ద్రవ్యోల్బణం దిశగా ప్రపంచం?
బ్లూమ్బెర్గ్ న్యూస్ నిర్వహించిన ప్రపంచ ఆర్థిక నిపుణుల సర్వే ప్రకారం, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పెరుగుతుందనే అభిప్రాయం బలపడింది. సుమారు 40% మంది నిపుణులు యూరోజోన్ లో ధరలు వేగంగా పెరుగుతాయని, అమెరికాలోనూ ఇదే పరిస్థితి ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. చైనాలో కూడా ద్రవ్యోల్బణం 0.3% నుంచి 0.9% వరకు వేగవంతం కావచ్చని అంచనా. దీనికి ప్రధాన కారణం హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) లో ఏర్పడిన అవాంతరాల వల్ల ముడి చమురు (Crude Oil), సహజ వాయువు (Natural Gas) ధరల్లో భారీ పెరుగుదల. ప్రపంచ సముద్ర మార్గం ద్వారా సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు ఐదవ వంతు ఈ మార్గం నుంచే వెళ్తుంది. గతంలో రోజుకు సుమారు 60 ట్యాంకర్లు వెళ్లే చోట, ఇప్పుడు కేవలం కొద్ది ట్యాంకర్లు మాత్రమే ప్రయాణిస్తున్నాయి.
సరఫరా గొలుసుపై ప్రభావం
శక్తి వనరుల ధరల పెంపుతో పాటు, విమాన ఛార్జీలు (Airfares), రవాణా ఖర్చులు (Distribution Costs) కూడా పెరిగాయి. ఇది సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) లో రిస్క్ లను పెంచుతోంది. మార్చి ప్రారంభంలోనే, ఈ ఉద్రిక్తతల కారణంగా క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు సుమారు 6-7% పెరిగాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిలో అవాంతరాల వల్ల రోజుకు 11 మిలియన్ బ్యారెల్స్ కంటే ఎక్కువ చమురు సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడింది.
వృద్ధి అంచనాలు: సున్నితమైన సమతుల్యత
ఈ ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు ఉన్నప్పటికీ, అమెరికా, యూరోజోన్, చైనా వంటి ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల GDP వృద్ధిపై తక్షణ ప్రభావం తక్కువగా ఉంటుందని ఎక్కువ మంది ఆర్థికవేత్తలు భావిస్తున్నారు. 2026లో ప్రపంచ GDP వృద్ధి 2.9% నుంచి 3.3% మధ్య ఉంటుందని అంచనాలున్నాయి. గోల్డ్మన్ సాచ్స్ 2.9% అంచనా వేయగా, మార్కెట్ కన్సెన్సస్ 2.7% గా ఉంది. అయితే, ఈ వృద్ధి అంచనాలు వివాదం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి.
దీర్ఘకాలిక ప్రభావం: దిగుమతి దేశాలకు ముప్పు
ఒకవేళ ఈ వివాదం దీర్ఘకాలం కొనసాగితే, పరిస్థితి తీవ్రంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. ముఖ్యంగా చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలైన చైనా, యూరప్, ఇండియా తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటాయి. జపాన్, ఫిలిప్పీన్స్ వంటి దేశాలు తమ చమురు అవసరాల్లో దాదాపు 90% వరకు ఈ ప్రాంతంపైనే ఆధారపడతాయి. చైనా 38%, ఇండియా 46% వరకు దిగుమతులు చేసుకుంటాయి. కేవలం ఒక నెలపాటు హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేస్తే, రోజుకు 600 మిలియన్ బ్యారెల్స్ చమురు సరఫరా కొరత ఏర్పడవచ్చు, దీనిని ఇతర దేశాలు భర్తీ చేయడం కష్టమవుతుంది. యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ (ECB) అంచనా ప్రకారం, ముడి చమురు ధరలో బ్యారెల్కు $10 పెరిగితే, యూరోజోన్ GDP వృద్ధి 0.2% తగ్గుతుంది. ఈ పరిస్థితులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మాంద్యం (Global Recession) కు దారితీయవచ్చు.
భవిష్యత్ అంచనాలు: అనిశ్చితిలో ప్రయాణం
ప్రస్తుతానికి మార్కెట్లు స్వల్పకాలిక అవాంతరాలను తట్టుకున్నా, భవిష్యత్ ఆర్థిక పరిస్థితి వివాదం తగ్గుముఖం పట్టడం, రవాణా మార్గాలు సాధారణ స్థితికి రావడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. J.P. Morgan ప్రకారం, 2026లో ప్రపంచ కోర్ ఇన్ఫ్లేషన్ 2.8% వద్ద స్థిరంగా ఉండవచ్చు, కానీ అమెరికాలో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఫెడరల్ రిజర్వ్ (Fed) 2026 రెండో క్వార్టర్ నాటికి ద్రవ్యోల్బణం **2.2%**కి తగ్గుతుందని అంచనా వేసింది. అయితే, ఈ అంచనాలు ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ షాక్ ప్రభావాన్ని పూర్తిగా పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు. కేంద్ర బ్యాంకులు ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం దృష్ట్యా వడ్డీ రేట్లను తగ్గించే విషయంలో జాగ్రత్త వహిస్తున్నాయి.