భారతదేశంలో విద్యుత్ డిమాండ్ అక్టోబర్ ప్రారంభంలో **260 GW** మార్కును తాకింది. దీనివల్ల Indian Energy Exchangeలో విద్యుత్ ధరలు భారీగా పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా **82 థర్మల్ ప్లాంట్లలో** బొగ్గు నిల్వలు ప్రమాదకర స్థాయికి పడిపోవడంతో సరఫరాలో తీవ్ర సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి.
దేశంలో విద్యుత్ వినియోగం ఊహించని రీతిలో పెరుగుతోంది. సాధారణ సీజనల్ ప్యాటర్న్లకు భిన్నంగా అక్టోబర్ 5న పీక్ డిమాండ్ 260 GW కి చేరుకుంది. సెప్టెంబర్ నుంచి ఇప్పటి వరకు డిమాండ్ 250 GW పైన కొనసాగుతోంది. వర్షాలు సరిగ్గా పడకపోవడం, సాగునీటి అవసరాలు మరియు కూలింగ్ అవసరాల కోసం విద్యుత్ వాడకం విపరీతంగా పెరగడమే దీనికి ప్రధాన కారణం.
బొగ్గు కొరత - అసలు సవాలు
దేశ విద్యుత్ అవసరాల్లో సింహభాగం థర్మల్ ప్లాంట్లపైనే ఆధారపడి ఉంది. అక్టోబర్ 15 నాటికి థర్మల్ ప్లాంట్లలో బొగ్గు నిల్వలు 17.9 మిలియన్ టన్నులకు పడిపోయాయి (నెల ప్రారంభంలో ఇది 18.5 మిలియన్ టన్నులుగా ఉంది). దేశంలోని 190 బొగ్గు ఆధారిత ప్లాంట్లలో 82 ప్లాంట్లు ప్రస్తుతం 'క్రిటికల్' స్టేజ్‌లో ఉన్నాయి. అంటే, వీటి వద్ద ఉండాల్సిన కనీస నిల్వలలో 25% కంటే తక్కువ బొగ్గు మాత్రమే ఉంది. బొగ్గు గనుల ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాల కారణంగా సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) దెబ్బతింది.
మార్కెట్ ఎఫెక్ట్
ఈ డిమాండ్ పెరుగుదల ప్రభావం ఇండియన్ ఎనర్జీ ఎక్స్ఛేంజ్ (IEX) పై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. స్పాట్ ధరలు యూనిట్ కు ₹7 కంటే ఎక్కువగానే ఉంటున్నాయి. ఈ పరిస్థితి పవర్ ఎక్స్ఛేంజీలకు కలిసివస్తున్నప్పటికీ, ఇప్పటికే అప్పుల్లో ఉన్న రాష్ట్ర విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలపై (DISCOMs) భారం పెరుగుతోంది.
భవిష్యత్ వ్యూహం
ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం బొగ్గు లాజిస్టిక్స్ మెరుగుపరచడంపై దృష్టి పెట్టింది. అదే సమయంలో, దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కోసం పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల (Renewable Energy) వాటాను పెంచాలని యోచిస్తోంది. అయితే, ప్రస్తుతానికి థర్మల్ ప్లాంట్లే కీలకమైన 'బేస్ లోడ్' అందిస్తున్నాయి. రాబోయే నెలల్లో వాతావరణం చల్లబడ్డాక డిమాండ్ తగ్గుతుందని అంచనా వేస్తున్నప్పటికీ, ఇన్వెస్టర్లు మాత్రం బొగ్గు నిల్వలు మరియు రైల్వే రేక్ ల లభ్యతపై నిరంతరం నిఘా ఉంచాల్సిందే.