వరల్డ్ బ్యాంక్ పాలసీలో సంచలన మార్పు! అభివృద్ధికి 'ఇండస్ట్రియల్ పాలసీ'కే ఓటు!

దశాబ్దాల వైఖరికి స్వస్తి:

దశాబ్దాలుగా, వరల్డ్ బ్యాంక్ 'ఇండస్ట్రియల్ పాలసీ'కి వ్యతిరేకంగా సలహాలు ఇస్తూ వచ్చింది. కానీ, ఇప్పుడు ఆ పాత సూచనలు 'ప్రాక్టికల్ గా పనికిరావు' (practical value of a floppy disk) అని ఒప్పుకుంది. ఇది వాషింగ్టన్ కన్సెన్సస్ (Washington Consensus) తర్వాత బ్యాంక్ తీసుకున్న అతి పెద్ద పాలసీ మార్పు.

ఎందుకీ మార్పు?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న వ్యూహాత్మక పోటీ, సప్లై చైన్ లలో వస్తున్న సమస్యలు, దేశ భద్రతా కారణాల వల్ల ఈ మార్పు అనివార్యమైంది.

'ఎప్పుడు' నుండి 'ఎలా' వైపు:

మార్చి 2026 నాటి రిపోర్ట్ లో, వరల్డ్ బ్యాంక్ ఇండస్ట్రియల్ పాలసీకి అధికారికంగా మద్దతు తెలిపింది. గతంలో, 1993లో, తూర్పు ఆసియా దేశాల విజయాలను చూసి కూడా దీని ప్రభావాన్ని కొట్టిపారేసింది. కానీ, ఇప్పుడు ఆ పాత సలహాలు ప్రభుత్వ జోక్యాన్ని తప్పుగా 'స్టెగ్మాటైజ్' (stigmatized) చేశాయని చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ ఇండర్‌మిట్ గిల్ అన్నారు. గతంలో సౌత్ కొరియా చేపట్టిన హెవీ కెమికల్ ఇండస్ట్రీ డ్రైవ్, ఆయా రంగాల అవుట్‌పుట్ ను 128% పెంచి, వార్షిక GDP వృద్ధిని సుమారు 3% మేర పెంచినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.

ముఖ్యమైన మార్పు ఏమిటంటే, ప్రభుత్వాలు జోక్యం చేసుకోవాలా వద్దా అనేదాని నుండి, ఎలా సమర్థవంతంగా జోక్యం చేసుకోవాలి అనే దానిపైకి దృష్టి మారింది. అమెరికా (CHIPS Act, Inflation Reduction Act తో సెమీకండక్టర్, క్లీన్ ఎనర్జీకి భారీ సబ్సిడీలు), యూరోపియన్ యూనియన్ (EU Industrial Accelerator Act తో స్థానిక వస్తువులకు ప్రాధాన్యం), చైనా (సెమీకండక్టర్ సబ్సిడీలు) వంటి దేశాలు ఇప్పటికే ఇలాంటి విధానాలను అమలు చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుత ఇండస్ట్రియల్ పాలసీలు కేవలం సబ్సిడీలు, టారిఫ్‌లకు పరిమితం కాకుండా R&D, ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్, లోకల్ కంటెంట్ రూల్స్, స్కిల్ ట్రైనింగ్ వంటి అధునాతన పద్ధతులను ఉపయోగిస్తున్నాయి. నేషనల్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంకులు (NDBs) వీటిని నిధులు సమకూర్చడంలో కీలకంగా మారుతున్నాయి.

గత దశాబ్ద కాలంలో (2014-2023) చైనా సెమీకండక్టర్ రంగంలో సుమారు $142 బిలియన్ ఖర్చు చేస్తే, అమెరికా $39 బిలియన్ ఖర్చు చేసింది. ఇది ప్రస్తుత ప్రభుత్వ పెట్టుబడుల స్థాయిని సూచిస్తుంది.

సందేహాలు, రిస్కులు:

కొంతమంది విమర్శకులు, ఈ మార్పు ఆర్థిక కారణాల కంటే, అమెరికా, పశ్చిమ యూరప్ వంటి శక్తివంతమైన దేశాల ఒత్తిడి వల్లే వచ్చిందని అంటున్నారు. ప్రభుత్వాలు తమ కార్పొరేట్ శక్తులకు అనుకూలంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, అనవసర వ్యాపారాలకు సబ్సిడీలు ఇవ్వడం, ఆవిష్కరణలు తగ్గడం వంటి రిస్కులున్నాయని హెచ్చరిస్తున్నారు.

అలాగే, ఇండస్ట్రియల్ పాలసీలు వినియోగదారుల ధరలను పెంచవచ్చని, ఇతర దేశాల నుంచి ప్రతీకార చర్యలకు దారితీయవచ్చని, బలహీనమైన ప్రభుత్వాలు ఈ విధానాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయలేవని వరల్డ్ బ్యాంక్ కూడా గుర్తించింది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తరచుగా 'తప్పుగా' (botch the job) ఈ పాలసీలను అమలు చేస్తాయని, 'బ్లంట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్' (blunt instruments) వాడుతాయని పేర్కొంది.

భవిష్యత్ మార్గం:

వరల్డ్ బ్యాంక్ సూచనల ప్రకారం, భవిష్యత్తులో వ్యూహాత్మకత, బలమైన ప్రభుత్వ సంస్థలు, స్థానిక సామర్థ్యాలకు తగిన పాలసీలు, స్పష్టమైన 'ఎగ్జిట్ స్ట్రాటజీ'లు (exit strategies) చాలా ముఖ్యం. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు తమ ఆర్థికాభివృద్ధికి, గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్లలో భాగం కావడానికి ఇది ఒక మంచి అవకాశంగా కనిపిస్తోంది. అయితే, ఈ పాలసీల విజయం పూర్తిగా ప్రభుత్వాల సమర్థత, పక్షపాతం లేని అమలుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.