ఇండియా-యూఎస్ కీలక వాణిజ్య ఒప్పందం: అమెరికా ఉత్పత్తులకు సుంకాలు తగ్గుతాయా? రైతుల్లో ఆందోళన!

అసలు ఒప్పందం ఏం చెబుతోంది?

ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా, అమెరికా నుంచి భారత్‌లోకి వచ్చే ఎండిన గడ్డి (DDGS), రెడ్ సోర్గమ్, డ్రై ఫ్రూట్స్ (Tree Nuts), తాజా, ప్రాసెస్ చేసిన పండ్లు, సోయాబీన్ ఆయిల్, వైన్, స్పిరిట్స్ వంటి వాటిపై సుంకాలు తొలగించబడతాయి లేదా తగ్గుతాయి. మరోవైపు, అమెరికా కూడా భారతీయ ఉత్పత్తులపై తన సుంకాలను సగటున 50% నుంచి **18%**కి తగ్గించనుంది. ఈ ఒప్పందం పరస్పరం ప్రయోజనకరమని ఇరు దేశాలు పేర్కొంటున్నప్పటికీ, అమెరికా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ అందుబాటుపై నిర్దిష్ట వివరాలు వివాదాస్పదంగా మారాయి. అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి కార్యాలయం (USTR) ఈ ఒప్పందంతో అమెరికా రైతులకు భారత్‌లో మార్కెట్ యాక్సెస్ గణనీయంగా పెరుగుతుందని చెబుతుంటే, భారత వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్ మాత్రం ధాన్యం, పండ్లు, కూరగాయలు, నూనెగింజలు, పాల ఉత్పత్తులు, మాంసం వంటి సున్నితమైన వ్యవసాయ రంగాలను కాపాడామని హామీ ఇస్తున్నారు.

గ్లోబల్ మార్కెట్ ఒత్తిళ్లు, దేశీయ పోటీ:

ప్రస్తుతం, భారత్ తన సోయాబీన్ ఆయిల్ అవసరాల్లో దాదాపు 60% దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఫైనాన్షియల్ ఇయర్ 2024-25లో భారత్ సుమారు 47.83 లక్షల టన్నుల సోయాబీన్ ఆయిల్ (సుమారు $5.049 బిలియన్ల విలువ) దిగుమతి చేసుకుంది. వీటిలో ఎక్కువ భాగం అర్జెంటీనా, బ్రెజిల్ నుంచి వస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా అర్జెంటీనా, తమ ఎగుమతి పన్నులను సర్దుబాటు చేస్తూ, పోటీ ధరలకు సోయాబీన్ ఆయిల్ ను భారత్‌కు సరఫరా చేస్తోంది. ఇది భారతీయ ఉత్పత్తిదారులకు పెద్ద సవాలుగా మారింది. అలాగే, తాజా పండ్ల దిగుమతుల విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి. ఫైనాన్షియల్ ఇయర్ 24-25లో భారత్ అమెరికా నుంచి సుమారు $1.12 బిలియన్ల విలువైన తాజా పండ్లను దిగుమతి చేసుకుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పులు, వాణిజ్యపరమైన ఒడిదుడుకుల వల్ల తాజా పండ్ల మార్కెట్ ఒత్తిడిలో ఉంది. అమెరికా నుంచి ఇప్పటికే డ్రై ఫ్రూట్స్, కాటన్, సోయాబీన్ ఆయిల్ వంటి ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు పుంజుకుంటున్నాయి. ఈ కొత్త ఒప్పందం ఈ దిగుమతుల స్వరూపాన్ని మరింత పెంచి, దేశీయ ధరల స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది.

రైతులకు భయం.. నిపుణుల హెచ్చరికలు:

ఈ సుంకాల తగ్గింపు భారతీయ రైతులకు ప్రతికూలంగా మారవచ్చని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (GTRI)కి చెందిన అజయ్ శ్రీవాస్తవ వంటి నిపుణులు, అమెరికా నుంచి వచ్చే తాజా పండ్లు, సోయాబీన్ ఆయిల్‌పై సుంకాలు తగ్గింపు భారతీయ రైతులకు నష్టం కలిగించవచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు. భారతీయ రైతులు సగటున కేవలం ఒక హెక్టార్ భూమిని కలిగి ఉండగా, అమెరికాలో ఈ సగటు 176 హెక్టార్లుగా ఉంది. ఈ భారీ వ్యత్యాసం భారతీయ రైతులకు పోటీలో నిలవడం కష్టతరం చేస్తుంది. గతంలో 2020లో జరిగిన రైతు చట్టాల వ్యతిరేక నిరసనలు, కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రభావం, మార్కెట్ యాక్సెస్ పై రైతులకు ఉన్న లోతైన ఆందోళనలను గుర్తు చేస్తున్నాయి. ప్రతిపక్షాలు కూడా ఈ ఒప్పందాన్ని విమర్శిస్తూ, డెయిరీ, గోధుమలు, ఇతర సున్నితమైన వస్తువుల దిగుమతులు పెరిగిపోతాయని భయపడుతున్నాయి. భారత్ తన సోయాబీన్ ఆయిల్, మొక్కజొన్న వంటి ఉత్పత్తులలో స్వయం సమృద్ధి సాధించే ప్రయత్నాల్లో ఉండగా, అమెరికా నుంచి వచ్చే దిగుమతులు, ముఖ్యంగా భారత్ నిషేధించిన జన్యుపరంగా మార్పు చెందిన (GM) పంటల దిగుమతి పెరిగితే, ఈ ప్రయత్నాలకు ఆటంకం కలగవచ్చు.

భవిష్యత్ అంచనాలు:

అయితే, భారతీయ వ్యవసాయ రంగం గణనీయమైన వృద్ధిని సాధిస్తుందని అంచనా. 2047 నాటికి ఈ రంగం పరిమాణం $1.8 నుండి $3.1 ట్రిలియన్లకు చేరవచ్చని అంచనాలున్నాయి. దేశీయ డిమాండ్, ఆగ్రిటెక్ ఆవిష్కరణలు, ఎగుమతుల విస్తరణ దీనికి దోహదపడతాయి. కానీ, ఈ ఆశావాద దృక్పథం, ప్రపంచ మార్కెట్ ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవడం, దేశీయ బలహీనతలను పరిష్కరించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ తాత్కాలిక ఒప్పందం కొంతమంది ఎగుమతిదారులకు వాణిజ్య అనిశ్చితిని తగ్గించినప్పటికీ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేయడం, భారతదేశంలోని లక్షలాది మంది రైతుల జీవనోపాధిని కాపాడటం మధ్య సరైన సమతుల్యం సాధించడంలో ఈ ఒప్పందం ఎంతవరకు సఫలీకృతమవుతుందనేదే కీలక ప్రశ్న. ముఖ్యంగా అమెరికా వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నుంచి తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.