పశ్చిమ ఆసియా ఉద్రిక్తతలు: బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర **$100** దాటింది.. భారత్‌కు గుదిబండ!

భౌగోళిక రాజకీయాలు, చమురు ధరల అనుబంధం

పశ్చిమ ఆసియాలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరతే క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఒక్కసారిగా పెరగడానికి ప్రధాన కారణం. ఈ పరిణామం గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లను, దేశాల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని పరీక్షకు గురి చేస్తోంది.

ధరల పెరుగుదల వెనుక కారణాలు

ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు $83-$86 మధ్య ట్రేడ్ అవుతున్నప్పటికీ, పశ్చిమ ఆసియాలో పెరుగుతున్న సంఘర్షణల వల్ల మార్కెట్​కు $4 నుంచి $18 వరకు రిస్క్ ప్రీమియం జోడైంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు 20% వాటా కలిగిన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద ప్రమాదకర పరిస్థితులు నెలకొనడం, సరఫరాపై తీవ్ర ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది. ఏదైనా చిన్నపాటి శాంతి సంకేతం వచ్చినా ధరలు ఒక్కసారిగా తగ్గే అవకాశం ఉంది, కానీ ప్రస్తుతానికి మార్కెట్ మాత్రం ఈ భయాలతోనే నడుస్తోంది.

భారత్‌పై పెరిగిన ప్రభావం

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఈ విషయంలో మరింతగా దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే, మన దేశం తన అవసరాల్లో 85% కంటే ఎక్కువగా చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఒకవేళ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఆర్థిక సంవత్సరం 2027లో సగటున బ్యారెల్‌కు $110-$115 మధ్య కొనసాగితే, దేశ వార్షిక నికర చమురు దిగుమతి బిల్లు $56 బిలియన్ నుంచి $64 బిలియన్ వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రతి $10 ధరల పెరుగుదలకు, మన కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) GDPలో 0.30% నుంచి 0.40% వరకు పెరగవచ్చని అంచనా. ఇది దేశ చెల్లింపుల సమతుల్యతపై (Balance of Payments) ఒత్తిడి తెచ్చి, రూపాయి విలువను మరింత బలహీనపరుస్తుంది. అంతేకాకుండా, పెరిగిన ఇంధన ధరలు రవాణా, తయారీ రంగాల నుంచి వినియోగ వస్తువుల వరకు అన్ని ధరలను ప్రభావితం చేసి, దిగుమతి ద్రవ్యోల్బణాన్ని (imported inflation) పెంచుతాయి.

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం, విధాన నిర్ణయాల సంక్షోభం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా, పెరిగిన చమురు ధరలు ద్రవ్యోల్బణంపై ఆందోళనలను పెంచుతున్నాయి. సెంట్రల్ బ్యాంకుల వడ్డీ రేట్ల తగ్గింపు నిర్ణయాలను మరింత కష్టతరం చేస్తూ, ఆర్థిక వృద్ధిని దెబ్బతీయకుండా ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయాలనే వారి ప్రయత్నాలకు ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయి. ఇది 'స్టాగ్‌ఫ్లేషన్' (stagnation + inflation) అనే ప్రమాదకర పరిస్థితికి దారితీయవచ్చు. అమెరికా వంటి ఇంధన ఎగుమతి దేశాలతో పోలిస్తే, యూరోజోన్, జపాన్ వంటి దిగుమతి దేశాలు ఆర్థిక మాంద్యం (recession) బారిన పడే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంది. దీంతో, US ఫెడరల్ రిజర్వ్ వంటి సెంట్రల్ బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను ఎక్కువ కాలం పాటు ఎక్కువగా ఉంచే అవకాశం ఉంది, ఇది ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు మరింత ఆటంకం కలిగించవచ్చు.

వైవిధ్యీకరణ ప్రయత్నాలు, చారిత్రక బలహీనతలు

చైనా, జపాన్, యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి ప్రధాన ఇంధన దిగుమతి దేశాలు తమ ఇంధన వనరులను వైవిధ్యపరచుకోవడానికి, సరఫరా గొలుసులను బలోపేతం చేయడానికి ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేశాయి. అయితే, హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలకమైన రవాణా మార్గాలపై ఆధారపడటం ఇంకా ప్రమాదకరంగానే ఉంది. 1973, 1979, 1990, 2022 వంటి చారిత్రక చమురు సంక్షోభాల తర్వాత కూడా ద్రవ్యోల్బణం, మార్కెట్ అస్థిరత, ఆర్థిక మందగమనం వంటివే నమోదయ్యాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో, ముఖ్యంగా ఇరాన్ చుట్టూ నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, సరఫరా అంతరాయాలు కొనసాగే ప్రమాదాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ఇంధన దిగుమతి చేసుకునే దేశాలు ఈ పరిస్థితిలో నష్టపోతూ, ఇంధన ఎగుమతి దేశాలతో ఆర్థిక అంతరాన్ని పెంచుకునే అవకాశం ఉంది. మార్కెట్లు తరచుగా దీర్ఘకాలిక భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్ ప్రీమియంలను తక్కువగా అంచనా వేస్తాయి, కాబట్టి ప్రస్తుత ధరలు దీర్ఘకాలిక అంతరాయాల ప్రభావాన్ని పూర్తిగా ప్రతిబింబించకపోవచ్చు.

భవిష్యత్తు అంచనాలు

భవిష్యత్తులో, సరఫరాలో మిగులు ఏర్పడితే 2026 చివరి నాటికి బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్‌కు $55-$60 మధ్యకు పడిపోవచ్చని కొన్ని అంచనాలున్నాయి. అయితే, ఇది పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుంది, దాని తీవ్రత ఎలా ఉంటుందనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. స్వల్పకాలంలో, చమురు ధరలు భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలకు అనుగుణంగా అస్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ద్రవ్యోల్బణం, సెంట్రల్ బ్యాంకుల జాగ్రత్తతో కూడిన విధానాలు కొనసాగవచ్చు. ప్రపంచం ఇంధన పరివర్తన వైపు, వైవిధ్యీకరణ వైపు వెళ్తున్నప్పటికీ, ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిళ్లు ప్రపంచ ఇంధన భద్రతలోని బలహీనతలను ఎత్తి చూపుతున్నాయి.