవాలుగా మారింది. Central Electricity Authority (CEA) తాజా రోడ్ మ్యాప్ ప్రకారం, 2035-36 నాటికి 888 gigawatt-hours (GWh) ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సామర్థ్యం అవసరమని తేల్చి చెప్పింది. ప్రస్తుతం ఇండియా తన ఇంధన వనరులను నాన్-ఫాజిల్ ఫ్యూయల్స్ వైపు మళ్లిస్తోంది. వచ్చే కొన్నేళ్లలో మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో 70% వాటా వీటి నుంచే రానుంది. అయితే, సోలార్ మరియు విండ్ ఎనర్జీ నిరంతరం అందుబాటులో ఉండవు కాబట్టి, విద్యుత్ సరఫరాలో సమతుల్యత కోసం ఈ స్టోరేజ్ ప్లాన్ కీలకమైంది.
స్టోరేజ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మిక్స్
డిమాండ్ మరియు సరఫరా మధ్య గ్యాప్‌ను పూడ్చేందుకు CEA రెండు ప్రధాన సాంకేతికతలపై ఫోకస్ పెట్టింది. ఇందులో 321 GWh సామర్థ్యాన్ని 'బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్' (BESS) ద్వారా, మిగిలిన 567 GWh సామర్థ్యాన్ని 'పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్ట్స్' (PSPs) ద్వారా అందుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
సవాళ్లు మరియు ఇన్వెస్టర్లకు హెచ్చరికలు
జూలై 2026 నాటికి ఇండియాలో కేవలం 7.5 GWh స్టోరేజ్ మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది. అంటే 888 GWh లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే భారీ స్థాయిలో పెట్టుబడులు, వేగవంతమైన అమలు అవసరం. ప్రభుత్వం దీని కోసం 'Viability Gap Funding' (VGF) మరియు ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని రిస్క్ అంశాలు ఇన్వెస్టర్లు గమనించాలి:
- ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులు: బ్యాటరీ సెల్స్ ధరలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల డెవలపర్ల ప్రాఫిట్ మార్జిన్లపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
- దిగుమతులపై ఆధారపడటం: బ్యాటరీ సెల్స్ కోసం మనం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడుతున్నాం. గ్లోబల్ సప్లై చైన్ సమస్యలు వస్తే ప్రాజెక్ట్ వ్యయాలు ఒక్కసారిగా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
- ఎగ్జిక్యూషన్ రిస్క్: ఇటువంటి భారీ ప్రాజెక్టులను సకాలంలో పూర్తి చేయడంలో అనుభవం తక్కువగా ఉండటం కూడా ప్రాజెక్ట్ ఆలస్యానికి దారితీయవచ్చు.
రాబోయే కాలంలో ప్రభుత్వం ఇచ్చే సబ్సిడీలు మరియు గ్లోబల్ బ్యాటరీ ధరల హెచ్చుతగ్గులు ఈ రంగాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయని మార్కెట్ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.