భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిలో పెట్టేందుకు అమెరికాకు చెందిన ఒక థింక్ ట్యాంక్ కీలకమైన 30-సూత్రాల సంస్కరణ ప్రణాళికను విడుదల చేసింది. రాబోయే దశాబ్దంలో అన్ని సెంట్రల్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్ప్రైజెస్ (CPSEs) ను ప్రైవేటీకరించాలని ఈ నివేదిక సూచిస్తోంది. అంతేకాకుండా, పెట్రోలియం, విద్యుత్, రియల్ ఎస్టేట్, మద్యం వంటి రంగాలను కూడా GST పరిధిలోకి తీసుకురావాలని సిఫార్సు చేసింది. ఈ ప్రతిపాదనలు దేశ ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేసి, ప్రపంచ వ్యాపారంలో పోటీతత్వాన్ని పెంచుతాయని భావిస్తున్నారు.
Detailed Coverage
CPSE ల ప్రైవేటీకరణ ప్రతిపాదన
సెంటర్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ (CSIS) అనే ప్రముఖ అమెరికా పరిశోధనా సంస్థ, భారతదేశ దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడేలా ఒక సమగ్ర సంస్కరణ ప్రణాళికను ప్రకటించింది. ఈ ప్రణాళికలో అత్యంత కీలకమైన ప్రతిపాదన ఏంటంటే, రాబోయే 10 ఏళ్ల కాలంలో అన్ని సెంట్రల్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్ప్రైజెస్ (CPSEs) ను ప్రైవేట్ రంగంలోకి బదిలీ చేయాలి. దీని ద్వారా ప్రభుత్వ ప్రత్యక్ష వాణిజ్య కార్యకలాపాల్లో జోక్యాన్ని తగ్గించి, మరింత పోటీతత్వ మార్కెట్ వాతావరణాన్ని ప్రోత్సహించాలని CSIS లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
GST వ్యవస్థ విస్తరణ
CSIS నివేదికలో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏంటంటే, ప్రస్తుతం GST పరిధిలో లేని పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, విద్యుత్, రియల్ ఎస్టేట్, మరియు మద్యం వంటి రంగాలను కూడా GST కిందకు తీసుకురావాలి. ఈ రంగాల్లో ప్రస్తుతం అనేక రాష్ట్ర, కేంద్ర పన్నుల విధానాలు అమలులో ఉన్నాయి. వీటన్నింటినీ GST కిందకు తీసుకురావడం ద్వారా వ్యాపారాలకు పన్నుల చెల్లింపు సులభతరం అవుతుంది. పన్నుల వల్ల కలిగే అదనపు భారం తగ్గి, ప్రభుత్వానికి పారదర్శకమైన, ఊహించదగిన ఆదాయ మార్గం ఏర్పడుతుంది.
నిర్దిష్ట నిర్మాణాత్మక సంస్కరణలు
వ్యాపారం చేయడానికి అయ్యే ఖర్చులను తగ్గించే దిశగా కొన్ని నిర్దిష్ట విధానపరమైన మార్పులను కూడా ఈ నివేదిక సూచిస్తుంది. ముఖ్యంగా, భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు పెద్ద అడ్డంకిగా మారిన భూసేకరణ ప్రక్రియను సులభతరం చేయాలని ప్రతిపాదించింది. అలాగే, ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల్లో ప్రభుత్వ వాటాను 33% కి తగ్గించాలని కూడా సూచించింది. దీనితో పాటు, వివాదాల పరిష్కారం కోసం ఒకే ఆన్లైన్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని CSIS కోరింది. దీనివల్ల వ్యాపారాలు దీర్ఘకాలిక న్యాయ పోరాటాల్లో చిక్కుకొని, సమయం, డబ్బు వృధా చేసుకోవడం తగ్గుతుందని నివేదిక పేర్కొంది.
పురోగతి & విధానపరమైన అవకాశాలు
CSIS లో ఆర్థికవేత్త అయిన రిచర్డ్ రోసో, భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఈ ఎజెండాలోని కొన్ని అంశాలపై పనిచేస్తోందని, ఉదాహరణకు 'జన్ విశ్వాస్ బిల్ 2.0' ను ఆమోదించడం, అణుశక్తి రంగంలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆహ్వానించడం వంటివి ప్రస్తావించారు. ఈ చర్యలు విధాన సరళీకరణ దిశగా జరుగుతున్న పురోగతిని సూచిస్తున్నాయని ఆయన అన్నారు. ఈ ప్రతిపాదనలు భవిష్యత్ కార్యాచరణకు ఒక మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడతాయని, అయితే ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ప్రైవేటీకరించడం, పన్నుల నిర్మాణాన్ని మార్చడం వంటివి రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియ అని నివేదిక నొక్కి చెప్పింది. రాబోయే సంవత్సరాల్లో భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మెరుగుపరచడానికి విధానకర్తలకు ఈ ప్రతిపాదనలు దిశానిర్దేశం చేస్తాయని భావిస్తున్నారు. ప్రభుత్వాలు భవిష్యత్ బడ్జెట్లలో లేదా చట్టపరమైన సమావేశాలలో ఈ నిర్మాణాత్మక సూచనలను ఎంతవరకు స్వీకరిస్తాయో పెట్టుబడిదారులు, మార్కెట్ నిపుణులు వేచి చూస్తున్నారు.