ఉత్తర ప్రదేశ్ $1 ట్రిలియన్ ఎకానమీ: దూకుడుతో పాటు అడ్డంకులు.. లక్ష్యం చేరుకుంటుందా?

ఆర్థిక పురోగతి గణనీయం

ఉత్తర ప్రదేశ్ $1 ట్రిలియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యం దిశగా గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది. రాష్ట్ర స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (GSDP) 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా పెరిగి, అంచనాల ప్రకారం 2024-25 నాటికి ₹13.30 లక్షల కోట్ల నుండి ₹30.25 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ఇది 10.8% వార్షిక సమ్మేళన వృద్ధి రేటు (CAGR)ను సూచిస్తుంది. తలసరి ఆదాయం కూడా రెట్టింపు అయి, 2016-17 లోని ₹54,564 నుండి 2024-25 నాటికి ₹1,09,844 కు చేరింది. ఇదే కాలంలో భారతదేశ జాతీయ GDPలో రాష్ట్ర వాటా 8.6% నుండి 9.1% కు పెరిగింది.

రాష్ట్ర మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు, విమానాశ్రయాల నిర్మాణం వంటివి పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తిని పెంచుతున్నాయి. ₹50 లక్షల కోట్ల కంటే ఎక్కువ పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. మొబైల్ తయారీలో సుమారు 55%, ఎలక్ట్రానిక్ కాంపోనెంట్లలో 55-60% వంటి కీలక తయారీ రంగాలు దేశ ఉత్పత్తిలో గణనీయంగా తోడ్పడుతున్నాయి. పర్యాటక రంగం కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తూ, జాతీయ పర్యాటక ట్రాఫిక్‌లో 18.4% ను ఆకర్షిస్తోంది.

సవాళ్లు ఏంటి?

అయితే, ఈ ప్రగతితో పాటు అనేక ఆర్థిక సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. దేశీయ GDP వృద్ధి FY27 లో 6.6% కి తగ్గుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. దీనికి ఇంధన షాక్‌లు, పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం ప్రధాన కారణాలు. బలహీనపడుతున్న రూపాయి కూడా రాష్ట్ర వృద్ధి ఆశలకు ముప్పు కలిగిస్తోంది.

రాష్ట్ర తలసరి ఆదాయం ఇప్పటికీ జాతీయ సగటు కంటే వెనుకబడి ఉంది. 2014-15 లో 50.2% ఉన్న ఈ అంతరం 2024-25 నాటికి 53.5% కి తగ్గింది. మహారాష్ట్ర (15.7%) తర్వాత భారతదేశ GDPలో ఉత్తర ప్రదేశ్ 9.2% వాటాతో రెండో స్థానంలో ఉంది. అయినప్పటికీ, తెలంగాణ లేదా తమిళనాడు వంటి రాష్ట్రాల కంటే దీని తలసరి ఆదాయం గణనీయంగా తక్కువగానే ఉంది.

రాష్ట్రంలోనూ అంతర్గత ఆర్థిక అసమానతలున్నాయి. పశ్చిమ UP, తూర్పు ప్రాంతాల కంటే ఎక్కువ ఆదాయాన్ని, అధిక ఆదాయాన్ని కలిగి ఉంది. భారతదేశ తయారీ రంగం ఎదుర్కొంటున్న నిర్మాణ సమస్యలు, 85-87% ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం వంటివి రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రపంచ ధరల షాక్‌లకు గురిచేస్తాయి. ఇది ద్రవ్యోల్బణం, లోటులను పెంచవచ్చు. గతంలో నిర్దేశించుకున్న వృద్ధి లక్ష్యాలు అత్యంత ఆశాజనకంగా ఉండి, నిలకడలేని వార్షిక వృద్ధిని కోరాయి. 2026 నాటికి GDP $350.4 బిలియన్ గా అంచనా వేయబడింది, $1 ట్రిలియన్ ను 2028-29 నాటికి చేరుకునే అవకాశం ఉంది.

ముందున్న మార్గం

$1 ట్రిలియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే, ఉత్తర ప్రదేశ్ సంక్లిష్టమైన ఆర్థిక వాతావరణాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించాలి. దేశీయ డిమాండ్ కొంతమేర ఆదుకున్నప్పటికీ, భౌగోళిక రాజకీయ ప్రమాదాలు, ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణ సవాళ్లుగా నిలుస్తాయి. నిరంతర పెట్టుబడులు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, అంతర్గత ప్రాంతీయ ఆదాయ వ్యత్యాసాలను పరిష్కరించడం, ప్రపంచ ఆర్థిక మార్పులకు అనుగుణంగా మారడం వంటి అంశాలపైనే UP ప్రతిష్టాత్మక ప్రణాళిక విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.