ప్రపంచవ్యాప్త చమురు ఉత్పత్తిలో **43%** వాటా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఘర్షణలు, రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం **10%** తగ్గడం ఇంధన మార్కెట్లను కుదిపేస్తోంది. భారత్ వంటి దిగుమతిదారులపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది.
ప్రస్తుతం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్ దశాబ్దాల కాలంలోనే అతిపెద్ద సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల వల్ల రోజుకు దాదాపు 4.5 కోట్ల బ్యారెళ్ల చమురు ఉత్పత్తికి అంతరాయం కలుగుతోంది. ఇది ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో 43%. రష్యా, మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో నెలకొన్న అస్థిరత, వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలు అడుగంటడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టతరం చేశాయి.
రిఫైనింగ్ సామర్థ్యంపై ప్రభావం
కేవలం ముడి చమురు లభ్యత మాత్రమే కాదు, దానిని ఇంధనంగా మార్చే రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం కూడా 10% మేర తగ్గిపోయింది. రష్యా-ఉక్రెయిన్ ప్రాంతంలో మౌలిక సదుపాయాల ధ్వంసం వల్ల డీజిల్, పెట్రోల్ సరఫరాపై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరిగింది. ముఖ్యమైన రవాణా మార్గమైన 'స్ట్రైట్ ఆఫ్ హొర్ముజ్'లో ఉద్రిక్తతలు ఇంధన రవాణా వ్యయాన్ని భారీగా పెంచేశాయి.
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడే ప్రభావం
భారతదేశం తన చమురు అవసరాల్లో 85% కంటే ఎక్కువ దిగుమతి చేసుకుంటుంది. అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరగడం వల్ల మన ఇంపోర్ట్ బిల్లు పెరిగి, రూపాయి విలువపై ఒత్తిడి పడుతుంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) పెంచి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కి సవాలుగా మారవచ్చు.
ఆయిల్ కంపెనీలపై ఎఫెక్ట్
- అప్స్ట్రీమ్ కంపెనీలు: ONGC, Oil India వంటి సంస్థలకు ధరలు పెరగడం కలిసొచ్చినా, ప్రభుత్వం విధించే 'విండ్ఫాల్ టాక్స్' లాభాలను హరిస్తోంది.
- OMCలు: IOC, BPCL, HPCL వంటి ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలకు ఇది కష్టకాలం. అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరిగినా, దేశీయంగా రిటైల్ ధరలను పెంచకపోతే వీటి మార్జిన్లు దెబ్బతిని, ఇన్వెంటరీ నష్టాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
రాబోయే రోజుల్లో రవాణా, తయారీ మరియు రసాయన రంగాల లాభదాయకతపై ఈ ఎనర్జీ కాస్ట్ ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో చూడాలి. ప్రభుత్వం తీసుకునే ధరల నియంత్రణ చర్యలే ఈ విషయంలో కీలకం కానున్నాయి.