అమెరికా, ఇండియా మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం కేవలం టారిఫ్ (సుంకం) తగ్గింపులకే పరిమితం కాలేదు. వాషింగ్టన్, కొన్ని కీలక రంగాల్లో ఇండియా నుంచి గణనీయమైన రాయితీలను సాధించింది.
నియంత్రణలపై అమెరికా పట్టు
ముఖ్యంగా అమెరికాకు చెందిన మెడికల్ డివైజెస్ (Medical Devices) రంగంలో, ఇండియాలో ఉన్న నియంత్రణాపరమైన అడ్డంకులను తొలగించాలని అమెరికా కోరింది. దీనికి ఇండియా అంగీకరించింది. ముఖ్యంగా కరోనరీ స్టెంట్ల (Coronary Stents) ధరల నియంత్రణపై (Price Caps) సమీక్ష జరిపే అవకాశం ఉంది. ఇది దేశంలో వైద్య ఖర్చులు పెరగడానికి దారితీయవచ్చని ఆందోళనలున్నాయి. అలాగే, ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీ (ICT) వస్తువుల దిగుమతి లైసెన్సులను సులభతరం చేయాలని అమెరికా కోరుతోంది. దీనివల్ల సైబర్ సెక్యూరిటీ (Cyber Security) సమస్యలు తలెత్తవచ్చనే వాదనలున్నాయి.
డిజిటల్ సార్వభౌమత్వానికి సవాల్
డిజిటల్ ట్రేడ్ (Digital Trade) అనేది ఈ ఒప్పందంలో కీలక అంశం. అమెరికన్ టెక్ కంపెనీలు ఇండియా మార్కెట్లోకి స్వేచ్ఛగా ప్రవేశించేలా స్పష్టమైన నిబంధనలు ఉండాలని అమెరికా ఒత్తిడి తెస్తోంది. దీనివల్ల డేటా ప్రవాహాలు (Data Flows) మరియు పెద్ద టెక్ ప్లాట్ఫామ్లను నియంత్రించే భారత ప్రభుత్వ సామర్థ్యం పరిమితం కావచ్చు. ఎలక్ట్రానిక్ ట్రాన్స్మిషన్లపై (Electronic Transmissions) కస్టమ్స్ డ్యూటీ (Customs Duty) విధించడాన్ని నిషేధిస్తూ ద్వైపాక్షిక డిజిటల్ ట్రేడ్ నియమాలను చర్చించడానికి ఇండియా అంగీకరించింది. ఇది ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) వేదికపై ఇండియా గతంలో అనుసరించిన వైఖరికి భిన్నంగా ఉంది.
ఆర్థిక భద్రత సమన్వయం - ఆందోళనలు
అమెరికాతో 'ఆర్థిక భద్రత సమన్వయం' (Economic Security Alignment)పై సహకరించుకోవడానికి ఇండియా కట్టుబడి ఉంది. సరఫరా గొలుసులు (Supply Chains), కొన్ని దేశాల 'మార్కెటేతర విధానాలకు' వ్యతిరేకంగా సమన్వయ చర్యలు, పెట్టుబడుల స్క్రీనింగ్ (Investment Screening), ఎగుమతి నియంత్రణలు వంటి రంగాల్లో ఇది ఉంటుంది. ఈ సమన్వయం వల్ల ఇండియా విదేశీ, వాణిజ్య, సాంకేతిక విధానాలు అమెరికా ప్రాధాన్యతలకు మరింత దగ్గరయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల చైనా, రష్యా వంటి దేశాలతో సంబంధాలు దెబ్బతినవచ్చు.
రష్యా చమురు, $500 బిలియన్ల లక్ష్యం
రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులను (Russian Oil Imports) నిలిపివేయాలని ఇండియాపై అమెరికా ఒత్తిడి తెచ్చినట్లు సమాచారం. ఒప్పందంలో ఇది పరోక్షంగా ముడిపడి ఉందని అంటున్నారు. అయితే, దీనిపై స్పష్టమైన ప్రకటన లేదు. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా, ఇండియా రాబోయే 5 సంవత్సరాలలో అమెరికా నుంచి $500 బిలియన్ల విలువైన వస్తువులను కొనుగోలు చేయాలని యోచిస్తోంది. అయితే, ఇది వాణిజ్య నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుందని, ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు కాదని తెలుస్తోంది.
పాక్షిక టారిఫ్ రిలీఫ్
ఈ ఒప్పందం ద్వారా, అమెరికా తన దిగుమతుల్లో దాదాపు 55% వరకు భారతీయ వస్తువులపై దిగుమతి సుంకాలను తగ్గించింది. ఇది కార్మిక-ఆధారిత రంగాలకు (Labor-intensive sectors) ఊరటనిస్తుంది. గతంలో 50% వరకు ఉన్న సుంకాలు, 2025 మధ్యకాలం నాటికి **18%**కి తగ్గుతాయి. ఇది ఇతర దేశాల కంటే భారతీయ ఉత్పత్తులకు పోటీతత్వాన్ని పెంచుతుంది.
వ్యూహాత్మక నష్టాలు
టారిఫ్ తగ్గింపుల వల్ల తక్షణ ప్రయోజనం ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఒప్పందం ఇండియాకు కొన్ని వ్యూహాత్మక నష్టాలను (Strategic Risks) కలిగిస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మెడికల్ డివైజెస్, ఐసీటీ రంగాల్లో నియంత్రణ సార్వభౌమత్వాన్ని (Regulatory Sovereignty) వదులుకోవడం వల్ల పాలసీ స్థలం (Policy Space) తగ్గిపోవచ్చు. డిజిటల్ రంగంలో అమెరికా నిబంధనలకు లొంగిపోవడం వల్ల, దేశీయ పరిశ్రమలకు, రెవెన్యూలకు నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉంది. అలాగే, అమెరికాతో ఆర్థిక భద్రతను అనుసంధానించడం వల్ల ఇతర దేశాలతో సంబంధాలు బెడిసికొట్టవచ్చు.