పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, మార్కెట్లలో అలజడి
పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధం భయాలు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలను $100 డాలర్ల మార్క్ దాటించాయి (Brent crude). ఇది మన దేశం ఎక్కువగా దిగుమతులపై ఆధారపడటం వల్ల, ఆర్థిక వ్యవస్థకు పెద్ద షాక్.
విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నదేమంటే, ఈ సంఘర్షణ కొనసాగితే, భారతదేశ ఆర్థిక వృద్ధి తీవ్రంగా మందగించి, ద్రవ్యోల్బణం విపరీతంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. గతంలో ఇలాంటి సంక్షోభాలు వచ్చినప్పుడు ఇదే జరిగింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లు (Nifty 50, Sensex) కూడా కకావికలం అయ్యాయి. ఇన్వెస్టర్లు సురక్షిత పెట్టుబడుల వైపు మళ్లుతున్నారు. దిగుమతి బిల్లు పెరగడంతో, రూపాయి విలువ (Rupee) కూడా డాలర్ తో పోలిస్తే బలహీనపడింది.
ప్రాంతీయ బలహీనతలు, గత అనుభవాలు
మధ్యప్రాచ్యం నుంచి వచ్చే సరుకులు, ఇంధనంపై మన ఆధారపడటం, ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ద్వారా జరిగే క్రూడ్ ఆయిల్ రవాణా, మనల్ని మరింత ప్రమాదంలో పడేస్తోంది. చారిత్రాత్మకంగా, భారతదేశం చమురు ధరల షాక్ లకు చాలా సున్నితంగా స్పందిస్తుంది. గతంలో 1973-74 ఆయిల్ సంక్షోభం, 1990 గల్ఫ్ యుద్ధం వంటి సమయాల్లో ధరలు విపరీతంగా పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణం 28% దాటింది, వాణిజ్య లోటు పెరిగి, విదేశీ మారక నిల్వలు (Forex reserves) ఒత్తిడికి గురయ్యాయి.
భారతదేశానికి కొన్ని ఆర్థిక రక్షణలు (Foreign exchange reserves, controlled inflation) ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత సంఘర్షణ తీవ్రత, దాని కాల వ్యవధి గణనీయమైన నష్టాలను కలిగించవచ్చు.
ఆర్థిక ప్రభావాలు, రంగాలపై ఒత్తిడి
సగటున, ఈ సంఘర్షణ మన GDP వృద్ధిని 1% నుండి 1.5% వరకు తగ్గించవచ్చని, CPI ద్రవ్యోల్బణాన్ని కూడా అదే స్థాయిలో పెంచవచ్చని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. Moody's సంస్థ కూడా భారతదేశ వృద్ధి అంచనాలను 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి 6% కి తగ్గించింది.
మన దేశంలో దాదాపు 90% క్రూడ్ ఆయిల్, గణనీయమైన మొత్తంలో LPG, సహజ వాయువు దిగుమతులు చేసుకుంటాం. దీంతో పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ధరలు నేరుగా దేశీయ ఇంధన, రవాణా ఖర్చులను పెంచుతాయి. ఇది ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీస్తుంది. విమానయానం, తయారీ, నిర్మాణం, రసాయనాలు, ఎరువులు వంటి ఇంధన, రవాణాపై ఎక్కువగా ఆధారపడే రంగాలు అధిక ఉత్పత్తి వ్యయాలను, లాభాల తగ్గుదలను ఎదుర్కొంటాయి.
కీలకమైన నిర్మాణ బలహీనతలు బయటపడుతున్నాయి
భారతదేశ ఆర్థిక నిర్మాణంలో కొన్ని కీలక లోపాలు, ప్రస్తుత సంక్షోభం వల్ల మరింత తీవ్రమయ్యాయి. 80% పైగా క్రూడ్ ఆయిల్ దిగుమతుల కోసం, అందులో ఎక్కువ భాగం మధ్యప్రాచ్యం నుంచే, హార్ముజ్ జలసంధి మార్గం ద్వారానే ఆధారపడటం, మనల్ని సరఫరా ఆటంకాలకు, ధరల అస్థిరతకు గురి చేస్తుంది. భారతదేశ ఎరువుల దిగుమతుల్లో 45% పైగా పశ్చిమ ఆసియా నుంచే వస్తాయి. ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని, ఆహార భద్రతను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది.
అత్యంత కీలకమైన బలహీనత మన విస్తారమైన MSME రంగం. ఈ చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు, ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా ఉండి, లక్షలాది మందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నప్పటికీ, ఇవి చాలా తక్కువ లాభ మార్జిన్లతో పనిచేస్తాయి. ముడిసరుకు ధరలు పెరిగినా, సరఫరాలో ఆటంకాలు వచ్చినా, డిమాండ్ తగ్గినా తట్టుకునే ఆర్థిక స్థైర్యం వీటికి తక్కువ. హోటళ్లు, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, తయారీ రంగాల్లోని MSME లు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి. వైద్య పరికరాల తయారీకి అవసరమైన ముడిసరుకు ధరలు 50% వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా.
అంతేకాకుండా, గల్ఫ్ దేశాల్లో పనిచేస్తున్న లక్షలాది మంది భారతీయుల నుంచి వచ్చే రెమిటెన్స్లు (Remittances) కూడా ప్రమాదంలో పడవచ్చు. ఇవి మన విదేశీ మారకానికి, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముఖ్యమైన ఆధారం. మానవ అభివృద్ధి సూచిక (HDI) పురోగతిలో 0.03–0.12 సంవత్సరాల మేర తగ్గుదల ఉండవచ్చని అంచనా. ఇది దీర్ఘకాలంలో మన మానవ వనరులపై, భవిష్యత్తు ఉత్పాదకతపై ప్రభావం చూపుతుంది, ఇది తక్షణ ఆర్థిక నష్టాల కంటే కోలుకోవడం కష్టం.
భవిష్యత్ ఆర్థిక సవాళ్లు
ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఒక పెద్ద పరీక్ష. సుదీర్ఘకాలం పాటు ఉండే ఈ అస్థిరతను తట్టుకోవాలంటే, దిగుమతులపై మన ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలి, MSME రంగం బలోపేతం చేయాలి. మన ఆర్థిక వ్యవస్థ పునాదులు ఈ సంక్లిష్టమైన భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిళ్లను ఎంతవరకు తట్టుకుంటాయో రాబోయే రోజుల్లో చూడాలి.