Uttar Pradesh State Rural Livelihoods Mission (UPSRLM) ఇప్పుడు **10.5 లక్షల** సెల్ఫ్ హెల్ప్ గ్రూపులతో విస్తరించింది. దీని ద్వారా **1.25 కోట్ల** కుటుంబాలు ఫార్మల్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి వచ్చాయి. 'లఖ్‌పతి దీదీ' పథకం కింద గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు ఈ ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా గ్రామీణ ఆర్థిక మార్పులు వేగవంతమవుతున్నాయి. తాజాగా UPSRLM తన నెట్‌వర్క్‌ను 10.5 లక్షల సెల్ఫ్ హెల్ప్ గ్రూపులకు (SHGs) విస్తరించింది. ఈ మొత్తం వ్యవస్థను 65,544 గ్రామ సంఘాలు మరియు 3,298 క్లస్టర్-స్థాయి ఫెడరేషన్లు సమన్వయం చేస్తున్నాయి. ఇవి కేవలం పొదుపు సంఘాలుగానే కాకుండా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రుణాల పంపిణీకి మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధికి ప్రధాన కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ అధిక వడ్డీలకు అప్పులు తీసుకునే పరిస్థితి ఉంది. దీనిని మార్చేందుకు ఇన్ స్టిట్యూషనల్ క్రెడిట్ (బ్యాంకు రుణాలు) సౌకర్యాన్ని ప్రభుత్వం కల్పిస్తోంది. ముఖ్యంగా పశుపోషణ, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ మరియు స్థానిక తయారీ రంగాల్లో మహిళలకు ఆదాయ వనరులు పెంచడమే లక్ష్యం. ఉదాహరణకు, 'విద్యుత్ సఖి' కార్యక్రమం ద్వారా మహిళలను ఎలక్ట్రిసిటీ బిల్లు కలెక్షన్ వంటి సేవల్లో భాగస్వాములను చేయడం ద్వారా వారిని ఆర్థికంగా స్వతంత్రులను చేస్తున్నారు.
లఖ్‌పతి దీదీ & హౌసింగ్ స్కీమ్స్
'లఖ్‌పతి దీదీ' పథకం కింద కుటుంబాల ఆదాయాన్ని పర్యవేక్షిస్తూ, ఒక నిర్దిష్ట ఆదాయ స్థాయిని దాటించేలా కృషి చేస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, Pradhan Mantri Awas Yojana-Gramin మరియు Mukhyamantri Awas Yojana-Gramin వంటి గృహ నిర్మాణ పథకాలను ఈ గ్రూపులతో అనుసంధానించడం ద్వారా, నివాస భద్రతతో కూడిన ఆర్థిక వృద్ధికి పునాది పడుతోంది.
సవాళ్లు ఏమున్నాయి?
ఈ విస్తరణ బాగున్నా, భవిష్యత్తులో కొన్ని సవాళ్లు ఉన్నాయి. గ్రూపులు తయారు చేసే ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ కనెక్టివిటీ ఉండటం చాలా ముఖ్యం. ఉత్పత్తి పెరిగినా, సరైన ధరలకు అమ్ముకోలేకపోతే ఆ లాభాలు ఆశించిన స్థాయిలో ఉండకపోవచ్చు. అలాగే, గ్రామీణ ఆదాయాలు వర్షపాతం, కమోడిటీ ధరల మార్పులపై ఆధారపడి ఉంటాయని మార్కెట్ విశ్లేషకులు గుర్తు చేస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఈ పథకం వల్ల గ్రామీణ వినియోగం (Rural Consumption) పెరగడం మరియు ఫైనాన్షియల్ సర్వీసుల వినియోగం పెరగడం ఆర్థిక వృద్ధికి సానుకూల సంకేతాలని చెప్పవచ్చు.