ప్రపంచ బ్యాంక్ భారీ సాయం, IMF అంచనాల్లో కోత.. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త సంక్షోభం?

ప్రపంచ బ్యాంక్ నుండి భారీ సాయం

మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో జరుగుతున్న యుద్ధం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, ప్రపంచ బ్యాంక్ (World Bank) రాబోయే 15 నెలల కాలంలో, ఈ యుద్ధం వల్ల ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్న దేశాలకు అండగా నిలిచేందుకు $80 బిలియన్ నుంచి $100 బిలియన్ వరకు నిధులను అందించాలని యోచిస్తోంది. ఇది COVID-19 మహమ్మారి సమయంలో అందించిన $70 బిలియన్ కంటే గణనీయంగా ఎక్కువ. ప్రపంచ బ్యాంక్ ప్రెసిడెంట్ అజయ్ బంగా (Ajay Banga) ఈ ప్రణాళికను వివరించారు. దీనిలో భాగంగా, కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన అత్యవసర నిధి (crisis response fund) ద్వారా తక్షణమే $20 బిలియన్ నుంచి $25 బిలియన్ వరకు విడుదల చేస్తారు. మరో $30 బిలియన్ నుంచి $40 బిలియన్ నిధులను ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ప్రోగ్రామ్‌లను పునఃప్రారంభించడం ద్వారా సుమారు 6 నెలల్లో అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు. ఒకవేళ యుద్ధం వల్ల ఆర్థిక ప్రభావం ఇంకా ఎక్కువ ఉంటే, తమ రెగ్యులర్ రుణాలకు అదనంగా, ఇతర ఆర్థిక వనరులను ఉపయోగించి పూర్తి నిధుల లక్ష్యాన్ని చేరుకుంటామని బ్యాంక్ తెలిపింది.

IMF అంచనాల్లో కోత, ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుదల

ఇదే సమయంలో, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధిపై తన అంచనాలను గణనీయంగా తగ్గించింది. IMF తాజా వరల్డ్ ఎకనామిక్ అవుట్‌లుక్ ప్రకారం, 2026లో ప్రపంచ వృద్ధి రేటు కేవలం 3.1% గా ఉంటుందని అంచనా వేసింది. ఇది జనవరిలో అంచనా వేసిన 3.3% కంటే తక్కువ, మరియు 2025లో అంచనా వేసిన 3.4% కంటే కూడా తక్కువ. ఈ తగ్గింపునకు ప్రధాన కారణం యుద్ధం వల్ల ఒక్కసారిగా పెరిగిన ఇంధన ధరలు (energy prices) మరియు సరఫరా గొలుసులో (supply chain) అంతరాయాలే అని IMF స్పష్టం చేసింది. ఒకవేళ ఈ యుద్ధం లేకపోయి ఉంటే, ఈ అంచనాలను మెరుగుపరిచేవారని IMF పేర్కొంది. గ్లోబల్ ద్రవ్యోల్బణం (global inflation) 2026 నాటికి **4.4%**కి చేరుకుంటుందని, ఇది 2025లో 4.1% కంటే, అంతకుముందు అంచనా వేసిన 3.8% కంటే ఎక్కువ అని IMF అంచనా వేసింది. ఒకవేళ ఇంధన ధరలు అధికంగానే ఉండి, సెంట్రల్ బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను పెంచితే, గ్లోబల్ వృద్ధి రేటు 2% లేదా అంతకంటే తక్కువకు పడిపోయి, ప్రపంచ మాంద్యం (global recession) వచ్చే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించింది.

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై పెను భారం

ఈ సంక్షోభం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై (developing economies) తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని, ఇంధన దిగుమతి చేసుకునే దేశాలు, ముఖ్యంగా ఆసియా దేశాలు చాలా ప్రమాదంలో ఉన్నాయని IMF అంచనా వేస్తోంది. ఇప్పటికే అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన ఈ దేశాలకు ఇది మరింత భారంగా మారుతుందని, ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) ప్రకారం, లక్షలాది మంది పేదరికంలోకి నెట్టబడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరికలు వస్తున్నాయి. ప్రపంచ బ్యాంక్ ప్రకటించిన సహాయం భారీదే అయినప్పటికీ, యుద్ధం కొనసాగితే అన్ని అవసరాలను తీర్చగలదా అనే సందేహాలున్నాయి. అలాగే, ఈ సహాయ చర్యలు, అధిక ఇంధన ధరలు ద్రవ్యోల్బణాన్ని మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దేశాలు మరిన్ని అప్పులు చేసి ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కోవడం దీర్ఘకాలికంగా రుణ స్థిరత్వాన్ని ప్రశ్నార్థకం చేస్తుందని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

భవిష్యత్ కార్యాచరణ

IMF చీఫ్ ఎకానమిస్ట్ పియరీ-ఒలివియర్ గౌరిన్‌చాస్ (Pierre-Olivier Gourinchas) ప్రకారం, తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ (ceasefire) కూడా జరిగిన నష్టాన్ని పూడ్చలేదని, ప్రమాదాలు ఇంకా ఎక్కువగా ఉన్నాయని అన్నారు. IMF అధినేత క్రిస్టాలినా జార్జివా (Kristalina Georgieva) మాట్లాడుతూ, యుద్ధం వేసవి వరకు కొనసాగితే పరిస్థితి మరింత దిగజారుతుందని హెచ్చరించారు. ఈ పరిస్థితుల్లో, ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచకుండా ఆర్థిక ప్రభావాన్ని తగ్గించే లక్ష్యంతో కూడిన చర్యలపై విధానకర్తలు దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రపంచ బ్యాంక్ నిధుల లభ్యత, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ భవిష్యత్తు, యుద్ధం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.