ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO)లో కీలకమైన డిజిటల్ వాణిజ్యంపై జరిగిన చర్చలు ఆశించిన ఫలితాలనివ్వలేదు. 26 ఏళ్లుగా అమల్లో ఉన్న ఇ-కామర్స్ మోరటోరియం (డిజిటల్ ట్రాన్స్మిషన్స్పై పన్నులు విధించడాన్ని నిలిపివేసే ఒప్పందం)ను పునరుద్ధరించడంలో దేశాలు విఫలమయ్యాయి. ఈ పరిణామం అభివృద్ధి చెందిన, చెందుతున్న దేశాల మధ్య ఉన్న లోతైన విభేదాలను మరోసారి బయటపెట్టింది.
అమెరికా వంటి దేశాలు ఈ నిషేధాన్ని శాశ్వతం చేయాలని గట్టిగా కోరుకున్నాయి. కానీ బ్రెజిల్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు, పన్ను రాబడి కోల్పోతామని, తమ పాలసీల సరళత దెబ్బతింటుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ఈ వైఫల్యంతో, దేశాలు ఇప్పుడు డిజిటల్ వాణిజ్యంపై తొలిసారిగా టారిఫ్లు (పన్నులు) విధించే అవకాశం ఉంది.
ఇక టెక్ దిగ్గజాలపై దీని ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండనుంది. యాపిల్ మార్కెట్ క్యాప్ సుమారు $3.76 ట్రిలియన్లు, మైక్రోసాఫ్ట్ $2.77 ట్రిలియన్లు, అమెజాన్ $2.25 ట్రిలియన్లు, ఆల్ఫాబెట్ $3.58 ట్రిలియన్లు, మెటా ప్లాట్ఫామ్స్ $1.45 ట్రిలియన్లుగా ఉన్నాయి. ఈ కంపెనీల షేర్లు ప్రీమియం వాల్యుయేషన్స్తో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఉదాహరణకు, యాపిల్ TTM P/E 32.34 ఉండగా, ఆల్ఫాబెట్ 27.29, మైక్రోసాఫ్ట్ 23.11, అమెజాన్ 29.35, మెటా 24.66 గా నమోదయ్యాయి. WTO ఒప్పందం విఫలమవ్వడంతో, ఈ కంపెనీల వ్యాపార నమూనాలకు (Business Models) సవాళ్లు పెరుగుతాయి. వివిధ దేశాల్లో డిజిటల్ సర్వీసెస్ టాక్స్లు, డేటా నిల్వ, అంతర్జాతీయ డేటా ప్రవాహంపై వేర్వేరు నియమాలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది.
WTO ఐక్యత కోల్పోవడం, ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని చిన్న చిన్న దేశాల గ్రూపుల మధ్య ఒప్పందాల వైపు నడిపిస్తోంది. ఇది ద్వి-స్థాయి (two-tiered) వాణిజ్య వ్యవస్థకు దారితీయవచ్చు. WTO వివాద పరిష్కార యంత్రాంగం బలహీనపడటం, అప్పీల్స్ కోర్టు స్తంభించిపోవడంతో, వాణిజ్య వివాదాలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం కాకుండా, దేశాలు తమకు తామే పరిష్కరించుకునే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా కార్యకలాపాలు నిర్వహించే వ్యాపారాలకు అనిశ్చితి పెరుగుతుంది.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, టెక్ దిగ్గజాలకు కొత్త తలనొప్పులు తప్పవు. దేశాల వారీగా డిజిటల్ వాణిజ్య నిబంధనలు మారడం, డిజిటల్ సర్వీసెస్ టాక్స్లు విధించడం వంటివి మెటా, గూగుల్ వంటి కంపెనీల ఆదాయాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతాయి. డేటా లోకలైజేషన్ (Data Localization) వంటి నిబంధనలు, గ్లోబల్ డేటా పూల్స్ను ఉపయోగించుకునే సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేస్తాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ క్లౌడ్ సర్వీసెస్ (Azure), యాపిల్ గ్లోబల్ సప్లై చెయిన్ వంటివి ఈ రక్షణాత్మక విధానాల (protectionist measures) వల్ల ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవచ్చు. ప్రస్తుతానికి అమెజాన్కు $284.33 వంటి బలమైన టార్గెట్ ప్రైస్తో అనలిస్టులు ఈ షేర్లను కొనుగోలు చేయాలని సూచిస్తున్నప్పటికీ, ఈ అంచనాలు స్థిరమైన గ్లోబల్ వ్యాపార వాతావరణంపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. WTO ప్రతిష్టంభన ఆ వాతావరణాన్ని దెబ్బతీస్తోంది.
అనలిస్టుల ప్రకారం, అమెజాన్ (84%), మెటా (91%), ఆల్ఫాబెట్ (88%) షేర్లకు కొనుగోలు సిఫార్సులు (Buy Ratings) ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మైక్రోసాఫ్ట్, యాపిల్ (67% చొప్పున) కూడా మంచి రేటింగ్లను కలిగి ఉన్నాయి. అయితే, ఈ అంచనాలు ప్రస్తుతం ఉన్న గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఫ్రేమ్వర్క్ పనిచేస్తుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. WTO విఫలం కావడం భవిష్యత్ వృద్ధిని మందగింపజేయవచ్చు లేదా పెద్ద వ్యూహాత్మక మార్పులకు దారితీయవచ్చు. ఈ టెక్ దిగ్గజాలు, మరింత విచ్ఛిన్నమైన నియంత్రణ వాతావరణాన్ని ఎలా ఎదుర్కొంటాయనేది కీలకం కానుంది.