భారత్-యూకే ట్రేడ్ డీల్ కు అడ్డంకి! బ్రిటన్ స్టీల్ సుంకాలతో ఆలస్యం

బ్రిటన్ స్టీల్ కొలమానాలతో CETAకు బ్రేక్

భారత్-యూకే మధ్య 2025 జూలైలో సంతకం చేయబడిన సమగ్ర ఆర్థిక, వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) పై, బ్రిటన్ కొత్తగా అమలు చేయనున్న స్టీల్ పరిరక్షణ చర్యలు (steel safeguard measures) పెద్ద సమస్యగా మారాయి. ఈ ఒప్పందం ప్రారంభం కావాల్సిన సమయంలోనే ఈ ప్రతిబంధకం ఏర్పడటం గమనార్హం.

కొత్త స్టీల్ దిగుమతి నిబంధనలు

2026 జూలై 1 నుంచి అమల్లోకి రానున్న బ్రిటన్ నిర్ణయం ప్రకారం, ఇకపై స్టీల్ దిగుమతులకు ఉచిత కోటాను 60% తగ్గిస్తారు. ఈ కొత్త పరిమితులను మించిన దిగుమతులపై ఏకంగా 50% సుంకం విధించనుంది. బ్రిటన్ దేశీయంగా ప్రత్యామ్నాయాలున్న స్టీల్ ఉత్పత్తులను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. గత ఏడాది CETAపై సంతకం చేసినప్పుడు ఆశించిన ఆర్థిక ప్రయోజనాలపై ఇప్పుడు సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

విస్తృత పరిరక్షణవాద ధోరణి

గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (Global Trade Research Initiative) కు చెందిన అజయ్ శ్రీవాస్తవ్ అభిప్రాయం ప్రకారం, బ్రిటన్ వ్యూహం యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) ఇటీవలి వాణిజ్య విధానాలను ప్రతిబింబిస్తోంది. EU యొక్క కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ మెకానిజం (CBAM) లాగానే, ఇక్కడ కూడా పరిరక్షణ నిబంధనలతో పాటు కార్బన్ సంబంధిత సరిహద్దు పన్నులను (carbon-linked border taxes) అనుసంధానం చేసే అవకాశం ఉంది. పశ్చిమ దేశాలలో వాణిజ్యపరంగా తమ దేశాలను మరింతగా పరిరక్షించుకునే ధోరణి పెరుగుతోందని ఇది సూచిస్తోంది. బ్రిటన్‌కు ముఖ్యమైన స్టీల్ ఎగుమతిదారుగా ఉన్న భారతదేశం, ఇప్పుడు ఈ మారుతున్న నిబంధనలను, ధరల పోటీని ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఇప్పటికే సరఫరా గొలుసు సమస్యలు, భౌగోళిక రాజకీయాల వల్ల అస్థిరంగా ఉన్న గ్లోబల్ స్టీల్ ధరల నేపథ్యంలో, మార్కెట్ యాక్సెస్ ఎగుమతిదారులకు చాలా కీలకం.

భారత ఎగుమతులపై ప్రభావం

ఈ వాణిజ్య ఘర్షణ CETA ద్వారా భారత ఎగుమతులు పెరగాలనే లక్ష్యాలకు గణనీయమైన నష్టాన్ని కలిగించే అవకాశం ఉంది. బ్రిటన్ స్టీల్ విషయంలో అనుసరిస్తున్న పరిరక్షణాత్మక వైఖరి, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందాలు ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువగా ఏకపక్ష విధాన మార్పులకు లోనయ్యే ప్రమాదాన్ని సూచిస్తుంది. భారతదేశం కొన్ని స్టీల్ ఎగుమతులపై ఆధారపడటం వల్ల, ఈ చర్యలు దాన్ని మరింత బలహీనపరిచే అవకాశం ఉంది. అధికారులు 'ప్రత్యేకమైన, సృజనాత్మక పరిష్కారం' కోసం చూస్తున్నప్పటికీ, ఇది ఇతర రంగాలలో భారత రాయితీలకు లేదా సుదీర్ఘ చర్చలకు దారితీయవచ్చు, తద్వారా CETA విలువ తగ్గే అవకాశం ఉంది. కార్బన్ సంబంధిత సరిహద్దు పన్నులు అమలులోకి వస్తే, దేశీయ ఉత్పత్తి కఠినమైన పర్యావరణ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేకపోతే భారత ఎగుమతులపై ప్రతికూల ప్రభావం పడవచ్చు.

ముందుకు సాగే మార్గం

భారత అధికారులు CETA త్వరగా ప్రారంభం కావాలనే ఆశాభావాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నారు, పరస్పర ప్రయోజనాలపై దృష్టి సారిస్తున్నారు. అయితే, 'సృజనాత్మక పరిష్కారం' కనుగొనడం కీలకం. దీనిలో భాగంగా భారత స్టీల్ కోసం ప్రత్యేక టారిఫ్ రేట్ కోటాలు (tariff rate quotas) లేదా పరిహార చర్యలు (compensatory measures) ఉండవచ్చు. వాణిజ్య ఒప్పందాలు జాతీయ పరిరక్షణవాదం, కార్బన్ ప్రమాణాల వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న నిబంధనల నుండి పెరుగుతున్న పరీక్షలను ఎదుర్కొంటున్నాయని ఈ పరిణామాలు చూపుతున్నాయి. ఈ డైనమిక్ వాణిజ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారడం CETA విజయానికి అత్యవసరం.