దేశంలో Compressed Biogas ఉత్పత్తిని పెంచేందుకు కేంద్రం కమర్షియల్ గా GOBARdhan పథకానికి ₹23,731 కోట్ల భారీ బడ్జెట్ను కేటాయించింది. అయితే, గతంలో SATAT స్కీమ్ ఎదుర్కొన్న ఆపరేషనల్ సవాళ్లు ఇన్వెస్టర్లకు ఇప్పుడు ప్రధానాంశంగా మారాయి.
పర్యావరణ హితమైన ఇంధనాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు భారత ప్రభుత్వం తాజాగా ₹23,731 కోట్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీని ప్రకటించింది. 2035-36 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు అందుబాటులో ఉండే ఈ నిధులు, సేంద్రియ వ్యర్థాల నుంచి Compressed Biogas తయారు చేసే GOBARdhan స్కీమ్ కోసం ఖర్చు చేయనున్నారు. విదేశీ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన లక్ష్యం.
గతం నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు
ఈ రంగంలోకి అడుగుపెట్టే ముందు ఇన్వెస్టర్లు గత అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. 2018లో ప్రారంభించిన SATAT స్కీమ్ కింద 5,000 ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నా, ఇప్పటికీ కేవలం 217 ప్లాంట్లు మాత్రమే అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ముడి పదార్థాల సరఫరాలో ఇబ్బందులు, రవాణా ఖర్చులు, అలాగే తయారీ ప్రక్రియలో వచ్చే 'బయో-స్లర్రీ' (Bio-slurry) అమ్మకాల్లో సవాళ్లు ప్రాజెక్ట్ లాభదాయకతను దెబ్బతీశాయి.
ప్రభుత్వం చేపట్టిన వ్యూహం
ఈసారి పాత తప్పులు పునరావృతం కాకుండా, పబ్లిక్ సెక్టార్ ఫెర్టిలైజర్ కంపెనీలను భాగస్వాములను చేస్తోంది. వీరు బయో-స్లర్రీని సేకరించి రైతులకు ఎరువుగా పంపిణీ చేసే బాధ్యతను తీసుకుంటారు. దీనివల్ల ప్లాంట్ నిర్వాహకులకు అదనపు ఆదాయం లభిస్తుంది.
అలాగే, ప్లాంట్ల ఏర్పాటుకు సాటిలైట్ ఇమేజింగ్, గ్రౌండ్ వాటర్ డేటాను వాడుతున్నారు. బయోమాస్ రవాణా ఖర్చులను తగ్గించేందుకు వ్యర్థాలు ఎక్కువగా దొరికే చోటే ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేయడం ఈ ప్రాజెక్టులో కీలక మార్పు. ఇన్వెస్టర్లు కేవలం కేటాయించిన నిధులను చూడకుండా, ఎన్ని ప్లాంట్లు ఆచరణలో వస్తున్నాయి, బయోమాస్ సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) ఎంత సమర్థంగా ఉందనే అంశాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాలి.